Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kandesar 16 mg

Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach terapeutycznych, jednak w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, które uznano za efekt wtórny do obniżenia perfuzji nerkowej spowodowanego działaniem hipotensyjnym leku. Ponadto, kandesartan powodował zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W badaniach na młodych szczurach dawka 10 mg/kg m.c. generowała ekspozycję 7-78-krotnie wyższą niż u dzieci otrzymujących dawki terapeutyczne (0,2 mg/kg u dzieci 1-<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-<17 lat), jednak brak określenia NOEL utrudnia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa w kontekście wpływu na masę serca i ciała.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Badania przedkliniczne dotyczące kandesartanu cyleksetylu dostarczają istotnych informacji o profilu bezpieczeństwa tego leku, które mają znaczenie w praktyce klinicznej. Całościowa ocena danych z badań laboratoryjnych nie wykazała nieprawidłowości układowych ani toksycznego wpływu na narządy docelowe przy stosowaniu dawek terapeutycznych.1

Wpływ na układ krwiotwórczy i nerki

W badaniach bezpieczeństwa przedklinicznego przeprowadzonych na różnych modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy i małpy) zaobserwowano istotny wpływ kandesartanu stosowanego w dużych dawkach na parametry nerkowe oraz krwiotwórcze. Kandesartan powodował zmniejszenie wartości parametrów czerwonokrwinkowych, w tym obniżenie poziomu erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu.2

W zakresie wpływu na nerki obserwowano następujące zmiany:3

  • Śródmiąższowe zapalenie nerek – proces zapalny dotyczący tkanki śródmiąższowej nerek
  • Poszerzenie kanalików nerkowych – powiększenie światła kanalików w obrębie nefronu
  • Wałeczki zasadochłonne – patologiczne struktury w kanalikach nerkowych
  • Zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy – parametry laboratoryjne wskazujące na upośledzenie funkcji nerek

Istotne jest, że obserwowane zmiany nerkowe uznano za wtórne do działania obniżającego ciśnienie tętnicze krwi, prowadzącego do zmian w zakresie perfuzji nerkowej, a nie za efekt bezpośredniej toksyczności kandesartanu na tkankę nerkową.4

Wpływ na aparat przykłębuszkowy

Kandesartan wywoływał rozrost i/lub przerost komórek aparatu przykłębuszkowego w modelach zwierzęcych. Zmiany te są związane z farmakologicznym mechanizmem działania kandesartanu i nie mają istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi.5

Badania na młodych osobnikach

Badania przedkliniczne przeprowadzone na szczurzych noworodkach i młodych szczurach z prawidłowym ciśnieniem tętniczym wykazały, że kandesartan powodował zmniejszenie masy ciała i masy serca. Podobnie jak u dorosłych zwierząt, zmiany te są uznawane za wynik działania farmakologicznego kandesartanu, a nie za jego efekt toksyczny.6

Ekspozycja na kandesartan przy stosowaniu najmniejszej dawki w badaniach na młodych szczurach (10 mg/kg masy ciała) była znacząco wyższa niż ekspozycja obserwowana u dzieci otrzymujących dawki terapeutyczne:7

  • 12-78 razy większa niż u dzieci w wieku 1 do <6 lat otrzymujących dawkę 0,2 mg/kg masy ciała
  • 7-54 razy większa niż u dzieci w wieku 6 do <17 lat otrzymujących dawkę 16 mg

Warto podkreślić, że nie określono poziomu, przy którym nie obserwuje się efektów działania leku (NOEL – no observed effect level), co utrudnia precyzyjne określenie marginesu bezpieczeństwa w odniesieniu do wpływu na masę serca oraz znaczenie kliniczne tych obserwacji.8

Wpływ na rozwój płodu

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano toksyczny wpływ kandesartanu na płód w późniejszym okresie ciąży, co ma istotne konsekwencje kliniczne.9

Szczególnie istotny jest wpływ na rozwój nerek. Układ renina-angiotensyna-aldosteron odgrywa kluczową rolę w rozwoju nerek w okresie płodowym. Badania wykazały, że blokada tego układu prowadzi do nieprawidłowego rozwoju nerek u bardzo młodych myszy. Podawanie leków oddziałujących bezpośrednio na układ renina-angiotensyna-aldosteron może zaburzać prawidłowy rozwój nerek, co jest podstawą przeciwwskazania do stosowania kandesartanu u dzieci poniżej 1. roku życia.10

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

Kompleksowa ocena potencjału genotoksycznego kandesartanu została przeprowadzona w badaniach in vitro oraz in vivo. Wyniki tych badań wskazują, że prawdopodobieństwo działania mutagennego (powodującego mutacje genetyczne) lub klastogennego (powodującego uszkodzenia chromosomów) kandesartanu w warunkach klinicznych jest niewielkie.11

Badania dotyczące potencjału rakotwórczego również nie dostarczyły dowodów potwierdzających możliwość wywoływania nowotworów przez kandesartan.12

Badany parametr Obserwowany efekt Gatunki zwierząt Znaczenie kliniczne
Parametry krwinek czerwonych Zmniejszenie wartości erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu Myszy, szczury, psy, małpy Nieistotne przy dawkach terapeutycznych
Nerki Śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików, wałeczki zasadochłonne, zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny Myszy, szczury, psy, małpy Efekt wtórny do zmian perfuzji nerkowej
Aparat przykłębuszkowy Rozrost i/lub przerost komórek Gryzonie Brak znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych
Rozwój młodych osobników Zmniejszenie masy ciała i masy serca Szczurze noworodki i młode szczury Nieznany margines bezpieczeństwa
Działanie mutagenne Brak istotnego działania Modele in vitro i in vivo Niewielkie prawdopodobieństwo w warunkach klinicznych
Działanie rakotwórcze Brak dowodów na działanie rakotwórcze Modele in vivo Brak ryzyka klinicznego
  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl