Przedawkowanie
Ringer Lactate

Przedawkowanie roztworu Ringer Lactate, zawierającego elektrolity w stężeniach zbliżonych do osocza (sód, potas, wapń, mleczan), może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Najczęstsze powikłania to przewodnienie i przeciążenie sodem, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, manifestujące się obrzękami obwodowymi i płucnymi, które w ciężkich przypadkach wymagają dializy pozaustrojowej. Hiperkaliemia, wynikająca z nadmiaru potasu, zagraża życiu i objawia się parestezjami, osłabieniem mięśni, zaburzeniami rytmu serca, a nawet zatrzymaniem akcji serca. Hiperkalcemia wywołana nadmiarem wapnia objawia się m.in. nudnościami, osłabieniem mięśni, arytmią i w ciężkich przypadkach śpiączką. Nadmiar mleczanu może indukować zasadowicę metaboliczną z objawami neurologicznymi i kardiologicznymi, nasilonymi u pacjentów z hipokalcemią.

Przedawkowanie leku Ringer Lactate

Przedawkowanie roztworu Ringer Lactate może wystąpić zarówno w wyniku podania nadmiernej ilości roztworu, jak i zastosowania zbyt dużej prędkości infuzji. Konsekwencje przedawkowania dotyczą przede wszystkim zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, co może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Roztwór Ringer Lactate zawiera sód, potas, wapń oraz mleczan w stężeniach zbliżonych do osocza, dlatego jego nadmierne podanie może zaburzyć homeostazę tych elektrolitów.1

Przewodnienie i przeciążenie sodem

Jednym z najczęstszych powikłań przedawkowania roztworu Ringer Lactate jest przewodnienie organizmu wraz z przeciążeniem sodem. Sytuacja taka ma miejsce szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, u których wydalanie sodu jest osłabione. Konsekwencją mogą być obrzęki zarówno obwodowe, jak i płucne, które w skrajnych przypadkach wymagają zastosowania dializy pozaustrojowej.2

Hiperkaliemia

Podanie zbyt dużej ilości potasu w wyniku przedawkowania roztworu Ringer Lactate może skutkować hiperkaliemią. Problem ten dotyczy w szczególności pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Hiperkaliemia jest stanem zagrażającym życiu, który manifestuje się szeregiem objawów neurologicznych i kardiologicznych.3

Hiperkalcemia

Nadmiar wapnia w organizmie, będący skutkiem przedawkowania roztworu Ringer Lactate, prowadzi do hiperkalcemii. Stan ten charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, począwszy od zaburzeń żołądkowo-jelitowych, poprzez objawy ze strony układu moczowego, aż po poważne zaburzenia rytmu serca. Szczególnie niebezpieczne jest zbyt szybkie podawanie dożylne soli wapnia, co może wywołać nagłe objawy hiperkalcemii, w tym kredowy posmak w ustach, uderzenia gorąca oraz rozszerzenie naczyń obwodowych.4

Zasadowica metaboliczna

Nadmierne podanie mleczanu zawartego w roztworze Ringer Lactate może skutkować rozwojem zasadowicy metabolicznej. Stan ten często współistnieje z hipokaliemią i objawia się zmianami nastroju, zmęczeniem, dusznościami, osłabieniem mięśni oraz nieregularnym rytmem serca. Szczególne nasilenie objawów w postaci wzmożonego napięcia mięśni, drgań i tężyczki może występować u pacjentów z hipokalcemią.5

Przedawkowanie leków dodanych do roztworu

W przypadku gdy do roztworu Ringer Lactate dodano inne produkty lecznicze, objawy przedawkowania będą zależne od właściwości farmakologicznych dodanego składnika. W takiej sytuacji konieczne jest przerwanie infuzji i obserwacja pacjenta pod kątem objawów charakterystycznych dla przedawkowania dodanego leku.6

Objawy przedawkowania i postępowanie terapeutyczne

Zaburzenie Objawy przedawkowania Postępowanie terapeutyczne
Przewodnienie i przeciążenie sodem
  • Obrzęki obwodowe
  • Obrzęk płuc
  • Utrudnione oddychanie
  • Przerwanie infuzji
  • W ciężkich przypadkach – dializa pozaustrojowa
Hiperkaliemia
  • Parestezje w obrębie kończyn
  • Osłabienie mięśni
  • Porażenie
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Blok serca
  • Zatrzymanie czynności serca
  • Splątanie
Hiperkalcemia
  • Anoreksja
  • Nudności, wymioty
  • Zaparcia
  • Ból brzucha
  • Osłabienie mięśni
  • Zaburzenia psychiczne
  • Nadmierne pragnienie
  • Wielomocz
  • Wapnica nerek
  • Kamica nerkowa
  • Arytmia serca (w ciężkich przypadkach)
  • Śpiączka (w ciężkich przypadkach)
  • Przy zbyt szybkim wlewie: kredowy posmak w ustach, uderzenia gorąca, rozszerzenie naczyń obwodowych
Zasadowica metaboliczna
  • Zmiany nastroju
  • Zmęczenie
  • Duszności
  • Osłabienie mięśni
  • Nieregularny rytm serca
  • Wzmożone napięcie mięśni
  • Drgania
  • Tężyczka (szczególnie u pacjentów z hipokalcemią)
Przedawkowanie dodanych leków
  • Zależne od właściwości dodanego składnika
  • Przerwanie wlewu
  • Obserwacja pacjenta pod kątem objawów przedawkowania
  • Leczenie objawowe i wspomagające

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia objawów przedawkowania roztworu Ringer Lactate kluczowe jest natychmiastowe przerwanie infuzji i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. W zależności od dominującego zaburzenia, leczenie może obejmować różne strategie.7

Leczenie hiperkalcemii

Postępowanie w łagodnej, bezobjawowej hiperkalcemii polega głównie na przerwaniu podawania wapnia oraz innych leków o podobnym działaniu, jak witamina D. W przypadku ostrej hiperkalcemii wymagane jest natychmiastowe wdrożenie intensywnego leczenia obejmującego zastosowanie diuretyków pętlowych, hemodializy, kalcytoniny, bisfosfonianów lub sodu edetynianu.8

Leczenie zasadowicy metabolicznej

W przypadku zasadowicy metabolicznej spowodowanej nadmiernym podaniem mleczanu, głównym celem terapeutycznym jest przywrócenie prawidłowej równowagi wodno-elektrolitowej. Szczególnie istotne jest uzupełnienie niedoborów wapnia, chlorków i potasu, które mogą towarzyszyć zasadowicy.9

Monitorowanie pacjenta

Niezależnie od rodzaju zaburzenia wynikającego z przedawkowania roztworu Ringer Lactate, niezbędne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, obejmujące kontrolę parametrów życiowych, równowagi wodno-elektrolitowej oraz funkcji narządów, które mogą być dotknięte konsekwencjami przedawkowania. W razie potrzeby należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe i wspomagające.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl