Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq

Wpływ Jodku sodu Na¹³¹I POLATOM (kapsułki do diagnostyki) na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie radiofarmaceutyków, w tym jodku sodu znakowanego izotopem jodu-131, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Należy dokładnie rozważyć korzyści diagnostyczne w stosunku do potencjalnego ryzyka związanego z narażeniem na promieniowanie jonizujące zarówno matki, jak i płodu lub niemowlęcia.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Przed podaniem jodku sodu [¹³¹I] kobiecie w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży. Procedura diagnostyczna z wykorzystaniem tego radiofarmaceutyku powinna zostać przeprowadzona w ciągu 10 dni od początku cyklu miesiączkowego u kobiet miesiączkujących regularnie.²

W przypadku opóźnienia miesiączki należy założyć, że pacjentka jest w ciąży do momentu jednoznacznego wykluczenia tego stanu. Dotyczy to również kobiet, u których występują nieregularne cykle miesiączkowe.³

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stanu pacjentki, należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod diagnostycznych, które nie wykorzystują promieniowania jonizującego.⁴

Ciąża

Stosowanie jodku sodu [¹³¹I] jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, zarówno w przypadku potwierdzonej, jak i podejrzewanej ciąży lub w sytuacji, gdy nie można jej jednoznacznie wykluczyć.⁵

Narażenie płodu na promieniowanie jonizujące stanowi istotne ryzyko, przy czym dawka pochłonięta przez macicę może wynosić od 0,01 do 22 mGy. Szczególnie niebezpieczne jest podanie jodku sodu [¹³¹I] w drugim i trzecim trymestrze ciąży, gdyż w tym okresie gruczoł tarczowy płodu intensywnie gromadzi jod, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju i funkcji tarczycy u rozwijającego się płodu.⁶

Karmienie piersią

Przed zastosowaniem jodku sodu [¹³¹I] u kobiety karmiącej piersią należy rozważyć możliwość odroczenia badania diagnostycznego do czasu zakończenia laktacji.⁷

Radioaktywny jod przenika do mleka matki i może zostać wchłonięty przez organizm niemowlęcia, co stanowi zagrożenie dla jego rozwijającej się tarczycy. Dlatego w przypadku konieczności diagnostycznego zastosowania jodku sodu [¹³¹I] u kobiety karmiącej piersią, należy bezwzględnie przerwać karmienie piersią.⁸

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Lekarz kierujący na badanie z wykorzystaniem jodku sodu [¹³¹I] powinien:

• Przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący cyklu miesiączkowego i możliwości ciąży u każdej kobiety w wieku rozrodczym
• W razie wątpliwości zlecić wykonanie testu ciążowego
• Poinformować pacjentkę karmiącą piersią o konieczności przerwania karmienia w przypadku podania radiofarmaceutyku
• Rozważyć alternatywne metody diagnostyczne, jeśli są dostępne i mogą dostarczyć porównywalnych informacji klinicznych
• Dokładnie udokumentować podjętą decyzję oraz przeprowadzoną z pacjentką rozmowę na temat ryzyka i korzyści

Wpływ na płodność

Jod-131 jest izotopem promieniotwórczym o okresie półtrwania wynoszącym 8,02 dnia, emitującym promieniowanie gamma o energii 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV.⁹ Zastosowanie diagnostycznych dawek jodu-131 w kapsułkach (aktywność od 1 MBq do 37 MBq)¹⁰ wiąże się z narażeniem na promieniowanie jonizujące, które potencjalnie może mieć wpływ na komórki rozrodcze. Jednak przy zastosowaniu dawek diagnostycznych ryzyko to jest minimalne w porównaniu do korzyści diagnostycznych.