Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania roztworu Ringer Lactate

Roztwór Ringer Lactate wymaga szczególnej uwagi lekarskiej podczas stosowania ze względu na możliwość wystąpienia szeregu powikłań związanych z infuzją. Poniżej przedstawiono kluczowe obszary wymagające monitorowania i zachowania ostrożności podczas terapii tym produktem leczniczym.¹

Reakcje nadwrażliwości

W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów przedmiotowych lub podmiotowych sugerujących reakcję nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.²

Niezgodności lekowe

Szczególnej uwagi wymaga interakcja z ceftriaksonem. U pacjentów powyżej 28 dnia życia (włączając dorosłych) bezwzględnie nie wolno podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami dożylnymi zawierającymi wapń, w tym z roztworem Ringer Lactate, przez tę samą linię infuzyjną. Jeżeli konieczne jest sekwencyjne podawanie przez tę samą linię, należy ją dokładnie przepłukać pomiędzy infuzjami płynem zgodnym z obydwoma preparatami.³

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Hipernatremia

Roztwór Ringer Lactate należy podawać pacjentom z hipernatremią wyłącznie po dokładnym rozważeniu przyczyn tego stanu i możliwości zastosowania alternatywnych płynów dożylnych. W trakcie leczenia zaleca się monitorowanie stężenia sodu w osoczu i objętości wypełnienia łożyska naczyniowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:⁴

• niewydolnością kory nadnerczy
• moczówką prostą
• rozległym uszkodzeniem tkanek
• chorobami serca

Hiperchloremia

U pacjentów z hiperchloremią stosowanie roztworu Ringer Lactate powinno być poprzedzone dokładną analizą przyczyn tego stanu i rozważeniem alternatywnych płynów dożylnych. Zaleca się monitorowanie zawartości chlorków w osoczu oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:⁵

• niewydolnością nerek
• kwasicą kanalikowo-nerkową
• moczówką prostą
• refluksem moczu
• przyjmującymi inhibitory anhydrazy węglanowej (np. acetazolamid)
• przyjmującymi sterydy (androgeny, estrogeny, kortykosteroidy)
• ciężkim odwodnieniem

Stosowanie u pacjentów z niedoborem potasu

Pomimo że stężenie potasu w roztworze Ringer Lactate jest zbliżone do stężenia fizjologicznego w osoczu, preparat ten nie jest odpowiedni do korygowania ciężkich niedoborów potasu i nie powinien być stosowany w tym celu.⁶

Stosowanie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia hiperkaliemii

Roztwór Ringer Lactate wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów zagrożonych hiperkaliemią, w szczególności z:⁷

• ciężkim uszkodzeniem nerek
• niewydolnością kory nadnerczy
• ostrym odwodnieniem
• rozległym uszkodzeniem tkanek lub oparzeniami
• chorobami serca

U tych pacjentów należy szczególnie skrupulatnie monitorować stężenie potasu w osoczu.⁸

Stosowanie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia hiperkalcemii

Wapnia chlorek zawarty w roztworze Ringer Lactate ma działanie drażniące, dlatego należy zachować szczególną ostrożność, aby zapobiec wynaczynieniu w trakcie podania dożylnego oraz unikać wkłucia domięśniowego. Roztwory zawierające sole wapnia powinny być stosowane z ostrożnością u pacjentów z predyspozycjami do hiperkalcemii, takich jak:⁹

• pacjenci z zaburzeniem czynności nerek
• pacjenci z chorobami ziarniakowymi ze zwiększoną syntezą kalcytriolu (np. sarkoidoza)
• pacjenci z kamicą nerkową wapniową lub jej występowaniem w wywiadzie

Równowaga płynów i funkcja nerek

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek roztwór Ringer Lactate powinien być podawany ze szczególną ostrożnością, ponieważ może prowadzić do zatrzymywania sodu i/lub potasu.¹⁰

Ryzyko przeciążenia płynem i zaburzenia elektrolitowe

W zależności od objętości oraz prędkości podawania, dożylne podanie roztworu Ringer Lactate może powodować:¹¹

• przeciążenie płynem i/lub substancją rozpuszczoną, prowadzące do przewodnienia, w tym stany przekrwienia obejmujące przekrwienie płuc oraz obrzęk
• klinicznie istotne zaburzenia elektrolitowe i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

