Przeciwwskazania
Symkinet MR 30 mg

Przeciwwskazania stosowania leku Symkinet MR

Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Symkinet MR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde), posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Właściwa ocena stanu pacjenta pod kątem występowania przeciwwskazań ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Stosowanie leku Symkinet MR jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na metylofenidat lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Warto zwrócić uwagę, że lek zawiera sacharozę w różnych ilościach, zależnie od dawki (od 59,7 mg w kapsułce 10 mg do 238,9 mg w kapsułce 40 mg), co może mieć znaczenie u niektórych pacjentów.²

Schorzenia okulistyczne

Jaskra stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metylofenidatu. Lek może nasilać wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co potencjalnie prowadzi do pogorszenia przebiegu jaskry i może skutkować uszkodzeniem nerwu wzrokowego.³

Zaburzenia endokrynologiczne

Symkinet MR jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaniem guza chromochłonnego nadnerczy (phaeochromocytoma). Stosowanie metylofenidatu w tej grupie pacjentów niesie ze sobą ryzyko nagłego, zagrażającego życiu wzrostu ciśnienia tętniczego krwi.⁴

Przeciwwskazanie stanowi również nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza. Jednoczesne stosowanie metylofenidatu u pacjentów z podwyższoną aktywnością hormonów tarczycy może nasilać działanie amin katecholowych, prowadząc do niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca i wzrostu ciśnienia tętniczego.⁵

Interakcje lekowe – inhibitory MAO

Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie Symkinet MR w trakcie leczenia nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) lub w okresie krótszym niż 14 dni od ich odstawienia. Równoczesne stosowanie tych leków stwarza ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego – stanu zagrażającego życiu pacjenta.⁶

Zaburzenia psychiatryczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami psychiatrycznymi (obecnie występującymi lub w wywiadzie):

• Ciężka depresja – metylofenidat może nasilać objawy depresyjne i zwiększać ryzyko samobójstwa
• Jadłowstręt psychiczny i inne zaburzenia łaknienia – lek może nasilać utratę apetytu
• Skłonności samobójcze – z uwagi na potencjalne ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych
• Objawy psychotyczne – lek może wywoływać lub nasilać psychozę
• Ciężkie zaburzenia nastroju, mania – ryzyko przyspieszenia cyklu lub indukcji epizodu maniakalnego
• Schizofrenia – możliwość nasilenia objawów psychotycznych
• Zaburzenia psychopatyczne i osobowość typu borderline – ryzyko pogorszenia objawów osobowościowych i zachowań impulsywnych

⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężką i epizodyczną (typ I) chorobą afektywną dwubiegunową, która nie jest skutecznie kontrolowana. W tej grupie stosowanie metylofenidatu jest przeciwwskazane z uwagi na potencjalne ryzyko przyspieszenia cyklu lub wywołania epizodu maniakalnego.⁸

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Symkinet MR jest przeciwwskazany u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – ryzyko dramatycznego wzrostu wartości ciśnienia
• Niewydolność serca – metylofenidat zwiększa obciążenie serca
• Zarostowa choroba tętnic – ryzyko pogorszenia perfuzji tkankowej
• Choroba niedokrwienna serca – wzrost zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen
• Wrodzone wady serca powodujące znaczące zaburzenia hemodynamiczne – ryzyko pogorszenia wydolności układu krążenia
• Kardiomiopatie – możliwość zaostrzenia zaburzeń kurczliwości mięśnia sercowego
• Zawał mięśnia sercowego (w wywiadzie) – zwiększone ryzyko ponownego niedokrwienia
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu – ryzyko zaostrzenia arytmii
• Kanałopatie (zaburzenia spowodowane dysfunkcją kanałów jonowych) – ryzyko nasilenia zaburzeń elektrycznych serca

⁹

Zaburzenia naczyń mózgowych

Stosowanie metylofenidatu jest przeciwwskazane u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami naczyń mózgowych, takimi jak:

• Tętniak mózgu – ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrz tętniaka i pęknięcia
• Anomalie naczyniowe, w tym zapalenie naczyń – ryzyko krwawienia i niedokrwienia
• Udar w wywiadzie – zwiększone ryzyko nawrotu incydentu niedokrwiennego lub krwotocznego

¹⁰

Warunki, w których należy odradzić stosowanie leku

Pacjenci z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego

Nawet jeśli pacjent nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania metylofenidatu, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć korzyści względem ryzyka u osób z istotnymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Dotyczy to szczególnie pacjentów z umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego czy innymi nieprawidłowościami w EKG.¹¹

Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami psychicznymi

Lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania Symkinet MR u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami psychicznymi, które mogą ulec nasileniu pod wpływem działania metylofenidatu, nawet jeśli nie stanowią one bezwzględnego przeciwwskazania. Dotyczy to zwłaszcza osób z łagodną depresją, lękiem, zaburzeniami nastroju, które nie są w pełni stabilne.¹²

Pacjenci z nietolerancją sacharozy

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość sacharozy w kapsułkach Symkinet MR (od 59,7 mg do 238,9 mg, zależnie od dawki). U pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy – rzadkimi zaburzeniami genetycznymi, należy rozważyć odradzenie stosowania tego leku.¹³

Pacjenci zagrożeni interakcjami lekowymi

Odradzenie stosowania leku Symkinet MR należy również rozważyć u pacjentów przyjmujących leki, które mogą wchodzić w istotne interakcje z metylofenidatem, nawet jeśli nie stanowią one bezwzględnego przeciwwskazania. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów leczonych selektywnymi inhibitorami MAO, lekami przeciwnadciśnieniowymi oraz innymi preparatami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁴