Interakcje leku
Astha 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Astha wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotności górnej granicy normy, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Asthy w trakcie terapii. W takich przypadkach zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji (np. progestagenowych lub niehormonalnych) i powrót do Asthy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, induktory enzymów mikrosomalnych wątroby (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, dziurawiec zwyczajny) mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie niehormonalnej metody antykoncepcji.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Astha
- Zalecenia dotyczące postępowania podczas stosowania leków indukujących enzymy
- Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
- Wpływ leków przeciw HIV i HCV na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
- Substancje czynne zwiększające stężenie hormonów płciowych w produkcie Astha
- Oddziaływanie produktu leczniczego Astha na inne produkty lecznicze
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje produktu Astha z alkoholem
- Tabela interakcji z produktem leczniczym Astha
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
W trakcie leczenia produktem Astha należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co może mieć istotny wpływ na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo stosowania leku. W celu identyfikacji potencjalnych interakcji zaleca się zapoznanie z informacjami dotyczącymi wszystkich leków przyjmowanych jednocześnie z produktem Astha.1
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na leczenie przeciwwirusowe WZW typu C. Badania kliniczne wykazały, że u pacjentek przyjmujących produkty lecznicze zawierające ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez, występowało znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie wyższych niż górna granica normy. Podobne działanie zaobserwowano również u pacjentek stosujących glekaprewir z pibrentaswirem lub sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem.2
W związku z tym pacjentki stosujące produkt leczniczy Astha muszą zastąpić go innymi metodami antykoncepcji (np. środkami zawierającymi wyłącznie progestageny lub metodami niehormonalnymi) przed rozpoczęciem terapii wymienionymi produktami przeciwwirusowymi. Produkt Astha można ponownie zastosować dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.3
Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Astha
Szczególnie istotne są interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych. Skutkuje to możliwym wystąpieniem krwawienia śródcyklicznego i/lub zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej produktu Astha.4
Przebieg indukcji enzymatycznej: Efekty indukcji enzymów mogą być widoczne już po kilku dniach leczenia, osiągając maksimum po kilku tygodniach. Po przerwaniu leczenia indukcja enzymów może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.5
Zalecenia dotyczące postępowania podczas stosowania leków indukujących enzymy
Leczenie krótkoterminowe: Kobiety przyjmujące produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe powinny stosować dodatkową, mechaniczną lub inną metodę antykoncepcji oprócz produktu Astha. Dodatkowa metoda musi być stosowana przez cały okres leczenia oraz przez 28 dni po jego zakończeniu. Jeżeli okres leczenia wykracza poza zakończenie aktualnego opakowania produktu Astha, należy od razu, bez przerwy, rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania.6
Leczenie długoterminowe: W przypadku długotrwałego stosowania produktów leczniczych indukujących enzymy wątrobowe, zaleca się wybór innej, niehormonalnej metody antykoncepcji.7
Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Do leków zmniejszających skuteczność antykoncepcyjną produktu Astha poprzez indukcję enzymów należą:8
- Barbiturany
- Bosentan
- Karbamazepina
- Fenytoina
- Prymidon
- Ryfampicyna
- Leki stosowane w leczeniu zakażeń HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz
- Prawdopodobnie także: felbamat, gryzeofulwina, okskarbamazepina, topiramat
- Produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
Wpływ leków przeciw HIV i HCV na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Jednoczesne stosowanie produktu Astha z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, w tym w połączeniu z inhibitorami HCV, może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.9
Podczas przepisywania jednoczesnego leczenia produktami przeciwko HIV/HCV, należy uwzględnić możliwe interakcje oraz odpowiednie zalecenia. W przypadku wątpliwości, kobiety stosujące inhibitory proteazy lub nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy powinny stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji.10
Substancje czynne zwiększające stężenie hormonów płciowych w produkcie Astha
Następujące substancje mogą zwiększać osoczowe stężenia hormonów płciowych zawartych w produkcie Astha:11
- Substancje hamujące sprzęganie etynyloestradiolu z siarczanami w ścianie przewodu pokarmowego, np.: kwas askorbinowy lub paracetamol12
- Atorwastatyna (powoduje 20% zwiększenie AUC etynyloestradiolu)13
- Substancje hamujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak: imidazolowe leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol), indynawir lub troleandomycyna14
Oddziaływanie produktu leczniczego Astha na inne produkty lecznicze
Hormony płciowe zawarte w produkcie Astha mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Oddziaływanie to może odbywać się poprzez dwa główne mechanizmy:15
- Zahamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby, co prowadzi do zwiększenia stężenia w surowicy substancji czynnych, takich jak:
- Diazepam i niektóre inne benzodiazepiny
- Cyklosporyna
- Teofilina
- Glikokortykosteroidy
16
- Indukcja glukuronidacji w wątrobie, co prowadzi do zmniejszenia stężenia w surowicy substancji czynnych, takich jak:
- Klofibrat
- Paracetamol
- Morfina
- Lorazepam (oraz niektóre inne benzodiazepiny)
- Lamotrygina
17
Dienogest, zgodnie z badaniami in vitro, w stężeniach terapeutycznych nie hamuje enzymów cytochromu P450, dlatego nie oczekuje się interakcji z produktami leczniczymi związanych z tym mechanizmem.18
U pacjentek z cukrzycą zapotrzebowanie na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe może ulec zmianie ze względu na wpływ produktu Astha na tolerancję glukozy.19
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Podczas stosowania produktu Astha, podobnie jak innych złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, wyniki niektórych badań laboratoryjnych mogą ulec zmianie. Dotyczy to badań określających:20
- Czynność wątroby
- Czynność tarczycy
- Czynność nadnerczy
- Czynność nerek
- Stężenie białek nośnikowych w osoczu krwi (np. globuliny wiążącej hormony płciowe)
- Frakcje lipidów i lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Parametry krzepnięcia i fibrynolizy
Należy jednak zauważyć, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.21
Interakcje produktu Astha z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Astha nie opisano bezpośrednich interakcji z alkoholem, należy pamiętać, że spożywanie alkoholu podczas stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych wymaga ostrożności. Alkohol jest metabolizowany głównie w wątrobie, podobnie jak hormony zawarte w produkcie Astha, dlatego potencjalnie może dojść do interakcji na poziomie metabolizmu wątrobowego.
U pacjentek spożywających alkohol sporadycznie lub w umiarkowanych ilościach nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu na skuteczność antykoncepcyjną produktu Astha. Natomiast regularne, nadmierne spożywanie alkoholu może teoretycznie:
- Wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów zawartych w produkcie Astha
- Potencjalnie nasilać działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (np. nudności, wymioty), co przy przedłużających się objawach mogłoby wpłynąć na wchłanianie tabletek
- Zwiększać ryzyko zaburzeń krzepnięcia krwi przy współistniejących czynnikach ryzyka
Z powyższych względów zaleca się umiarkowanie w spożywaniu alkoholu podczas stosowania produktu Astha, a w przypadku regularnego, znacznego spożycia alkoholu, wskazana jest konsultacja lekarska w celu rozważenia możliwości zmiany metody antykoncepcji.
Tabela interakcji z produktem leczniczym Astha
| Grupa leków/substancji | Przykłady substancji | Mechanizm interakcji | Wpływ na Astha | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Leki stosowane w leczeniu WZW typu C | Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir | Farmakodynamiczny | Zwiększenie aktywności ALT >5x ponad górną granicę normy | Bardzo wysoki | Astha przeciwwskazany; stosować alternatywne metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia; powrót do Astha możliwy po 2 tygodniach od zakończenia leczenia |
| Leki przeciwdrgawkowe | Karbamazepina, fenytoina, prymidon, okskarbamazepina, topiramat, felbamat | Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby | Zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej, możliwe krwawienia śródcykliczne | Wysoki | Stosować dodatkową metodę antykoncepcji; przy leczeniu długotrwałym rozważyć alternatywną metodę antykoncepcji |
| Leki przeciwgruźlicze | Ryfampicyna | Silna indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby | Znaczne zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Zalecana alternatywna metoda antykoncepcji |
| Leki przeciw HIV | Rytonawir, newirapina, efawirenz | Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby | Zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Stosować dodatkową metodę antykoncepcji |
| Leki przeciwgrzybicze (imidazolowe) | Flukonazol i inne | Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby | Zwiększenie stężenia hormonów płciowych w surowicy | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Antybiotyki | Troleandomycyna | Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby | Zwiększenie stężenia hormonów płciowych w surowicy | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Preparaty ziołowe | Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby | Zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub stosować dodatkową metodę antykoncepcji przez okres stosowania i 28 dni po zakończeniu |
| Leki hipolipemizujące | Atorwastatyna | Hamowanie metabolizmu etynyloestradiolu | Zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 20% | Niski | Zazwyczaj nie wymaga specjalnych zaleceń |
| Witaminy | Kwas askorbinowy (witamina C) | Hamowanie sprzęgania etynyloestradiolu z siarczanami | Zwiększenie biodostępności etynyloestradiolu | Niski | Zazwyczaj nie wymaga specjalnych zaleceń |
| Leki przeciwbólowe | Paracetamol | Hamowanie sprzęgania etynyloestradiolu z siarczanami / Zwiększona glukuronidacja paracetamolu | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu / Zmniejszenie stężenia paracetamolu | Niski | Zazwyczaj nie wymaga specjalnych zaleceń |
| Leki uspokajające | Benzodiazepiny (diazepam, lorazepam i inne) | Hamowanie metabolizmu (diazepam) / Indukcja glukuronidacji (lorazepam) | Zwiększenie stężenia diazepamu / Zmniejszenie stężenia lorazepamu | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie efektu klinicznego leków |
| Leki immunosupresyjne | Cyklosporyna | Hamowanie metabolizmu | Zwiększenie stężenia cyklosporyny | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia cyklosporyny w surowicy |
| Leki przeciwastmatyczne | Teofilina | Hamowanie metabolizmu | Zwiększenie stężenia teofiliny | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia teofiliny w surowicy |
| Leki przeciwpadaczkowe | Lamotrygina | Indukcja glukuronidacji | Zmniejszenie stężenia lamotryginy | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia lamotryginy i rozważenie dostosowania dawki |
| Leki przeciwcukrzycowe | Insulina, doustne leki przeciwcukrzycowe | Wpływ na tolerancję glukozy | Możliwa zmiana zapotrzebowania na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie glikemii u pacjentek z cukrzycą |
| Alkohol | Etanol | Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy | Teoretycznie możliwy wpływ na metabolizm hormonów | Niski | Zalecane umiarkowane spożycie alkoholu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania