diagnostyka przerzutów raka zróżnicowanego tarczycy
Wskazanie

Diagnostyka przerzutów raka zróżnicowanego tarczycy (DTC) obejmuje kompleksowe badania obrazowe i laboratoryjne. Raki zróżnicowane tarczycy, do których zaliczamy raka brodawkowatego i pęcherzykowego, charakteryzują się zdolnością do tworzenia przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych oraz odległych narządów, najczęściej do płuc i kości.

Podstawowym badaniem w diagnostyce przerzutów jest oznaczanie stężenia tyreoglobuliny (Tg) w surowicy, która stanowi czuły marker biochemiczny obecności tkanki tarczycowej, w tym nowotworowej. Podwyższone stężenie Tg, szczególnie po całkowitej tyreoidektomii i terapii radiojodem, sugeruje przetrwałą chorobę lub nawrót. W diagnostyce obrazowej kluczową rolę odgrywa badanie ultrasonograficzne szyi, scyntygrafia całego ciała z użyciem jodu radioaktywnego (¹³¹I), tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (MRI) oraz pozytonowa tomografia emisyjna (PET-CT) z ¹⁸F-FDG.

W leczeniu pacjentów z przerzutami DTC stosuje się przede wszystkim terapię radiojodem (¹³¹I), która wykorzystuje zdolność komórek raka zróżnicowanego tarczycy do wychwytywania jodu. W Polsce dostępne preparaty radiojodu to Sodium Iodide I-131 therapeutic oraz Theracap. W przypadkach opornych na leczenie radiojodem stosuje się inhibitory kinaz tyrozynowych, takie jak Nexavar (sorafenib), Lenvima (lenwatynib) czy Caprelsa (wandetanib).

Największym wyzwaniem w diagnostyce i leczeniu przerzutów DTC jest zjawisko utraty zdolności do wychwytu jodu przez komórki nowotworowe (dedyferencjacja), co ogranicza skuteczność terapii radiojodem. Problematyczne jest również różnicowanie zmian łagodnych od złośliwych w węzłach chłonnych szyi oraz wczesne wykrywanie mikroskopijnych ognisk przerzutowych. Dodatkową trudnością jest optymalne monitorowanie pacjentów po leczeniu, szczególnie w kontekście interpretacji wyników badań obrazowych i laboratoryjnych u pacjentów z niskimi stężeniami tyreoglobuliny lub obecnością przeciwciał przeciw tyreoglobulinie.