Przedawkowanie
Kwas alfa-linolenowy

Kwas alfa-linolenowy (omega-3), obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Lipidem (200 mg/ml, 4,0-8,8 g/l) oraz Lipofundin MCT/LCT 10% (2,5-5,5 g/l) i 20% (5,0-11,0 g/l), może prowadzić do przedawkowania, skutkującego poważnymi zaburzeniami metabolicznymi. Do najczęstszych objawów należą hiperlipidemia, kwasica metaboliczna oraz zespół przeciążenia tłuszczem, który manifestuje się zaburzeniami oddechowymi, hematologicznymi, wątrobowymi i immunologicznymi. Przedawkowanie wynika zarówno z nadmiaru kwasu alfa-linolenowego, jak i ogólnego wpływu emulsji tłuszczowej na organizm, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas terapii.

Przedawkowanie kwasu alfa-linolenowego

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest niezbędnym kwasem tłuszczowym występującym w preparatach do żywienia pozajelitowego. W przypadku preparatów zawierających ten kwas, takich jak Lipidem oraz Lipofundin MCT/LCT (w wersjach 10% i 20%), może dojść do przedawkowania, co wiąże się z określonymi zagrożeniami dla zdrowia pacjenta.1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy może prowadzić do rozwoju poważnych zaburzeń metabolicznych. Najczęstsze objawy to hiperlipidemia oraz kwasica metaboliczna. Dodatkowo może wystąpić zespół przeciążenia tłuszczem, który stanowi istotne powikłanie terapii.2 3 4

Objaw przedawkowania Opis Produkt leczniczy
Hiperlipidemia Nadmierne stężenie lipidów we krwi, prowadzące do zaburzeń metabolicznych i potencjalnie do uszkodzenia narządów Lipidem 200 mg/ml, Lipofundin MCT/LCT 10%, Lipofundin MCT/LCT 20%
Kwasica metaboliczna Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu charakteryzujące się obniżonym pH krwi Lipidem 200 mg/ml, Lipofundin MCT/LCT 10%, Lipofundin MCT/LCT 20%
Zespół przeciążenia tłuszczem Zespół objawów związanych z nadmiernym obciążeniem organizmu lipidami, mogący manifestować się jako zaburzenia oddechowe, hematologiczne, wątrobowe i immunologiczne Lipidem 200 mg/ml, Lipofundin MCT/LCT 10%, Lipofundin MCT/LCT 20%

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji rozpoznania przedawkowania kwasu alfa-linolenowego, będącego składnikiem emulsji tłuszczowych do infuzji, kluczowe jest podjęcie natychmiastowych działań terapeutycznych:5 6 7

  • Natychmiastowe przerwanie infuzji – pierwsza i najważniejsza interwencja, która powinna być wdrożona bez zbędnej zwłoki
  • Indywidualizacja dalszego postępowania – dostosowanie terapii do specyficznych objawów występujących u danego pacjenta oraz ich nasilenia
  • Monitorowanie stanu klinicznego – regularna ocena parametrów życiowych i biochemicznych pacjenta

8 9 10

Wznowienie terapii po przedawkowaniu

Jeżeli po ustąpieniu objawów przedawkowania istnieje kliniczna potrzeba wznowienia podawania emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy, należy zastosować specjalne środki ostrożności:11 12 13

  1. Stopniowe zwiększanie szybkości infuzji – należy rozpocząć od niskich prędkości przepływu, które powinny być zwiększane w sposób kontrolowany
  2. Regularne monitorowanie stanu pacjenta – konieczna jest częsta i dokładna ocena parametrów klinicznych i laboratoryjnych pacjenta w trakcie wznowionej terapii
  3. Indywidualizacja schematu dawkowania – dostosowanie dawki i tempa infuzji do specyficznej sytuacji klinicznej pacjenta

14 15 16

Szczególne uwagi kliniczne

Należy pamiętać, że kwas alfa-linolenowy jest składnikiem preparatów o różnej koncentracji, co wpływa na ryzyko i objawy przedawkowania. W preparatach Lipidem (200 mg/ml) zawartość kwasu alfa-linolenowego wynosi 4,0-8,8 g/l, natomiast w preparatach Lipofundin MCT/LCT 10% i 20% odpowiednio 2,5-5,5 g/l oraz 5,0-11,0 g/l.17 18 19

Objawy przedawkowania mogą wynikać zarówno z bezpośredniego działania nadmiaru kwasu alfa-linolenowego, jak i z całościowego wpływu emulsji tłuszczowej na organizm. Dlatego też konieczne jest rozważenie możliwości wystąpienia zespołu przeciążenia tłuszczem, który stanowi poważne powikłanie terapii emulsjami lipidowymi.20 21 22

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl