Przeciwwskazania stosowania leku Dexak 25 mg

Dexak 25 mg w postaci roztworu doustnego w saszetce jest przeciwwskazany w wielu stanach klinicznych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań. Znajomość pełnego profilu przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego niesteroidowego leku przeciwzapalnego.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na deksketoprofen, inne leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy pamiętać, że Dexak zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, w tym sacharozę (2 g) oraz metylu parahydroksybenzoesan (E 218, 20 mg), które same mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości.²

Dexak nie powinien być stosowany u pacjentów, u których substancje o podobnym mechanizmie działania (np. kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ) wywołują:³

• Napad astmy – ostra reakcja bronchospastyczna związana z nadwrażliwością na NLPZ może zagrażać życiu
• Skurcz oskrzeli – zwężenie dróg oddechowych mogące prowadzić do poważnych zaburzeń oddychania
• Ostry nieżyt błony śluzowej nosa – gwałtowny stan zapalny błony śluzowej nosa
• Polipy nosa – łagodne narośla w jamach nosowych często związane z nietolerancją NLPZ
• Pokrzywkę – reakcja skórna manifestująca się swędzącymi bąblami
• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie zagrażający życiu obrzęk tkanek miękkich

Przeciwwskazaniem do stosowania Dexaku jest również występowanie w wywiadzie reakcji fotoalergicznych lub fototoksycznych podczas wcześniejszego leczenia ketoprofenem lub fibratami.⁴

Zaburzenia układu pokarmowego

Stosowanie Dexaku jest przeciwwskazane w następujących stanach związanych z układem pokarmowym:⁵

• Krwawienie z przewodu pokarmowego lub perforacja w wywiadzie związane z wcześniejszym leczeniem NLPZ – pacjenci, którzy doświadczyli tych powikłań przy wcześniejszym stosowaniu NLPZ, są w grupie wysokiego ryzyka nawrotu tych stanów
• Czynna choroba wrzodowa i/lub krwotok z przewodu pokarmowego – aktywne owrzodzenia lub krwawienia stanowią bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko pogorszenia tych stanów
• Wywiad owrzodzenia lub perforacji przewodu pokarmowego – pacjenci z takimi epizodami w przeszłości są narażeni na większe ryzyko powikłań
• Przewlekła niestrawność – stosowanie Dexaku może zaostrzyć objawy i prowadzić do rozwoju poważniejszych zaburzeń
• Choroba Leśniowskiego-Crohna – przewlekła choroba zapalna jelit, która może ulec zaostrzeniu pod wpływem NLPZ
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – podobnie jak w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna, NLPZ mogą zaostrzyć przebieg tej choroby zapalnej jelit

Zaburzenia krzepnięcia i stany związane z krwawieniami

Dexak jest przeciwwskazany:⁶

• W przypadku czynnych krwawień z jakiegokolwiek źródła lub w zaburzeniach przebiegających z krwawieniami
• U pacjentów ze skazą krwotoczną – wrodzoną lub nabytą tendencją do nieprawidłowych krwawień
• W innych zaburzeniach krzepnięcia krwi – stanach zwiększających ryzyko przedłużonego krwawienia

Niewydolność narządowa

Lek nie powinien być stosowany w następujących stanach niewydolności narządowej:⁷

• Ciężka niewydolność serca – NLPZ mogą powodować retencję płynów i pogorszyć funkcję mięśnia sercowego
• Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny ≤59 ml/min) – obniżona filtracja nerkowa zwiększa ryzyko nefrotoksyczności
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (10-15 punktów w skali Child’a-Pugh’a) – upośledzony metabolizm wątrobowy może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych

Odwodnienie

Dexak jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim odwodnieniem, które może wystąpić z powodu:⁸

• Wymiotów
• Biegunki
• Przyjmowania niedostatecznej ilości płynów

Odwodnienie zwiększa ryzyko nefrotoksyczności NLPZ, co może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek.

Ciąża i karmienie piersią

Dexak jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach fizjologicznych:⁹

• Trzeci trymestr ciąży – stosowanie NLPZ w tym okresie wiąże się z ryzykiem przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz możliwością wydłużenia czasu krwawienia
• Okres karmienia piersią – lek może przenikać do mleka matki i potencjalnie wpływać na dziecko

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie Dexaku z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych:

Sytuacje wysokiego ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego

Należy unikać przepisywania Dexaku pacjentom z wywiadem wskazującym na skłonność do chorób przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób starszych, które są bardziej podatne na powikłania ze strony przewodu pokarmowego związane z NLPZ.¹⁰

Jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe, przeciwpłytkowe lub inne leki mogące zwiększać ryzyko krwawienia. W takich przypadkach często wskazane jest rozważenie alternatywnego leczenia przeciwbólowego.¹¹

Łagodne zaburzenia czynności narządów

Mimo że tylko umiarkowane i ciężkie zaburzenia czynności nerek oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby stanowią bezwzględne przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność również u pacjentów z:¹²

• Łagodnymi zaburzeniami czynności nerek
• Łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby
• Łagodną lub umiarkowaną niewydolnością serca z tendencją do retencji płynów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów geriatrycznych należy rozważyć potencjalnie wyższe ryzyko działań niepożądanych NLPZ, szczególnie w kontekście współistniejących chorób i jednocześnie stosowanych leków. W tej grupie pacjentów należy rozważyć niższe dawki początkowe lub alternatywne metody leczenia bólu.¹³

Pacjenci z ryzykiem odwodnienia

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z tendencją do odwodnienia lub z ryzykiem jego wystąpienia (np. pacjenci z ostrymi chorobami z gorączką, osoby starsze z ograniczonym przyjmowaniem płynów). W takich przypadkach należy zalecić odpowiednią podaż płynów przed rozpoczęciem leczenia Dexakiem.¹⁴

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Chociaż bezwzględnym przeciwwskazaniem jest tylko trzeci trymestr ciąży, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy przepisywaniu Dexaku kobietom w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, a gdy to możliwe, zastąpić go bezpieczniejszymi metodami leczenia bólu.¹⁵