W trakcie długotrwałego leczenia pozajelitowego konieczne mogą być ocena kliniczna oraz okresowe badania laboratoryjne w celu monitorowania zmian równowagi płynów, stężenia elektrolitów i równowagi kwasowo-zasadowej, o ile stan pacjenta lub prędkość podawania pozwalają na taką ocenę.¹²

Szczególna uwaga jest wymagana u pacjentów z niewydolnością serca lub niewydolnością oddechową oraz u pacjentów z nieosmotyczną stymulacją wydzielania wazopresyny (w tym zespół SIADH). W tych przypadkach infuzja wysokoobjętościowa powinna być prowadzona pod specjalnym nadzorem ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym.¹³

Hiponatremia

Szczególnie narażeni na wystąpienie ostrej hiponatremii po podaniu płynów hipotonicznych w infuzji dożylnej są:¹⁴

• pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wydzielania wazopresyny (np. z ostrymi chorobami, dolegliwościami bólowymi, stresem pooperacyjnym, zakażeniami, oparzeniami i chorobami OUN)
• pacjenci z chorobami serca, wątroby i nerek
• pacjenci przyjmujący leki z grupy agonistów wazopresyny

Ostra hiponatremia może prowadzić do rozwoju ostrej encefalopatii hiponatremicznej (obrzęku mózgu) z objawami takimi jak ból głowy, nudności, drgawki, ospałość i wymioty. Pacjenci z obrzękiem mózgu są szczególnie narażeni na ciężkie, nieodwracalne i zagrażające życiu uszkodzenie mózgu.¹⁵

Szczególne ryzyko ciężkiego i zagrażającego życiu obrzęku mózgu wskutek ostrej hiponatremii dotyczy:¹⁶

• dzieci
• kobiet w wieku rozrodczym
• pacjentów ze zmniejszoną podatnością mózgowia (np. z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, krwawieniem wewnątrzczaszkowym, obrzękiem mózgu i po stłuczeniu mózgu)

Stosowanie u pacjentów z hiperwolemią i przewodnieniem

Roztwór Ringer Lactate powinien być podawany ze szczególną ostrożnością pacjentom z hiperwolemią lub przewodnieniem. Ze względu na zawartość sodu chlorku, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w stanach powodujących zatrzymanie sodu, przeciążenie płynem i obrzęk, takich jak:¹⁷

• hiperaldosteronizm pierwotny
• hiperaldosteronizm wtórny (związany np. z nadciśnieniem, zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem tętnicy nerkowej lub stwardnieniem miażdżycopochodnym nerki)
• stan przedrzucawkowy

Równowaga kwasowo-zasadowa

Stosowanie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zasadowicy

Roztwór Ringer Lactate należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom zagrożonym zasadowicą. Metabolizm mleczanu do wodorowęglanów może prowadzić do wystąpienia lub pogłębienia zasadowicy metabolicznej, chociaż takie reakcje występują stosunkowo rzadko.¹⁸

Inne istotne ostrzeżenia

Podanie krwi konserwowanej cytrynianami

Ze względu na ryzyko tworzenia skrzepów związane z zawartością wapnia, roztwór Ringer Lactate nie może być dodawany ani podawany jednocześnie przez ten sam zestaw infuzyjny co krew konserwowana cytrynianami.¹⁹

Stosowanie u pacjentów z cukrzycą typu 2

Mleczan zawarty w roztworze jest substratem glukoneogenezy. Dlatego u pacjentów z cukrzycą typu 2 otrzymujących roztwór Ringer Lactate należy dokładnie kontrolować stężenie glukozy.²⁰

Technika podawania

Dodanie innych produktów leczniczych lub zastosowanie niewłaściwej techniki podawania może prowadzić do wystąpienia gorączki z powodu wprowadzenia pirogenów. W takim przypadku należy natychmiast przerwać infuzję.²¹

W czasie długotrwałego leczenia pozajelitowego należy zapewnić pacjentowi odpowiednią podaż substancji odżywczych.²²

Informacje dotyczące niezgodności oraz przygotowania produktu z dodatkowymi produktami leczniczymi znajdują się w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego.²³