Przedawkowanie
Rivastigmin NeuroPharma 4,5 mg

Przedawkowanie rywastygminy prowadzi do objawów cholinergicznych o różnym nasileniu, wynikających z długotrwałego hamowania acetylocholinoesterazy (około 9 godzin) mimo krótkiego okresu półtrwania w osoczu (~1 godzina). W przypadku bezobjawowego przedawkowania zaleca się przerwę w terapii trwającą 24 godziny oraz obserwację pacjenta ze względu na ryzyko opóźnionych efektów. Umiarkowane zatrucie manifestuje się objawami muskarynowymi, takimi jak zwężenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), bradykardia, skurcz oskrzeli, nadmierne pocenie, mimowolne oddawanie moczu/stolca, łzawienie, niedociśnienie oraz nadmierne ślinienie. Ciężkie zatrucie objawia się natomiast symptomami nikotynowymi, w tym osłabieniem mięśni, drżeniem pęczkowym, drgawkami oraz zatrzymaniem oddychania, co stanowi zagrożenie życia.

Przedawkowanie leku Rivastigmin NeuroPharma

Przedawkowanie rywastygminy może prowadzić do rozwoju poważnych objawów cholinergicznych i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Charakterystyczny długi okres hamowania acetylocholinoesterazy (około dziewięciu godzin) przy stosunkowo krótkim okresie półtrwania substancji w osoczu (około 1 godziny) ma istotne znaczenie dla planowania postępowania terapeutycznego.1

Objawy lekkiego i umiarkowanego przedawkowania

Przedawkowanie rywastygminy charakteryzuje się przede wszystkim objawami cholinergicznymi o różnym nasileniu. W większości przypadków przypadkowego przedawkowania nie obserwowano klinicznie istotnych objawów podmiotowych ani przedmiotowych, a pacjenci zazwyczaj mogli powrócić do leczenia rywastygminą po 24 godzinach od incydentu.2

Przy umiarkowanym zatruciu obserwuje się toksyczne działania cholinergiczne z objawami muskarynowymi, do których należą:3

  • Zwężenie źrenic – objaw okulistyczny związany z nadmierną stymulacją receptorów muskarynowych
  • Zaczerwienienie twarzy – rozszerzenie naczyń skórnych twarzy
  • Zaburzenia trawienne obejmujące:
    • Ból brzucha
    • Nudności
    • Wymioty
    • Biegunkę
  • Bradykardia – zwolnienie rytmu serca poniżej fizjologicznej częstości
  • Skurcz oskrzeli wraz ze zwiększoną ilością wydzieliny z oskrzeli
  • Nadmierne pocenie się – wzmożona aktywność gruczołów potowych
  • Mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca – utrata kontroli nad zwieraczami
  • Łzawienie – nadmierne wydzielanie łez
  • Niedociśnienie – spadek ciśnienia tętniczego
  • Nadmierne ślinienie się – wzmożona produkcja śliny

Objawy ciężkiego przedawkowania

W cięższych przypadkach przedawkowania rywastygminy mogą wystąpić objawy nikotynowe, które są potencjalnie zagrażające życiu:4

  • Osłabienie mięśni – zmniejszenie siły skurczowej mięśni
  • Drżenie pęczkowe mięśni – nieskoordynowane skurcze włókien mięśniowych
  • Drgawki – niekontrolowana aktywność elektryczna mózgu objawiająca się napadami drgawkowymi
  • Zatrzymanie oddychania – potencjalnie śmiertelna niewydolność oddechowa

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano również inne objawy przedawkowania rywastygminy, takie jak:5

  • Zawroty głowy – uczucie niestabilności lub wirowania
  • Drżenie – mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub ciała
  • Ból głowy – dolegliwość bólowa w obrębie czaszki
  • Senność – wzmożona potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania
  • Stany splątania – zaburzenia świadomości i orientacji
  • Nadciśnienie – podwyższone wartości ciśnienia tętniczego
  • Omamy – fałszywe percepcje zmysłowe bez zewnętrznego bodźca
  • Złe samopoczucie – ogólne pogorszenie stanu zdrowia

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Strategia postępowania w przypadku przedawkowania rywastygminy powinna być dostosowana do nasilenia objawów:6

  1. Bezobjawowe przedawkowanie:
    • Zaleca się przerwę w przyjmowaniu rywastygminy trwającą 24 godziny
  2. Przedawkowanie z objawami:
    • W przypadku nasilonych nudności i wymiotów – podanie leków przeciwwymiotnych
    • Przy innych działaniach niepożądanych – leczenie objawowe odpowiednie do prezentowanych dolegliwości
  3. Ciężkie przedawkowanie:
    • Podanie atropiny jako swoistego antidotum
    • Rekomendowana dawka początkowa: 0,03 mg/kg masy ciała siarczanu atropiny dożylnie
    • Kolejne dawki ustalane na podstawie odpowiedzi klinicznej

Należy zaznaczyć, że nie zaleca się stosowania skopolaminy jako antidotum w przypadku przedawkowania rywastygminy.7

Nasilenie przedawkowania Objawy kliniczne Postępowanie terapeutyczne
Bezobjawowe Brak istotnych objawów klinicznych Przerwanie leczenia rywastygminą na 24 godziny
Umiarkowane (objawy muskarynowe) – Zwężenie źrenic
– Zaczerwienienie twarzy
– Ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka
– Bradykardia
– Skurcz oskrzeli i zwiększona wydzielina oskrzelowa
– Nadmierne pocenie się
– Mimowolne oddawanie moczu/stolca
– Łzawienie
– Niedociśnienie
– Nadmierne ślinienie się
– Przerwanie leczenia rywastygminą
– Leki przeciwwymiotne przy nasilonych nudnościach i wymiotach
– Leczenie objawowe dostosowane do występujących objawów
– Obserwacja kliniczna
Ciężkie (objawy nikotynowe) – Osłabienie mięśni
– Drżenie pęczkowe mięśni
– Drgawki
– Zatrzymanie oddychania
– Atropina dożylnie, dawka początkowa 0,03 mg/kg mc. siarczanu atropiny
– Dostosowanie kolejnych dawek atropiny do odpowiedzi klinicznej
– Intensywna opieka medyczna
– Wspomaganie oddychania w razie potrzeby

W każdym przypadku przedawkowania rywastygminy konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjenta i wdrożenie odpowiednich procedur w zależności od nasilenia objawów klinicznych. Nawet w przypadkach bezobjawowego przedawkowania zaleca się 24-godzinną obserwację ze względu na opóźnione działanie leku i długotrwałe hamowanie acetylocholinoesterazy.8

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl