Interakcje leku
Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq

Stosowanie jodku sodu (NaI) wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na wiązanie jodków z białkami oraz ich farmakokinetykę. Kluczowe jest odstawienie określonych leków na odpowiedni czas przed podaniem jodku sodu, aby uniknąć zafałszowania wyników badań diagnostycznych. Tyreostatyki (karbimazol, metimazol, propylotiouracyl) należy odstawić na 2-5 dni, natomiast egzogenne hormony tarczycy: liotyroninę (T3) na 2 tygodnie, a lewotyroksynę (T4) na 4 tygodnie. Szczególnie istotne są leki o wysokiej zawartości jodu, takie jak amiodaron (3-6 miesięcy odstępu), rozpuszczalne środki kontrastowe (1-2 miesiące) oraz nierozpuszczalne środki kontrastowe (3-6 miesięcy). Ponadto, inne grupy leków, w tym salicylany w dużych dawkach, glikokortykosteroidy, doustne antykoagulanty czy fenylobutazon, wymagają co najmniej tygodniowego odstępu ze względu na średni lub wysoki poziom interakcji.

Pobierz ChPL PDF Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki – Kapsułki twarde – aktywność od 1 MBq do 37 MBq
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Zestawienie interakcji lekowych
    2. Mechanizmy interakcji
    3. Interakcje z alkoholem
    4. Szczególne grupy interakcji
    5. Leki tyreostatyczne
    6. Hormony tarczycy
    7. Amiodaron i środki kontrastowe
    8. Zalecenia praktyczne
    9. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. badanie kinetyki radiojodu w tarczycy
  2. czynnościowa charakterystyka zmian ogniskowych tarczycy
  3. diagnostyka przerzutów raka zróżnicowanego tarczycy
  4. identyfikacja pozostałości tarczycy u pacjentów leczonych z powodu raka zróżnicowanego tarczycy
  5. ocena kształtu tarczycy
  6. ocena położenia tkanki tarczycy
  7. ocena wielkości tarczycy
  8. zaburzenie czynności tarczycy
Substancja czynna
  1. jodek sodu (131I)
Kategoria leku
  1. leki diagnostyczne
  2. preparaty jodu
  3. radiofarmaceutyki

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W przypadku stosowania jodku sodu Na131I należy zwrócić szczególną uwagę na liczne substancje, które mogą wchodzić w interakcje z jodkami. Interakcje te mogą wpływać na mechanizmy wiązania jodków z białkami lub modyfikować ich farmakokinetykę. Z tego powodu konieczne jest dokładne zapoznanie się z pełną listą produktów leczniczych przyjmowanych przez pacjenta oraz podjęcie decyzji dotyczącej ewentualnego wstrzymania określonych terapii przed podaniem jodku [131I] sodu.1

Zestawienie interakcji lekowych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe informacje na temat czasu, na jaki należy wstrzymać podawanie określonych substancji przed zastosowaniem jodku [131I] sodu, aby uniknąć potencjalnych interakcji wpływających na wynik badania diagnostycznego:

Substancja czynna/grupa leków Okres wstrzymania podawania przed zastosowaniem jodku [131I] sodu Poziom ważności interakcji Opis mechanizmu interakcji
Tyreostatyki (karbimazol, metimazol, propylotiouracyl, nadchlorany) 2-5 dni Wysoki Blokują wychwyt jodu przez tarczycę, hamując proces organifikacji jodu i syntezę hormonów tarczycy
Salicylany (duże dawki) 1 tydzień Średni Konkurują z jodem o wiązanie z białkami transportowymi
Glikokortykosteroidy 1 tydzień Średni Mogą modyfikować metabolizm jodu w organizmie
Nitroprusydek sodu, nitraty 1 tydzień Średni Wpływają na wiązanie jodków z białkami osocza
Sulfobromoftaleina 1 tydzień Średni Może zaburzać transport jodu w organizmie
Doustne antykoagulanty 1 tydzień Średni Konkurencyjne wiązanie z białkami osocza
Leki przeciwhistaminowe 1 tydzień Średni Mogą wpływać na metabolizm i wychwyt jodu
Leki przeciwpasożytnicze 1 tydzień Średni Potencjalne interakcje na poziomie farmakokinetycznym
Penicyliny, sulfonamidy 1 tydzień Średni Mogą modyfikować wychwyt jodu przez tarczycę
Tolbutamid, tiocyjanki, tiopental 1 tydzień Średni Wpływają na metabolizm jodu w organizmie
Fenylobutazon 1-2 tygodnie Wysoki Silne działanie wypierające jod z połączeń z białkami
Liotyronina (T3) 2 tygodnie Wysoki Hamuje wychwyt jodu przez tarczycę poprzez ujemne sprzężenie zwrotne
Lewotyroksyna (T4) 4 tygodnie Wysoki Hamuje wychwyt jodu przez tarczycę poprzez ujemne sprzężenie zwrotne
Produkty wykrztuśne i witaminy zawierające jod 4 tygodnie Wysoki Konkurencja z radioaktywnym jodem o wychwyt przez tarczycę
Rozpuszczalne w wodzie środki kontrastowe 1-2 miesiące Bardzo wysoki Nasycenie organizmu jodem nieradioaktywnym, blokowanie wychwytu izotopu
Amiodaron 3-6 miesięcy Bardzo wysoki Wysoka zawartość jodu w cząsteczce, długotrwałe działanie blokujące wychwyt izotopu
Nierozpuszczalne w wodzie środki kontrastowe 3-6 miesięcy Bardzo wysoki Długotrwałe uwalnianie jodu do krwiobiegu, blokada wychwytu izotopu
Produkty do stosowania miejscowego zawierające związki jodu 1-9 miesięcy Bardzo wysoki Absorpcja jodu przez skórę i błony śluzowe, długotrwałe nasycenie organizmu jodem

Mechanizmy interakcji

Interakcje z jodkiem sodu [131I] mogą odbywać się na kilku poziomach farmakokinetycznych:2

  • Konkurencja o wychwyt przez tarczycę – substancje zawierające jod niebędący izotopem promieniotwórczym konkurują o transportery jodkowe w błonie komórkowej tyreocytów
  • Interakcje na poziomie wiązania z białkami osocza – niektóre substancje mogą wypierać jodki z ich połączeń z albuminami i innymi białkami transportowymi
  • Modyfikacja metabolizmu hormonalnego – leki wpływające na oś podwzgórze-przysadka-tarczyca mogą pośrednio wpływać na wychwyt i metabolizm jodu
  • Blokowanie organifikacji jodu – niektóre substancje hamują proces włączania jodu do struktury hormonów tarczycy

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu Jodek sodu Na131I POLATOM nie wyszczególniono bezpośrednich interakcji z alkoholem, należy zaznaczyć, że spożycie alkoholu może wpływać na metabolizm jodu poprzez:3

  • Modyfikację przepływu krwi przez tarczycę – może potencjalnie wpływać na dostarczanie izotopu do gruczołu
  • Wpływ na metabolizm wątrobowy – może modyfikować klirens związków jodowych
  • Potencjalne interakcje z układem transporterów błonowych – mogące wpływać na wychwyt jodu przez komórki tarczycy

Z ostrożności zaleca się unikanie spożywania alkoholu na co najmniej 24 godziny przed podaniem jodku [131I] sodu oraz przez 24 godziny po badaniu diagnostycznym.

Szczególne grupy interakcji

Leki tyreostatyczne

Tyreostatyki takie jak karbimazol, metimazol czy propylotiouracyl wymagają odstawienia na 2-5 dni przed podaniem jodku [131I] sodu, ponieważ bezpośrednio hamują wbudowywanie jodu w tyreoglobulinę i syntezę hormonów tarczycy. Może to prowadzić do znacznego zniekształcenia wyników badań diagnostycznych.4

Hormony tarczycy

Przyjmowanie egzogennych hormonów tarczycowych hamuje wydzielanie endogennego TSH, co zmniejsza wychwyt jodu przez tarczycę. Liotyronina (T3) wymaga odstawienia na 2 tygodnie, natomiast lewotyroksyna (T4) powinna być odstawiona na 4 tygodnie przed badaniem z użyciem jodku [131I] sodu.5

Amiodaron i środki kontrastowe

Ze względu na wysoką zawartość jodu, amiodaron i jodowe środki kontrastowe stanowią najistotniejszą grupę leków wchodzących w interakcje z jodkiem [131I] sodu. Wymagają one najdłuższego okresu odstawienia przed badaniem – od 1 do nawet 9 miesięcy, w zależności od konkretnej substancji i jej postaci farmaceutycznej:6

  • Amiodaron – wymaga 3-6 miesięcy przerwy
  • Rozpuszczalne w wodzie środki kontrastowe – 1-2 miesiące przerwy
  • Nierozpuszczalne w wodzie środki kontrastowe – 3-6 miesięcy przerwy
  • Produkty do stosowania miejscowego zawierające jod – 1-9 miesięcy przerwy

Zalecenia praktyczne

W celu zminimalizowania ryzyka interakcji i zapewnienia wiarygodnych wyników badań diagnostycznych z użyciem jodku [131I] sodu należy:7

  1. Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków
  2. Sprawdzić historię wykonanych badań obrazowych z użyciem środków kontrastowych
  3. Zweryfikować stosowanie preparatów OTC, suplementów diety i produktów zawierających jod
  4. Dostosować okres odstawienia konkretnych substancji zgodnie z tabelą interakcji
  5. W przypadku leków niezbędnych do stosowania ciągłego, skonsultować możliwość ich czasowego odstawienia z lekarzem prowadzącym

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl