6-tioguanina
6-tioguanina (6-TG) to lek cytotoksyczny z grupy antymetabolitów, który jest analogiem puryn, stosowany głównie w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego. Jego mechanizm działania polega na wbudowywaniu się w DNA komórek, co prowadzi do zaburzenia replikacji i transkrypcji oraz indukcji apoptozy komórek nowotworowych.
W praktyce klinicznej 6-tioguanina znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu ostrej białaczki szpikowej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej, szczególnie u dzieci. Jest również wykorzystywana w terapii przewlekłej białaczki szpikowej. Alternatywnie bywa stosowana w leczeniu niektórych chorób autoimmunologicznych, takich jak nieswoiste zapalenia jelit.
Stosowanie 6-tioguaniny wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, wśród których najpoważniejsze to mielosupresja prowadząca do leukopenii, trombocytopenii i niedokrwistości. Inne istotne działania niepożądane obejmują hepatotoksyczność (w tym zespół żylno-okluzyjny wątroby), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz zwiększone ryzyko infekcji. Monitorowanie parametrów morfologii krwi i funkcji wątroby jest kluczowe podczas terapii tym lekiem.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Azatiopryna, dostępna w postaci tabletek AZATHIOPRINE VIS 50 mg, jest pro-lekiem podlegającym złożonemu metabolizmowi, który warunkuje jej działanie immunosupresyjne. Po podaniu doustnym ulega szybkiemu, nieenzymatycznemu przekształceniu do pochodnych imidazolowych oraz kluczowego metabolitu – 6-merkaptopuryny. Następnie 6-merkaptopuryna jest enzymatycznie metabolizowana do 6-tioguaniny, która stanowi główny aktywny metabolit odpowiedzialny za efekt terapeutyczny leku. Zrozumienie tego szlaku metabolicznego jest istotne dla oceny farmakokinetyki i działania azatiopryny.
6-merkaptopuryna, 6-tioguanina, aktywność enzymatyczna, azatiopryna, biotransformacja, dawkowanie, działanie niepożądane, efekt immunosupresyjny, efekt kliniczny, eliminacja leku, farmakokinetyka, metabolizm leku, monitorowanie terapii, pochodna imidazolowa, pro-lek, szlak metaboliczny, zmienność międzyosobnicza -
Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna jest pro-lekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiemu metabolizmowi do 6-merkaptopuryny (6-MP), a następnie do aktywnego metabolitu 6-tioguaniny, odpowiedzialnego za efekt immunosupresyjny. Biodostępność azatiopryny jest dobra, jednak podanie z mlekiem lub pokarmem może obniżyć biodostępność 6-MP o około 26%, co jest związane z rozkładem 6-MP przez oksydazę ksantynową w mleku. Okres półtrwania azatiopryny w osoczu wynosi 6-28 minut, natomiast 6-MP 38-114 minut. Metabolizm azatiopryny jest zależny od aktywności enzymu S-metylotransferazy tiopuryny (TPMT), której polimorfizmy genetyczne (TPMT*2, TPMT*3A, TPMT*3C) wpływają na stężenia cytotoksycznych nukleotydów tioguaniny i ryzyko mielosupresji. Fenotypowanie TPMT jest kluczowe dla indywidualizacji terapii, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem enzymu, u których ryzyko toksyczności jest znacznie podwyższone.
1-metylo-4-nitro-5-tioimidazol, 6-merkaptopuryna, 6-tioguanina, biodostępność, ekspozycja na metabolit, hemodializa, kwas 6-tiomoczowy, marskość wątroby, mocznica, niedobór heterozygotyczny, niedobór homozygotyczny, niedobór TPMT, nukleotyd tioguaniny, nukleotyd tiopurynowy, okres półtrwania, oksydaza ksantynowa, pochodna imidazolowa, pro-lek, przeszczep nerki, S-metylotransferaza tiopuryny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
