Właściwości farmakodynamiczne

Rywastygmina, substancja czynna leku Rivastigmin NeuroPharma, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psychoanaleptycznych, będąc inhibitorem cholinoesterazy (kod ATC: N06DA03). Lek dostępny jest w formie kapsułek twardych w dawkach 1,5 mg, 3,0 mg, 4,5 mg oraz 6,0 mg rywastygminy w postaci wodorowinianu rywastygminy.¹

Mechanizm działania

Rywastygmina działa jako inhibitor acetylo- i butyrylocholinoesterazy z grupy karbaminianów. Mechanizm jej działania polega na usprawnianiu cholinergicznego przekaźnictwa neurosynaptycznego poprzez spowalnianie procesu rozkładu acetylocholiny, uwalnianej przez funkcjonalnie sprawne neurony cholinergiczne. Dzięki temu mechanizmowi rywastygmina może wywierać pozytywny wpływ na objawy ubytkowe dotyczące procesów poznawczych u pacjentów z otępieniem związanym z chorobą Alzheimera i chorobą Parkinsona.²

Hamowanie aktywności cholinoesteraz przez rywastygminę odbywa się poprzez tworzenie kompleksu za pomocą wiązania kowalencyjnego, co powoduje ich czasową inaktywację. Jest to kluczowy element w mechanizmie działania tego leku, zapewniający wydłużenie działania acetylocholiny w synapsach cholinergicznych.³

Efekty farmakodynamiczne

Badania farmakodynamiczne wykazały, że u zdrowych młodych mężczyzn podanie doustne rywastygminy w dawce 3 mg powoduje zmniejszenie aktywności acetylocholinoesterazy (AChE) w płynie mózgowo-rdzeniowym o około 40% w ciągu pierwszej 1,5 godziny po podaniu. Po osiągnięciu maksymalnego działania hamującego, aktywność enzymu wraca do wartości wyjściowych po około 9 godzinach.⁴

U pacjentów z chorobą Alzheimera wykazano zależność między dawką a stopniem hamowania aktywności acetylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym, przy czym efekt ten obserwowano w zakresie dawek do 6 mg dwa razy na dobę. Należy zaznaczyć, że w badaniach klinicznych nie stosowano większych dawek. Istotne jest również to, że u 14 pacjentów z chorobą Alzheimera leczonych rywastygminą, hamowanie aktywności butyrylocholinoesterazy w płynie mózgowo-rdzeniowym było podobne do hamowania aktywności AChE.⁵

Badania kliniczne w otępieniu alzheimerowskim

Skuteczność kliniczna rywastygminy została potwierdzona w badaniach klinicznych u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego. Ocenę efektywności leczenia przeprowadzono przy użyciu trzech niezależnych, specyficznych kryteriów, stosowanych w regularnych odstępach czasu w trakcie 6-miesięcznego leczenia:⁶

• ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale – Cognitive subscale) – skala oceniająca zdolności poznawcze
• CIBIC-Plus (Clinician Interview Based Impression of Change Plus) – ogólna ocena zdolności pacjenta do pojmowania, dokonana przez lekarza z uwzględnieniem udziału opiekuna
• PDS (Progressive Deterioration Scale) – ocena sprawności pacjenta w wykonywaniu codziennych czynności (higiena osobista, jedzenie, ubieranie się, udział w czynnościach domowych, orientacja w terenie, zarządzanie finansami) dokonana przez opiekuna⁷

W badaniach klinicznych uczestniczyli pacjenci, u których wynik badania MMSE (Mini-Mental State Examination) mieścił się w przedziale 10-24 punktów, co odpowiada łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia typu alzheimerowskiego.⁸

Efektywność kliniczną rywastygminy oceniono w dwóch wieloośrodkowych, 26-tygodniowych badaniach klinicznych z zastosowaniem zmiennych dawek u pacjentów z łagodną do umiarkowanie ciężkiej postacią otępienia typu alzheimerowskiego. Uzyskane wyniki przedstawiono w specjalnej tabeli, w której zebrano dane dotyczące pacjentów odpowiadających na leczenie.⁹

Przedstawione dane wskazują na pozytywny wpływ rywastygminy na funkcje poznawcze, ogólne funkcjonowanie oraz zdolność wykonywania codziennych czynności u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego, potwierdzając skuteczność kliniczną tego leku w terapii zaburzeń otępiennych.