Dawkowanie i sposób podawania
Kwas alfa-linolenowy

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest kluczowym składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, a jego dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wieku, stanu klinicznego oraz zapotrzebowania energetycznego pacjenta. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 0,7-1,5 g lipidów/kg masy ciała/dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę, szczególnie u pacjentów z podwyższonym zapotrzebowaniem, np. onkologicznych. Dla pacjenta 70 kg maksymalne dawki dobowe to: Lipidem 700 ml (200 mg/ml), Lipofundin MCT/LCT 10% – 1400 ml, Lipofundin MCT/LCT 20% – 700 ml. U dzieci i młodzieży dawki stopniowo zwiększa się o 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, nie przekraczając 2,0-3,0 g/kg mc./dobę, a u wcześniaków i niemowląt maksymalna dawka wynosi do 3,0-4,0 g/kg mc./dobę, podawana w infuzji ciągłej przez 24 godziny. W przypadku długotrwałego żywienia (>6 miesięcy) oraz zespołu krótkiego jelita zaleca się ograniczenie podaży do 1,0 g/kg mc./dobę. U osób starszych dawkowanie jest podobne do dorosłych, z uwzględnieniem chorób współistniejących.

Dawkowanie i sposób podawania kwasu alfa-linolenowego

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest niezbędnym kwasem tłuszczowym występującym w emulsjach lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dawkowanie i sposób podawania zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, stanu klinicznego, zapotrzebowania energetycznego oraz typu emulsji tłuszczowej zawierającej kwas alfa-linolenowy.1 2

Zawartość kwasu alfa-linolenowego w emulsjach lipidowych

Produkty lecznicze stosowane w żywieniu pozajelitowym zawierają różne stężenia kwasu alfa-linolenowego:3 4 5

6 7 8

Zasady dawkowania

Dawkowanie emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy musi być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania pacjenta. Maksymalne dawki dobowe należy podawać tylko po stopniowym zwiększeniu dawkowania z dokładną obserwacją tolerancji infuzji.9 10

Dawkowanie u różnych grup pacjentów

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych standardowa dawka emulsji tłuszczowych, które dostarczają kwas alfa-linolenowy, wynosi od 0,7 do 1,5 g lipidów/kg masy ciała na dobę.11 12 13

Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 2,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę i może być stosowana w przypadkach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego lub zwiększonego metabolizmu tłuszczów, np. u pacjentów z chorobą nowotworową.14 15

Dla pacjenta o masie ciała 70 kg, maksymalna dawka dobowa wynosi:16 17 18

  • Lipidem (200 mg/ml): 700 ml
  • Lipofundin MCT/LCT 10%: 1400 ml
  • Lipofundin MCT/LCT 20%: 700 ml

19 20 21

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego w warunkach domowych (>6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita, dobowa podaż lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg masy ciała/dobę. 6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż podawanych dożylnie lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę.”>22 6 miesięcy) lub w przypadku pacjentów z zespołem krótkiego jelita, dobowa dawka tłuszczów nie powinna przekraczać 1,0 g na kg masy ciała.”>23 6 miesięcy) lub w przypadku pacjentów z zespołem krótkiego jelita, dobowa dawka tłuszczów nie powinna przekraczać 1,0 g na kg masy ciała.”>24

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W przypadku dzieci i młodzieży zaleca się stopniowe zwiększanie podaży lipidów o 0,5-1,0 g/kg masy ciała/dobę, z jednoczesnym monitorowaniem stężenia triglicerydów w osoczu, w celu wczesnego wykrycia i zapobieżenia hiperlipidemii.25 26 27

Maksymalna dawka dobowa lipidów u dzieci i młodzieży nie powinna przekraczać 2,0-3,0 g/kg masy ciała.28 29

Dawkowanie u wcześniaków, noworodków, niemowląt i małych dzieci

U wcześniaków początkowa dawka powinna wynosić 0,5-1,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę, którą należy stopniowo zwiększać o 0,5-1,0 g/kg masy ciała/dobę do maksymalnej dawki 3,0 g/kg masy ciała/dobę.30 31

U noworodków urodzonych o czasie, niemowląt i małych dzieci nie zaleca się przekraczania dawki dobowej 2,0-3,0 g lipidów/kg masy ciała, maksymalnie do 4,0 g/kg masy ciała/dobę.32 33 34

W tej grupie wiekowej dobowa dawka lipidów powinna być podawana w infuzji ciągłej przez 24 godziny.35 36 37

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku zasadniczo stosuje się takie same dawkowanie jak u dorosłych pacjentów, jednak należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność serca lub nerek, które często występują w tej grupie wiekowej.38

Szybkość infuzji

Infuzję emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy należy podawać z najmniejszą możliwą szybkością. Podczas pierwszych 15 minut szybkość infuzji powinna wynosić tylko 50% maksymalnej planowanej szybkości infuzji. Pacjentów należy dokładnie monitorować, aby wykryć ewentualne działania niepożądane.39 40 41

Maksymalna szybkość infuzji u dorosłych

Maksymalna szybkość infuzji emulsji tłuszczowych u dorosłych wynosi do 0,15 g lipidów/kg masy ciała/godzinę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg odpowiada to następującym szybkościom infuzji:42 43 44

  • Lipidem (200 mg/ml): 52,5 ml/h (10,5 g lipidów/h)
  • Lipofundin MCT/LCT 10%: 105 ml/h (10,5 g lipidów/h)
  • Lipofundin MCT/LCT 20%: 52,5 ml/h (10,5 g lipidów/h)

45 46 47

Maksymalna szybkość infuzji u dzieci

Maksymalna szybkość infuzji emulsji tłuszczowych u różnych grup wiekowych dzieci wynosi:48 49 50

Grupa wiekowa Lipidem Lipofundin MCT/LCT 10% Lipofundin MCT/LCT 20%
Wcześniaki, noworodki, niemowlęta i małe dzieci 0,15 g lipidów/kg mc./h 0,17 g lipidów/kg mc./h 0,17 g lipidów/kg mc./h
Dzieci i młodzież 0,15 g lipidów/kg mc./h 0,13 g lipidów/kg mc./h 0,13 g lipidów/kg mc./h

Sposób podawania kwasu alfa-linolenowego

Kwas alfa-linolenowy, jako składnik emulsji tłuszczowych, podawany jest dożylnie. Emulsje tłuszczowe mogą być podawane do żył obwodowych lub centralnych jako element całkowitego żywienia pozajelitowego.51 52 53

W przypadku jednoczesnego podawania emulsji tłuszczowych z roztworami aminokwasów i węglowodanów, trójnik typu Y lub złącze omijające powinno być umieszczone jak najbliżej pacjenta.54 55 56

Czas trwania leczenia

Doświadczenie kliniczne dotyczące długotrwałego stosowania emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy jest ograniczone, dlatego normalnie nie należy ich podawać dłużej niż przez 1-2 tygodnie. Jeśli wskazane jest dłuższe żywienie pozajelitowe z użyciem emulsji tłuszczowych, można je podawać przez dłuższy okres, pod warunkiem odpowiedniego monitorowania.57 58 59

Dodatkowe zalecenia dla noworodków i małych dzieci

Podczas stosowania emulsji tłuszczowych u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, roztwór (w butelce i zestawie do podawania) należy chronić przed światłem od chwili przygotowania do infuzji do momentu zakończenia podawania.60 61 62

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl