Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zafrilla

Ze względu na to, że Zafrilla jest preparatem zawierającym tylko progestagen (dienogest 2 mg), należy uwzględnić szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności typowych dla tej grupy leków. Przed rozpoczęciem lub kontynuacją terapii konieczne jest przeprowadzenie dokładnej, indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie w przypadku występowania chorób lub czynników ryzyka opisanych poniżej.¹

Ciężkie krwawienie z macicy

U pacjentek stosujących Zafrilla może dojść do nasilenia krwawień z macicy, szczególnie u kobiet z gruczolistością macicy lub mięśniakami macicy. Przedłużające się, obfite krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości, która w niektórych przypadkach może mieć ciężki przebieg. W sytuacji wystąpienia niedokrwistości należy rozważyć zaprzestanie podawania leku.²

Zmiany profilu krwawienia

U większości pacjentek otrzymujących Zafrilla obserwuje się zmiany w profilu krwawienia menstruacyjnego. Zmiany te mogą mieć różny charakter i mogą różnić się od dotychczasowego wzorca miesiączkowania.³

Zaburzenia krążenia krwi

Istnieje niewiele dowodów epidemiologicznych wskazujących na związek między stosowaniem preparatów zawierających wyłącznie progestagen a zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu. Ryzyko tych zdarzeń jest bardziej związane z czynnikami takimi jak: wiek, nadciśnienie tętnicze i palenie tytoniu. U pacjentek z nadciśnieniem tętniczym może występować nieznacznie zwiększone ryzyko udaru przy stosowaniu preparatów zawierających tylko progestagen.⁴

Niektóre badania wskazują na możliwość nieznacznego zwiększenia ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) związanego ze stosowaniem produktów zawierających wyłącznie progestagen, chociaż związek ten nie jest istotny statystycznie. Do uznanych czynników ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) zaliczamy: dodatni wywiad osobisty lub rodzinny (VTE u rodzeństwa lub rodziców we względnie młodym wieku), wiek, otyłość, długotrwałe unieruchomienie, poważny zabieg chirurgiczny lub poważny uraz.⁵

W przypadku długotrwałego unieruchomienia zaleca się przerwanie stosowania produktu Zafrilla (co najmniej cztery tygodnie przed planowaną operacją) i niewznawianie leczenia przez dwa tygodnie od całkowitego ponownego uruchomienia. Należy również brać pod uwagę zwiększone ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie połogu.⁶

Leczenie produktem Zafrilla należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia objawów tętniczych lub żylnych zaburzeń zakrzepowych lub ich podejrzenia.⁷

Nowotwory

Metaanaliza danych z 54 badań epidemiologicznych wykazała nieznacznie zwiększone ryzyko względne (RR = 1,24) zdiagnozowania raka piersi u kobiet aktualnie stosujących doustne środki antykoncepcyjne, szczególnie preparaty estrogenowo-progestagenowe. To dodatkowe ryzyko stopniowo zanika w ciągu 10 lat po zaprzestaniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Ponieważ rak piersi rzadko występuje u kobiet poniżej 40. roku życia, dodatkowa liczba diagnoz raka piersi u kobiet stosujących obecnie i w przeszłości złożone doustne środki antykoncepcyjne jest niewielka w stosunku do ogólnego ryzyka zachorowania na raka piersi.⁸

Ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet stosujących preparaty zawierające wyłącznie progestagen jest prawdopodobnie podobnego rzędu wielkości jak w przypadku złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jednak dane dotyczące preparatów zawierających tylko progestagen opierają się na znacznie mniejszej grupie użytkowniczek i są mniej jednoznaczne niż dane dotyczące złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Badania te nie dostarczają dowodów na istnienie związków przyczynowych. Obserwowany profil zwiększonego ryzyka może wynikać z wcześniejszej diagnozy raka piersi u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne, biologicznych działań tych środków lub współdziałania obu tych czynników.⁹

Rak piersi wykrywany u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne jest zwykle mniej zaawansowany klinicznie niż rak wykrywany u kobiet, które nigdy nie stosowały takich środków.¹⁰

