Dawkowanie i sposób podawania
Arypiprazol

Dawkowanie i sposób podawania substancji arypiprazol. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego

Arypiprazol jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia skuteczności terapeutycznej przy jednoczesnym zminimalizowaniu działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania arypiprazolu w różnych wskazaniach i grupach pacjentów.¹

Dawkowanie u dorosłych

Schizofrenia: Zalecana dawka początkowa arypiprazolu wynosi 10 mg lub 15 mg na dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg na dobę. Produkt leczniczy należy podawać raz na dobę o stałej porze, niezależnie od posiłków. Arypiprazol jest skuteczny w dawkach od 10 mg do 30 mg na dobę. Pomimo że nie potwierdzono większej skuteczności dawek przekraczających 15 mg na dobę, niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyść z zastosowania większej dawki. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg.²

Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I: Zalecana dawka początkowa wynosi 15 mg arypiprazolu podawana w schemacie raz na dobę, niezależnie od posiłków, zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym. U niektórych pacjentów może być korzystne zastosowanie większej dawki. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg.³

Zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I: W celu zapobiegania nawrotom epizodów maniakalnych u pacjentów, którzy stosują arypiprazol w monoterapii lub w terapii skojarzonej, należy kontynuować leczenie ustaloną dawką. Dostosowanie dawki dobowej, w tym jej zmniejszenie, należy rozważyć na podstawie stanu klinicznego pacjenta.⁴

Dawkowanie w populacji pediatrycznej

Schizofrenia u młodzieży w wieku 15 lat i starszej: Zalecana dawka arypiprazolu to 10 mg na dobę podawana w schemacie raz na dobę, niezależnie od posiłków. Leczenie powinno być rozpoczęte od dawki 2 mg (stosując arypiprazol w postaci roztworu doustnego 1 mg/ml) przez 2 dni, stopniowo zwiększanej do 5 mg przez kolejne 2 dni, aż do osiągnięcia zalecanej dawki dobowej wynoszącej 10 mg. W przypadkach, gdy zwiększenie dawki jest wskazane, należy podawać kolejne dawki zwiększone jednorazowo o 5 mg, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej 30 mg.⁵

Arypiprazol jest skuteczny w przedziale dawek od 10 mg do 30 mg na dobę. Nie wykazano większej skuteczności przy zastosowaniu dawek dobowych większych niż 10 mg, choć niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyść z zastosowania większych dawek. Arypiprazol nie jest zalecany do stosowania u pacjentów ze schizofrenią w wieku poniżej 15 lat z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności.⁶

Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u młodzieży w wieku 13 lat i starszej: Zalecana dawka arypiprazolu to 10 mg na dobę, podawana w schemacie raz na dobę, niezależnie od posiłków. Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg (stosując roztwór doustny arypiprazolu 1 mg/ml) przez 2 dni, stopniowo zwiększając do 5 mg przez kolejne 2 dni, aż do osiągnięcia zalecanej dawki dobowej wynoszącej 10 mg.⁷

Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy, niezbędny do uzyskania kontroli objawów i nie może przekraczać 12 tygodni. Nie wykazano większej skuteczności po zastosowaniu dawek dobowych większych niż 10 mg, a dawka dobowa wynosząca 30 mg jest związana ze znacząco większą częstością występowania istotnych działań niepożądanych, włączając zdarzenia związane z objawami pozapiramidowymi (EPS), senność, zmęczenie oraz zwiększenie masy ciała.⁸

Z tego powodu dawki większe niż 10 mg na dobę należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach oraz z zachowaniem ścisłej kontroli klinicznej. Młodsi pacjenci są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z arypiprazolem. Z tego powodu nie zaleca się stosowania arypiprazolu u pacjentów w wieku poniżej 13 lat.⁹

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności wątroby: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób z zaburzeniami czynności wątroby o nasileniu lekkim do umiarkowanego. Brak wystarczających danych do ustalenia dawkowania u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. W tej grupie pacjentów należy ostrożnie ustalać dawkowanie. W grupie pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby najwyższą dawkę dobową 30 mg należy stosować ze szczególną ostrożnością.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku: Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania arypiprazolu w leczeniu schizofrenii i epizodów manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u pacjentów w wieku 65 lat i starszych nie zostały w pełni ustalone. Jednakże z powodu większej wrażliwości tej populacji, należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej, jeśli pozwalają na to okoliczności kliniczne.¹²

Płeć: Nie ma konieczności modyfikacji dawek leku w zależności od płci.¹³

Palacze tytoniu: Biorąc pod uwagę metabolizm arypiprazolu, nie ma konieczności modyfikacji dawek u palaczy.¹⁴

Dostosowanie dawki z powodu interakcji

Dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć w przypadku równoczesnego podawania silnych inhibitorów cytochromu CYP3A4 lub CYP2D6. Po zakończeniu jednoczesnego stosowania inhibitora CYP3A4 lub CYP2D6, dawkę arypiprazolu należy ponownie zwiększyć.¹⁵

Dawkę arypiprazolu należy zwiększyć w przypadku równoczesnego podawania leków silnie indukujących CYP3A4. Po odstawieniu leku indukującego CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy ponownie zmniejszyć do zalecanej.¹⁶

Sposób podawania

Arypiprazol przeznaczony jest do podawania doustnego. Tabletki należy przyjmować raz na dobę, o stałej porze, niezależnie od posiłków.¹⁷

W przypadku pacjentów mających trudności w połykaniu, można zastosować tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej lub roztwór doustny. Tabletkę ulegającą rozpadowi w jamie ustnej należy umieścić na języku, gdzie szybko ulega rozpuszczeniu w ślinie. Można ją przyjmować z płynem lub bez. Po otwarciu blistra tabletkę ulegającą rozpadowi w jamie ustnej należy niezwłocznie przyjąć, ponieważ jest ona krucha. Tabletkę można również rozpuścić w wodzie i wypić powstałą zawiesinę.¹⁸

Tabela dawkowania arypiprazolu

*Dawki większe niż 10 mg/dobę należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą kontrolą kliniczną

Dostosowanie dawki w szczególnych grupach pacjentów

Powyższe wytyczne dawkowania arypiprazolu opierają się na danych z charakterystyk produktów leczniczych i należy je stosować zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta oraz pod ścisłym nadzorem klinicznym.^{19 20 21}