Interakcje leku
Diane

Produkt leczniczy Diane-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Induktory enzymów mikrosomalnych, takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca, zwiększają klirens hormonów płciowych, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności preparatu i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Antybiotyki (z wyjątkiem ryfampicyny i gryzeofulwiny) mogą również obniżać skuteczność Diane-35, dlatego mechaniczna antykoncepcja powinna być stosowana przez cały okres antybiotykoterapii i 7 dni po jej zakończeniu. Ponadto, inhibitory proteazy HIV/HCV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów, co wymaga indywidualnego dostosowania terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Diane-35 (2 mg octanu cyproteronu + 0,035 mg etynyloestradiolu) podlega licznym interakcjom z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania. Przed rozpoczęciem terapii preparatem Diane-35 należy zawsze zapoznać się z informacjami dotyczącymi wszystkich jednocześnie stosowanych produktów leczniczych, aby zidentyfikować potencjalne interakcje.1

Ogólne zasady postępowania w przypadku interakcji

W przypadku stosowania produktów leczniczych indukujących enzymy mikrosomalne, które zwiększają klirens hormonów płciowych, należy wdrożyć dodatkowe środki ostrożności. Pacjentki przyjmujące te leki powinny tymczasowo stosować – oprócz produktu leczniczego Diane-35 – mechaniczną metodę antykoncepcji lub wybrać inną metodę zapobiegania ciąży. Mechaniczna metoda antykoncepcji powinna być stosowana podczas jednoczesnego przyjmowania tych produktów leczniczych oraz przez 28 dni po zakończeniu ich stosowania. Gdy okres stosowania mechanicznej metody antykoncepcji przekracza czas przyjmowania tabletek z bieżącego opakowania, kolejne opakowanie należy rozpocząć bez standardowej 7-dniowej przerwy.2

W przypadku stosowania antybiotyków (z wyjątkiem ryfampicyny i gryzeofulwiny) mechaniczna metoda antykoncepcji powinna być stosowana przez cały okres antybiotykoterapii oraz dodatkowo przez 7 dni po jej zakończeniu.3

Produkty lecznicze wpływające na skuteczność Diane-35

Produkty zwiększające klirens Diane-35

Istnieje szereg produktów leczniczych, które mogą zwiększać klirens hormonów zawartych w Diane-35, zmniejszając tym samym skuteczność tego preparatu poprzez indukcję enzymów. Do tej grupy należą:4

  • Leki przeciwpadaczkowe: fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat
  • Leki przeciwprątkowe: ryfampicyna
  • Leki przeciwwirusowe: rytonawir
  • Leki przeciwgrzybicze: gryzeofulwina
  • Preparaty ziołowe: ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Indukcja enzymów może wystąpić już po kilku dniach leczenia, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni. Po zaprzestaniu leczenia, indukcja enzymów może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.5

Produkty lecznicze modyfikujące klirens Diane-35

Równoczesne stosowanie Diane-35 z inhibitorami proteazy HIV/HCV oraz nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy może zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.6

Produkty zmniejszające klirens Diane-35

Kliniczne znaczenie potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów nie zostało w pełni określone. Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP3A4 może zwiększać stężenie estrogenu, progestagenu lub obu tych hormonów w osoczu. Wykazano na przykład, że przyjmowanie etorykoksybu w dawkach od 60 do 120 mg/dobę zwiększa stężenie etynyloestradiolu w osoczu 1,4- do 1,6-krotnie, gdy jest on przyjmowany jednocześnie ze złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 0,035 mg etynyloestradiolu.7

Wpływ Diane-35 na inne produkty lecznicze

Produkty lecznicze zawierające połączenie estrogenu i progestagenu, takie jak Diane-35, mogą wpływać na metabolizm innych produktów leczniczych. Mogą one powodować:8

  • Zwiększenie stężenia niektórych leków w osoczu i tkankach (np. cyklosporyna)
  • Zmniejszenie stężenia niektórych leków w osoczu i tkankach (np. lamotrygina)

Dane kliniczne wskazują, że etynyloestradiol zmniejsza klirens substratów CYP1A2, prowadząc do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tizanidyna) wzrostu ich stężenia w osoczu.9

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje z lekami stosowanymi w terapii zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV). Podczas badań klinicznych u pacjentek leczonych z powodu zakażenia HCV produktami leczniczymi zawierającymi:10

  • ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez
  • glekaprewir z pibrentaswirem
  • sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem

obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie przekraczających górną granicę normy znacząco częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol, takie jak Diane-35.11