U kobiet stosujących substancje hormonalne, takie jak dienogest zawarty w produkcie Zafrilla, rzadko zgłaszano łagodne guzy wątroby, a jeszcze rzadziej złośliwe guzy wątroby. W pojedynczych przypadkach guzy te prowadziły do wystąpienia zagrażających życiu krwawień do jamy brzusznej. W rozpoznaniu różnicowym należy uwzględnić obecność guza wątroby, jeśli u pacjentek przyjmujących Zafrilla występują silne bóle w nadbrzuszu, powiększenie wątroby lub objawy krwawienia do jamy brzusznej.¹¹

Osteoporoza

Zmiany gęstości mineralnej kości (BMD)

Stosowanie dienogestu u młodzieży (w wieku 12 do <18 lat) podczas leczenia trwającego 12 miesięcy było związane ze zmniejszeniem gęstości mineralnej kości (BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2-L4). Średnia względna zmiana BMD od wartości wyjściowej do końca leczenia (EOT) wynosiła -1,2%, w zakresie od -6% do 5% (95% CI: -1,7% do -0,78%, n=103). Pomiary powtórzone po 6 miesiącach od zakończenia leczenia w podgrupie ze zmniejszonymi wartościami BMD wskazywały na tendencję do poprawy. Średnia względna zmiana od wartości wyjściowej wynosiła -2,3% na koniec leczenia i -0,6% w 6. miesiącu po zakończeniu leczenia, w zakresie od -9% do 6% (95% CI: -1,20% do 0,06%, n=60).¹²

Zmniejszenie gęstości mineralnej kości jest szczególnie istotne w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, który jest krytycznym okresem akrecji kości. Nie wiadomo, czy zmniejszenie BMD w tej populacji zmniejsza maksymalną masę kostną i zwiększa ryzyko złamań w późniejszym wieku.¹³

U pacjentek ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia osteoporozy przed rozpoczęciem stosowania produktu Zafrilla należy przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku, ponieważ stężenia estrogenów endogennych są umiarkowanie zmniejszone podczas leczenia tabletkami dienogestu 2 mg.¹⁴

Odpowiednie spożycie wapnia i witaminy D z dietą lub w postaci suplementów jest ważne dla zdrowia kości u kobiet w każdym wieku.¹⁵

Inne choroby

Pacjentki z depresją w wywiadzie należy dokładnie obserwować i przerwać stosowanie produktu Zafrilla w przypadku nawrotu depresji o ciężkim stopniu.¹⁶

Nie wydaje się, aby dienogest ogólnie wpływał na ciśnienie tętnicze krwi u kobiet z prawidłowym ciśnieniem tętniczym. Jednak w przypadku rozwoju przewlekłego, istotnego klinicznie nadciśnienia tętniczego podczas stosowania produktu Zafrilla, zalecane jest odstawienie leku i podjęcie leczenia nadciśnienia.¹⁷

Powtórne wystąpienie żółtaczki zastoinowej i/lub świądu, które po raz pierwszy wystąpiły w czasie ciąży lub podczas wcześniejszego stosowania steroidów płciowych, wymaga przerwania stosowania produktu Zafrilla.¹⁸

Dienogest może wywierać nieznaczny wpływ na obwodową insulinooporność i tolerancję glukozy. Kobiety z cukrzycą, szczególnie z cukrzycą ciążową w wywiadzie, należy dokładnie monitorować podczas stosowania produktu Zafrilla.¹⁹

Sporadycznie może wystąpić ostuda (przebarwienia skóry), zwłaszcza u kobiet z ostudą ciążową w wywiadzie. Kobiety ze skłonnością do ostudy powinny unikać ekspozycji na słońce lub promieniowanie ultrafioletowe podczas przyjmowania produktu Zafrilla.²⁰

U kobiet stosujących preparaty zawierające tylko progestagen jako środki antykoncepcyjne istnieje większe prawdopodobieństwo, że ciąże będą ciążami pozamacicznymi, niż w przypadku kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne. Z tego powodu decyzję o stosowaniu produktu Zafrilla u kobiet z ciążą pozamaciczną lub zaburzeniami czynności jajowodów w wywiadzie należy podjąć wyłącznie po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.²¹

Podczas stosowania produktu Zafrilla mogą wystąpić przetrwałe pęcherzyki jajnikowe (często nazywane torbielami czynnościowymi jajnika). Większość takich pęcherzyków jest bezobjawowa, chociaż niektórym może towarzyszyć ból w obrębie miednicy.²²

Laktoza

Każda tabletka produktu Zafrilla zawiera 62,80 mg laktozy jednowodnej. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.²³