Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sylimaryna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania sylimaryny

Sylimaryna, substancja aktywna pochodzenia roślinnego pozyskiwana z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum L. Gaertn.), wykazuje wyjątkowo korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Dane pochodzące z różnych modeli doświadczalnych potwierdzają niską toksyczność tej substancji, co przekłada się na wysokie bezpieczeństwo jej długotrwałego stosowania w dawkach terapeutycznych.¹

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone na gryzoniach wykazały, że sylimaryna cechuje się bardzo niską toksycznością po jednorazowym podaniu. W badaniach u szczurów i myszy po pojedynczej dawce doustnej nie zaobserwowano właściwości toksycznych, a wartość LD₅₀ (dawka letalna dla 50% badanej populacji) została określona jako większa niż 2000 mg/kg masy ciała.^{2000 mg/kg.”>2 2000 mg/kg mc.”>3}

W przypadku podania dożylnego sylimaryny, obserwowano niższe wartości LD₅₀, które wynosiły odpowiednio: 400 mg/kg u myszy, 385 mg/kg u szczurów oraz 140 mg/kg u królików i psów. Co istotne, po podaniu doustnym tolerancja sylimaryny była znacznie wyższa – u szczurów wartość LD₅₀ wynosiła nawet 10000 mg/kg, co jednoznacznie wskazuje na bardzo niską toksyczność flawonolignanów zawartych w ostropeście plamistym.⁴

Toksyczność przewlekła

Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej, trwające 12 miesięcy, prowadzono na szczurach i psach. W badaniach tych podawano sylimarynę doustnie w maksymalnych dawkach wynoszących 2500 mg/kg u szczurów i 1200 mg/kg u psów. Zarówno wyniki badań laboratoryjnych, jak i badania patoanatomiczne (autopsje) nie wykazały toksycznego działania sylimaryny na organizmy zwierząt doświadczalnych.⁵⁶

Wpływ na rozród i rozmnażanie

Przeprowadzono kompleksowe badania nad toksycznym wpływem sylimaryny na rozrodczość u szczurów i królików. Analizowano wpływ substancji na płodność oraz potencjalną toksyczność przed- i pourodzeniową. W żadnym z badanych etapów rozmnażania nie wykazano działań niepożądanych sylimaryny podawanej w maksymalnej dawce wynoszącej 2500 mg/kg masy ciała.⁷⁸

Szczególnie istotne jest, że w przeprowadzonych badaniach nie wykazano potencjalnego działania teratogennego sylimaryny, co oznacza brak zdolności do wywoływania wad rozwojowych u płodów.⁹¹⁰

Potencjał mutagenny

Przeprowadzone badania nad potencjalnym działaniem mutagennym sylimaryny, zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, dały wyniki negatywne. Oznacza to, że sylimaryna nie wykazuje działania mutagennego, czyli nie indukuje zmian genetycznych w materiale genetycznym komórek.¹¹¹²

Potencjał kancerogenny

W przypadku badań nad potencjalnym działaniem rakotwórczym (kancerogennym) sylimaryny, dotychczas nie przeprowadzono odpowiednich długoterminowych badań in vivo na gryzoniach, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić brak takiego działania.¹³¹⁴

Jednakże, dane niekliniczne dostępne dla sylimaryny, w tym wyniki badań genotoksyczności, nie wskazują na istnienie szczególnego zagrożenia kancerogennego dla ludzi.¹⁵¹⁶

Dane bezpieczeństwa z innych leków zawierających sylimarynę

Warto odnotować, że w przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających sylimarynę, jak SanoHepatic, zgodnie z artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83 ze zmianami, nie wymagano przeprowadzenia badań dotyczących toksycznego wpływu na rozród, genotoksyczności i rakotwórczości.¹⁷

Jednakże, całościowa analiza dostępnych danych nieklinicznych z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawnia żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka, co potwierdzają dane dotyczące produktów Silimax i Sylifar.¹⁸¹⁹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa sylimaryny na podstawie danych przedklinicznych

Analiza dostępnych danych przedklinicznych wskazuje, że sylimaryna charakteryzuje się wyjątkowo korzystnym profilem bezpieczeństwa. Wykazuje ona bardzo niską toksyczność ostrą i przewlekłą, nie wpływa negatywnie na rozród i rozmnażanie, nie wykazuje działania teratogennego ani mutagennego. Dotychczasowe dane nie wskazują również na potencjalne działanie rakotwórcze, choć w tym zakresie nie przeprowadzono kompletnych badań długoterminowych na modelach gryzoni.²⁰

Całościowa ocena bezpieczeństwa, oparta na kompleksowych badaniach przedklinicznych, potwierdza że sylimaryna, substancja aktywna zawarta w produktach leczniczych Lagosa, Legalon 140, SanoHepatic, Silimax i Sylifar, nie stanowi szczególnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych.²¹²²