Z tego powodu pacjentki stosujące Diane-35 muszą, przed rozpoczęciem leczenia za pomocą wymienionych kombinacji leków przeciwwirusowych, zmienić metodę antykoncepcji na alternatywną (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Ponowne stosowanie leku Diane-35 można rozpocząć po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.12

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Zastosowanie produktów leczniczych takich jak Diane-35 może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym:13

  • Biochemiczne parametry czynności wątroby
  • Parametry funkcji tarczycy
  • Parametry funkcji nadnerczy
  • Parametry funkcji nerek
  • Stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
  • Stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
  • Parametry metabolizmu węglowodanów
  • Parametry krzepnięcia oraz fibrynolizy

Należy jednak podkreślić, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.14

Interakcje Diane-35 z alkoholem

Chociaż bezpośrednie interakcje między produktem Diane-35 a alkoholem nie zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego, należy zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko związane z jednoczesnym spożywaniem alkoholu podczas stosowania złożonych preparatów hormonalnych.

Spożywanie alkoholu może wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów i potencjalnie modyfikować ich biodostępność. Ponadto, długotrwałe spożywanie alkoholu może indukować enzymy wątrobowe, co może teoretycznie zmniejszać skuteczność preparatu Diane-35.

Należy również pamiętać, że jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane preparatów hormonalnych, takie jak nudności, zawroty głowy czy bóle głowy. Zaleca się ostrożność i umiar w spożywaniu alkoholu podczas stosowania produktu Diane-35.

Tabela interakcji

Grupa leków/substancja Rodzaj interakcji Skutek kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Induktory enzymów mikrosomalnych
(fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, ryfampicyna)
Zwiększenie klirensu hormonów płciowych Zmniejszenie skuteczności Diane-35, możliwe krwawienia międzymiesiączkowe Wysoki Stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu
Leki przeciwpadaczkowe
(okskarbazepina, topiramat, felbamat)
Indukcja enzymów Zmniejszenie skuteczności Diane-35 Wysoki Stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji
Preparaty ziołowe
(dziurawiec zwyczajny)
Indukcja enzymów Zmniejszenie skuteczności Diane-35 Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Antybiotyki
(z wyjątkiem ryfampicyny i gryzeofulwiny)
Potencjalne zmniejszenie wchłaniania lub zwiększenie metabolizmu Możliwe zmniejszenie skuteczności Diane-35 Umiarkowany Stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 7 dni po jej zakończeniu
Inhibitory proteazy HIV/HCV Zmiana stężenia estrogenów lub progestagenów Zwiększenie lub zmniejszenie działania Diane-35 Umiarkowany do wysokiego Indywidualne dostosowanie terapii
Silne inhibitory CYP3A4
(np. ketokonazol)
Zmniejszenie klirensu hormonów Zwiększenie stężenia hormonów w osoczu Umiarkowany Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Etorykoksyb
(60-120 mg/dobę)
Wzrost stężenia etynyloestradiolu 1,4- do 1,6-krotny wzrost stężenia etynyloestradiolu Umiarkowany Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Leki przeciw HCV
(ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir; glekaprewir/pibrentaswir; sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir)
Interakcja farmakodynamiczna Zwiększenie aktywności AlAT >5x górna granica normy Wysoki Zmiana metody antykoncepcji przed rozpoczęciem terapii; powrót do Diane-35 możliwy 2 tygodnie po zakończeniu leczenia przeciwwirusowego
Cyklosporyna Zmniejszenie metabolizmu cyklosporyny Zwiększenie stężenia cyklosporyny w osoczu i tkankach Umiarkowany Monitoring stężenia cyklosporyny, ewentualna modyfikacja dawki
Lamotrygina Zwiększenie metabolizmu lamotryginy Zmniejszenie stężenia lamotryginy w osoczu Umiarkowany Możliwa konieczność zwiększenia dawki lamotryginy
Substraty CYP1A2
(teofilina, tizanidyna)
Zmniejszenie klirensu substratów CYP1A2 Niewielki lub umiarkowany wzrost stężenia w osoczu Niski do umiarkowanego Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych; możliwa konieczność dostosowania dawki
Alkohol Potencjalna modyfikacja metabolizmu wątrobowego hormonów Teoretycznie możliwe zmniejszenie skuteczności lub nasilenie działań niepożądanych Niski Ostrożność i umiar w spożywaniu alkoholu

Należy zawsze zapoznać się z informacjami dotyczącymi skojarzonego stosowania produktów leczniczych w celu identyfikacji możliwych interakcji. Zaleca się szczególną ostrożność przy wprowadzaniu nowych leków u pacjentek stosujących Diane-35 oraz dokładną ocenę potencjalnych interakcji.15

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl