lipofuscyna
Lipofuscyna to barwnik endogenny, znany również jako „pigment starzenia”, który gromadzi się w organizmie wraz z wiekiem. Składa się głównie z nierozpuszczalnych, utlenionych i spolimeryzowanych białek oraz lipidów, które nie mogą być dalej degradowane przez enzymy lizosomalne.
Akumulacja lipofuscyny ma miejsce przede wszystkim w komórkach postmitotycznych, takich jak neurony, kardiomiocyty i komórki nabłonkowe siatkówki. Proces ten jest szczególnie widoczny w chorobach neurodegeneracyjnych, w tym w chorobie Alzheimera, Parkinsona oraz w zwyrodnieniu plamki żółtej związanym z wiekiem (AMD).
W diagnostyce histopatologicznej lipofuscyna jest widoczna jako żółto-brązowe ziarnistości w cytoplazmie komórek. Charakteryzuje się autofluorescencją, co umożliwia jej identyfikację przy użyciu mikroskopii fluorescencyjnej. Obecność nadmiernej ilości lipofuscyny może wskazywać na zaburzenia autofagii, stres oksydacyjny lub inne procesy patologiczne związane ze starzeniem komórkowym.
Aktualne badania koncentrują się na poszukiwaniu metod zmniejszania akumulacji lipofuscyny jako potencjalnej strategii terapeutycznej w chorobach związanych z wiekiem. Niektóre związki o właściwościach przeciwutleniających oraz modulatory autofagii wykazują obiecujące rezultaty w modelach eksperymentalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripilek 30 mg
Przedkliniczne badania arypiprazolu, substancji czynnej Aripileku, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u szczurów (20-60 mg/kg mc./dobę, AUC 3-10x wyższa niż u ludzi) zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów poddanych dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10x wyższa) stwierdzono zwiększoną częstość raków i gruczolaków nadnerczy. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3x wyższa, a wg mg/m² pc. 16-81x wyższa), co skutkowało kamicą żółciową związaną z odkładaniem sprzężonych metabolitów arypiprazolu. W badaniach genotoksyczności arypiprazol nie wykazywał działania genotoksycznego, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez dowodów neurotoksyczności.
Aripilek, arypiprazol, AUC w stanie stacjonarnym, badanie farmakologiczne, dawka maksymalna, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, lipofuscyna, martwica komórek miąższowych, metabolity hydroksylowane, neurotoksyczność, rak nadnerczy, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, zaburzenie mineralizacji kości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arpixor 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne arypiprazolu, substancji czynnej produktu Arpixor, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na szczurach po 104 tygodniach podawania dawek 20-60 mg/kg m.c./dobę (3-10-krotna ekspozycja AUC w porównaniu do maksymalnej dawki u ludzi) zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza, w tym gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg m.c./dobę (ponad 10-krotna ekspozycja AUC) stwierdzono zwiększoną częstość raków nadnerczy oraz gruczolaków. W badaniach na małpach, przy dawkach 25-125 mg/kg m.c./dobę (1-3× AUC lub 16-81× mg/m² względem ludzi), odnotowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu, jednak stężenia tych związków w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp). Badania genotoksyczności nie wykazały właściwości genotoksycznych, a profil toksyczności u młodych zwierząt był porównywalny z dorosłymi, bez neurotoksyczności i negatywnego wpływu na rozwój.
Wpływ arypiprazolu na rozrodczość nie wykazał zaburzeń płodności, jednak zaobserwowano toksyczność rozwojową, w tym opóźnienie mineralizacji kości płodu u szczurów przy dawkach subterapeutycznych (ocenianych na podstawie AUC) oraz możliwy efekt teratogenny u królików przy ekspozycji 3-11 razy wyższej niż u ludzi stosujących maksymalną dawkę. Toksyczność u ciężarnych samic korelowała z dawkami wywołującymi toksyczność rozwojową. Podsumowując, efekty toksyczne występowały głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalne poziomy u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne i potwierdza bezpieczeństwo stosowania arypiprazolu w dawkach terapeutycznych.
arypiprazol, badanie na zwierzętach, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nadnercza, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, pole pod krzywą stężenia leku, rak nadnerczy, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozród, związki siarczanowe sprzężone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra-swift 10 mg
Arypiprazol, substancja czynna preparatu Apra-swift, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi. Badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój nie wykazały istotnego zagrożenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych (10 mg, 15 mg, 30 mg). Toksyczne efekty, takie jak gromadzenie lipofuscyny i obumieranie komórek miąższowych nadnerczy u szczurów, czy zwiększona częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów, obserwowano jedynie przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji 3-10 razy wyższej niż u ludzi przy maksymalnej dawce. Kamica żółciowa u małp pojawiła się przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją 1-3 razy wyższą niż u ludzi, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp), co ogranicza znaczenie kliniczne tego zjawiska.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, lipofuscyna, margines bezpieczeństwa, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak nadnerczy, substancja czynna, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, właściwość genotoksyczna, wpływ na reprodukcję, związek hydroksylowany - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ABILIUM 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa arypiprazolu, uzyskane w ramach standardowych badań farmakologicznych, nie wskazują na istotne zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu klinicznym. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dawki u ludzi. W badaniach na szczurach podawano dawki 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi, i zaobserwowano zmiany w nadnerczach, w tym gromadzenie lipofuscyny oraz obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne względem ludzi) stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) wiązały się z kamicą żółciową, jednak stężenia metabolitów w żółci u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe i nie przekraczały 6% stężeń obserwowanych u małp, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne. Nie wykazano neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercze, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek, rak nadnercza, teratogenność, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, związki hydroksylowane - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arpixor 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa arypiprazolu obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W badaniach długoterminowych na szczurach (20-60 mg/kg m.c./dobę przez 104 tygodnie) zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza oraz zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy przy ekspozycji 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi stosujących maksymalną zalecaną dawkę. U małp podawanie dawek 25-125 mg/kg m.c./dobę przez 39 tygodni skutkowało kamicą żółciową, przy ekspozycji 1-3-krotnie wyższej niż u ludzi (lub 16-81-krotnie wyższej w przeliczeniu na mg/m² pc). W badaniach na młodych szczurach i psach profil toksyczności był zbliżony do dorosłych, bez dowodów neurotoksyczności. Arypiprazol nie wykazuje właściwości genotoksycznych w standardowych testach.
arypiprazol, AUC, działanie teratogenne, ekspozycja lekowa, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, nadnercza, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, rak nadnercza, rakotwórczość, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, związki siarczanowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Aurovitas 30 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa arypiprazolu, substancji czynnej Aripiprazole Aurovitas, obejmowała standardowe badania farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia przy stosowaniu terapeutycznych dawek (15-30 mg/dobę). Toksyczne efekty, takie jak toksyczność nadnerczy u szczurów (dawki 20-60 mg/kg/dobę, AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) oraz zwiększona częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC 10-krotnie wyższe), występowały jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej kliniczne dawki. U małp obserwowano kamicę żółciową związaną z odkładaniem metabolitów arypiprazolu, przy ekspozycji 1-3-krotnie wyższej niż u ludzi (lub 16-81-krotnie po przeliczeniu na mg/m²), jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, związki siarczanowe sprzężone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripiprazole Medical Valley 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Wyniki wskazują, że arypiprazol nie wykazuje genotoksyczności ani zaburzeń płodności, co jest istotne dla długoterminowego stosowania leku. Toksyczne efekty, takie jak zmiany w nadnerczach (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek miąższowych, zwiększona częstość nowotworów) u szczurów, występowały przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, odpowiadających 3-10-krotnej ekspozycji AUC u ludzi. Kamica żółciowa u małp była związana z odkładaniem sprzężonych metabolitów w żółci przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3× AUC u ludzi), jednak stężenia metabolitów u ludzi były znacznie niższe (6% wartości u małp). W badaniach rozwojowych zaobserwowano opóźnienie mineralizacji kości i potencjalne efekty teratogenne przy dawkach subterapeutycznych u szczurów oraz 3-11-krotnej ekspozycji AUC u królików, co wskazuje na potencjalne ryzyko stosowania w ciąży.
arypiprazol, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hydroksylowany metabolit, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercze, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, toksyczny wpływ na rozród, układ żółciowy, związek siarczanowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Explemed 30 mg
Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej Explemed, wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. W badaniach toksykologicznych zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, z AUC przekraczającym 3-10-krotnie wartości ludzkie. Długoterminowo odnotowano zwiększoną częstość raków nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne względem ludzi). U małp stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, związane z odkładaniem siarczanowych metabolitów arypiprazolu; ekspozycja AUC była 1-3-krotnie wyższa niż u ludzi przy maksymalnej dawce 30 mg/dobę, a stężenie sprzężonych metabolitów w żółci człowieka nie przekraczało 6% wartości małp. Profil toksyczności u młodych szczurów i psów był porównywalny z dorosłymi, bez dowodów neurotoksyczności. Arypiprazol nie wykazuje właściwości genotoksycznych ani wpływu na płodność.
arypiprazol, AUC w stanie stacjonarnym, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja płodowa kości, nadnercza, neurotoksyczność, rak nadnerczy, rakotwórczość, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, właściwość genotoksyczna, wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, zaburzenie płodności, związki siarczanowe sprzężone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abilium 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna kapsułek Abilium, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokim zakresie badań przedklinicznych, obejmujących farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach i ekspozycjach wielokrotnie przekraczających maksymalne zalecane dawki u ludzi. W badaniach na szczurach stwierdzono toksyczny wpływ na nadnercza przy dawkach 20–60 mg/kg mc./dobę (AUC 3–10-krotnie wyższe niż u ludzi), w tym zwiększoną częstość raków nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe). W badaniach na małpach dawki 25–125 mg/kg mc./dobę powodowały kamicę żółciową związaną z odkładaniem siarczanowych metabolitów, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% wartości obserwowanych u małp, co jest znacznie poniżej progu rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, badanie przedkliniczne, genotoksyczność, gruczolak, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, pole pod krzywą, rak nadnerczy, teratogenność, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność dla ciężarnych, toksyczność nadnerczy, toksyczny wpływ na rozród, związki siarczanowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aripsan 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, rakotwórczych oraz wpływu na reprodukcję. Wyniki wskazują, że przy stosowaniu terapeutycznych dawek (do 30 mg/dobę) nie stwierdzono istotnego ryzyka toksycznego dla pacjentów. W badaniach na szczurach wykazano toksyczny wpływ na nadnercza (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek) przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 3-10-krotnej ekspozycji AUC u ludzi. U samic szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (>10× AUC u ludzi), jednak ekspozycja niepowodująca nowotworów odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3× AUC u ludzi) powodowały kamicę żółciową, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp), co sugeruje niskie ryzyko u ludzi.
badania genotoksyczności, badania toksykologiczne, dawka subterapeutyczna, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity arypiprazolu, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, rakotwórczość, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność wątrobowo-żółciowa, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję, związki siarczanowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asduter 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek klinicznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej maksymalne dawki zalecane u ludzi, m.in. wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10x wyższe niż u ludzi) oraz zwiększoną częstość raków nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC 10x wyższe). U małp stwierdzono kamicę żółciową związaną z odkładaniem metabolitów arypiprazolu przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę stanowią jedynie 6% stężenia obserwowanego u małp. Badania genotoksyczności i wpływu na płodność nie wykazały zagrożeń, a profil toksyczności u młodych zwierząt był zbliżony do dorosłych, bez dowodów neurotoksyczności.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, dawka wielokrotna, działanie toksyczne, genotoksyczność, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolit hydroksylowany, mineralizacja kości, nadnercza, neurotoksyczność, rak nadnerczy, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, żółć, związki siarczanowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Explemed 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu wykazały korzystny profil toksykologiczny przy dawkach terapeutycznych. Toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniała się jedynie przy dawkach 3-10-krotnie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi (20-60 mg/kg mc./dobę u szczurów przez 104 tygodnie), manifestując się toksycznym wpływem na nadnercza oraz zwiększoną częstością raków nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (ekspozycja AUC >10-krotna względem ludzi). U małp obserwowano kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, jednak stężenia metabolitów w żółci ludzkiej przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% stężeń małp, co ogranicza znaczenie kliniczne tego zjawiska. Badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych, a wpływ na płodność był nieistotny.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolak nadnerczy, hepatotoksyczność, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, rakotwórczość, toksyczność nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność u samic ciężarnych, właściwości genotoksyczne