Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwas alfa-linolenowy

Wpływ kwasu alfa-linolenowego na płodność, ciążę i laktację

Kwas alfa-linolenowy (ALA) to niezbędny kwas tłuszczowy z rodziny omega-3, dostarczany organizmowi w ramach żywienia pozajelitowego poprzez emulsje tłuszczowe. Zawartość tego kwasu w preparatach stosowanych w żywieniu pozajelitowym wynosi od 2,5 do 11,0 g/l, w zależności od produktu leczniczego. Kwas alfa-linolenowy odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowych funkcji organizmu, jednak jego wpływ na płodność, przebieg ciąży i laktację wymaga szczegółowej analizy w kontekście stosowania produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹²³

Kwas alfa-linolenowy a płodność

Dostępne dane naukowe dotyczące wpływu kwasu alfa-linolenowego na płodność u ludzi są ograniczone. Dla produktów leczniczych zawierających ten kwas tłuszczowy, takich jak Lipidem, Lipofundin MCT/LCT 10% oraz Lipofundin MCT/LCT 20%, nie ma wystarczających danych klinicznych pozwalających na jednoznaczne określenie ich wpływu na zdolności reprodukcyjne. Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały jednak negatywnego wpływu tych preparatów na płodność.⁴⁵⁶

W przypadku produktu Lipofundin MCT/LCT (zarówno w stężeniu 10%, jak i 20%), przeprowadzone badania na zwierzętach nie potwierdziły jakiegokolwiek wpływu emulsji zawierających kwas alfa-linolenowy na płodność, co stanowi istotną informację dla lekarzy rozważających zastosowanie tych preparatów u pacjentów w wieku reprodukcyjnym.⁷⁸

Stosowanie w okresie ciąży

Dane dotyczące stosowania emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy u kobiet w ciąży są ograniczone. W przypadku produktu Lipidem, badania na zwierzętach dotyczące emulsji tłuszczowej o podwyższonej zawartości triglicerydów kwasów omega-3 (dwukrotnie wyższej niż w produkcie Lipidem) i odpowiednio niższej zawartości triglicerydów kwasów omega-6 nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję.⁹

Dla produktów Lipofundin MCT/LCT 10% i Lipofundin MCT/LCT 20% również istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania u kobiet w ciąży. Wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach dotyczące potencjalnego toksycznego wpływu tych preparatów na reprodukcję są niewystarczające, co nie pozwala na pełną ocenę bezpieczeństwa ich stosowania w tej grupie pacjentek.¹⁰¹¹

Żywienie pozajelitowe może być konieczne w okresie ciąży z powodu różnych stanów klinicznych uniemożliwiających prawidłowe odżywianie drogą enteralną. W takich przypadkach lekarz musi dokonać starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed podaniem preparatów zawierających kwas alfa-linolenowy. Produkt Lipidem powinien być podawany kobietom w ciąży wyłącznie po takiej ocenie.¹²

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Składniki emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy oraz ich metabolity przenikają do mleka kobiecego. Ta informacja dotyczy wszystkich trzech analizowanych produktów: Lipidem, Lipofundin MCT/LCT 10% oraz Lipofundin MCT/LCT 20%. Jednak w przypadku stosowania dawek terapeutycznych nie przewiduje się istotnego wpływu tych substancji na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią.¹³¹⁴¹⁵

Należy jednak podkreślić, że ogólnie nie zaleca się karmienia piersią przez matki otrzymujące żywienie pozajelitowe, niezależnie od składu stosowanych emulsji tłuszczowych. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce rozważającej karmienie piersią w trakcie terapii żywieniem pozajelitowym.¹⁶¹⁷¹⁸

Zawartość kwasu alfa-linolenowego w poszczególnych produktach

^19
20
21

Zalecenia dla lekarzy w kontekście stosowania kwasu alfa-linolenowego

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy u kobiet w wieku reprodukcyjnym, w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien kierować się następującymi zaleceniami:

Informacje przekazywane kobiecie w ciąży

Lekarz powinien poinformować pacjentkę będącą w ciąży o następujących aspektach związanych ze stosowaniem emulsji zawierających kwas alfa-linolenowy:

• Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy w okresie ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję.
• Żywienie pozajelitowe może być konieczne w okresie ciąży w sytuacjach klinicznych wymagających tego typu interwencji.
• Decyzja o zastosowaniu produktów zawierających kwas alfa-linolenowy została podjęta po starannym rozważeniu stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka.
• Prowadzone będzie dokładne monitorowanie stanu klinicznego matki i rozwijającego się płodu w trakcie stosowania żywienia pozajelitowego.

^22
23
24

Informacje przekazywane kobiecie karmiącej piersią

W przypadku pacjentek karmiących piersią, lekarz powinien przekazać następujące informacje:

• Składniki emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy oraz ich metabolity przenikają do mleka kobiecego.
• W przypadku stosowania dawek terapeutycznych nie przewiduje się istotnego wpływu tych substancji na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią.
• Ogólnie nie zaleca się karmienia piersią przez matki otrzymujące żywienie pozajelitowe, niezależnie od składu stosowanych emulsji tłuszczowych.
• Jeśli pacjentka musi otrzymywać żywienie pozajelitowe z zastosowaniem emulsji tłuszczowych, należy rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią.

^25
26
27

Monitorowanie pacjentek w wieku reprodukcyjnym

W przypadku pacjentek w wieku reprodukcyjnym, które nie są w ciąży ani nie karmią piersią, lekarz powinien uwzględnić następujące aspekty:

• Brak jest danych klinicznych wskazujących na negatywny wpływ emulsji tłuszczowych zawierających kwas alfa-linolenowy na płodność u ludzi.
• Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie potwierdziły negatywnego wpływu tych preparatów na płodność.
• W przypadku planowania ciąży przez pacjentkę otrzymującą długotrwałe żywienie pozajelitowe, warto rozważyć indywidualizację składu mieszaniny żywieniowej.

^28
29
30