Właściwości farmakokinetyczne
Dessette 20 mcg + 150 mcg

Produkt leczniczy Dessette zawiera 20 µg etynyloestradiolu oraz 150 µg dezogestrelu, które charakteryzują się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Dezogestrel jest szybko metabolizowany do aktywnego etonogestrelu, osiągającego maksymalne stężenie w surowicy po około 1,5 godziny, z biodostępnością 62-81%. Etonogestrel wiąże się głównie z białkami osocza, w tym 40-70% z SHBG, którego stężenie jest zwiększane przez etynyloestradiol, co wpływa na dystrybucję leku. Objętość dystrybucji dezogestrelu wynosi 1,5 l/kg, a okres półtrwania etonogestrelu to około 30 godzin. Metabolizm zachodzi zgodnie z typowymi szlakami steroidowymi, a wydalanie odbywa się z moczem i żółcią w stosunku 6:4. W stanie stacjonarnym stężenie etonogestrelu wzrasta 2-3-krotnie, osiągając stabilizację w drugiej połowie cyklu podawania.

Właściwości farmakokinetyczne produktu Dessette

Produkt leczniczy Dessette, w postaci tabletek powlekanych, zawiera 20 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych obu substancji czynnych wchodzących w skład preparatu.1

Farmakokinetyka dezogestrelu

Wchłanianie

Dezogestrel po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem, po którym następuje natychmiastowa konwersja do aktywnego metabolitu – etonogestrelu. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu we krwi jest osiągane po około 1,5 godziny od przyjęcia pojedynczej dawki. Biodostępność dezogestrelu mieści się w zakresie od 62% do 81%.2

Dystrybucja

Etonogestrel (aktywny metabolit dezogestrelu) w osoczu wiąże się przede wszystkim z białkami osocza. Tylko niewielka część, od 2% do 4% całkowitego stężenia leku w surowicy, występuje w formie niezwiązanej (wolnej). Znacząca część, około 40-70%, wiąże się specyficznie z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG), natomiast pozostała część wiąże się z albuminami. Warto podkreślić, że etynyloestradiol, drugi składnik aktywny produktu Dessette, indukuje zwiększenie stężenia SHBG, co modyfikuje dystrybucję etonogestrelu pomiędzy białkami osocza – zwiększa się frakcja związana z SHBG, a zmniejsza frakcja związana z albuminami. Objętość (pozorna) dystrybucji dezogestrelu wynosi 1,5 l/kg masy ciała.3

Metabolizm

Dezogestrel ulega całkowitemu metabolizmowi zgodnie ze znanymi dla związków steroidowych szlakami przemian metabolicznych. Klirens metaboliczny w surowicy wynosi około 2 ml/min/kg masy ciała. W badaniach nie wykazano interakcji metabolicznych między dezogestrelem a jednocześnie podawanym etynyloestradiolem.4

Eliminacja

Stężenie etonogestrelu w surowicy zmniejsza się dwufazowo. Okres półtrwania w końcowej fazie dystrybucji wynosi około 30 godzin. Dezogestrel i produkty jego metabolizmu są wydalane z moczem i żółcią w stosunku około 6:4.5

Stan stacjonarny

Farmakokinetyka etonogestrelu pozostaje pod istotnym wpływem stężenia SHBG, które jest trzykrotnie zwiększone przez etynyloestradiol. Podczas codziennego przyjmowania produktu Dessette, stężenie etonogestrelu zwiększa się około dwu- do trzykrotnie, osiągając stan stacjonarny w drugiej połowie cyklu podawania produktu.6

Farmakokinetyka etynyloestradiolu

Wchłanianie

Etynyloestradiol, po podaniu doustnym, jest całkowicie i szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest w czasie od 1 do 2 godzin po podaniu. Całkowita biodostępność etynyloestradiolu wynosi około 60%, co jest efektem przedsystemowego sprzęgania oraz efektu pierwszego przejścia przez wątrobę.7

Dystrybucja

Etynyloestradiol w znacznym stopniu (około 98,5%) wiąże się z albuminami surowicy poprzez wiązanie niespecyficzne. Ponadto etynyloestradiol powoduje zwiększenie stężenia SHBG w surowicy. Objętość (pozorna) dystrybucji etynyloestradiolu wynosi około 5 l/kg masy ciała.8

Metabolizm

Etynyloestradiol podlega przedsystemowemu sprzęganiu w śluzówce jelita cienkiego oraz w wątrobie. Główny szlak metaboliczny etynyloestradiolu zachodzi poprzez hydroksylację pierścienia aromatycznego, prowadzącą do powstania licznych metabolitów hydroksylowych i metylowych, które występują w postaci wolnej lub w formie związanej z glukuronidami i siarczanami. Klirens metaboliczny etynyloestradiolu w surowicy wynosi około 5 ml/min/kg masy ciała.9

Warto podkreślić, że w badaniach in vitro wykazano, że etynyloestradiol jest inhibitorem enzymatycznym dla wielu izoenzymów cytochromu P450. Jest odwracalnym inhibitorem enzymów CYP2C19, CYP1A1 oraz CYP1A2, a także nieodwracalnym (mechanizm oparty na mechanizmie, ang. mechanism based) inhibitorem CYP3A4/5, CYP2C8 oraz CYP2J2.10

Eliminacja

Stężenie etynyloestradiolu w surowicy maleje dwufazowo. Okres półtrwania w końcowej fazie dystrybucji wynosi około 24 godzin. Etynyloestradiol nie jest wydalany w postaci niezmienionej. Metabolity etynyloestradiolu są wydalane z moczem i żółcią w stosunku 4:6. Okres półtrwania w fazie eliminacji metabolitów etynyloestradiolu wynosi około 1 doby.11

Stan stacjonarny

Stężenie etynyloestradiolu w stanie stacjonarnym osiągane jest po 3-4 dobach regularnego przyjmowania leku. W stanie stacjonarnym stężenie leku w surowicy jest o około 30-40% większe w porównaniu z pojedynczą dawką.12

Porównanie właściwości farmakokinetycznych składników produktu Dessette

Parametr farmakokinetyczny Dezogestrel (Etonogestrel) Etynyloestradiol
Wchłanianie Szybkie i całkowite Szybkie i całkowite
Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego ~1,5 godziny 1-2 godziny
Biodostępność 62-81% ~60%
Wiązanie z białkami osocza 96-98% (2-4% wolnej frakcji)
40-70% wiązane z SHBG
~98,5% (głównie z albuminami)
Objętość dystrybucji 1,5 l/kg mc. 5 l/kg mc.
Klirens metaboliczny ~2 ml/min/kg mc. ~5 ml/min/kg mc.
Okres półtrwania ~30 godzin ~24 godziny
Wydalanie Mocz:żółć = 6:4 Mocz:żółć = 4:6
Czas osiągnięcia stanu stacjonarnego Druga połowa cyklu podawania 3-4 doby
Zwiększenie stężenia w stanie stacjonarnym 2-3 krotne 30-40%
  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl