Interakcje leku
Lamotrix 50 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Lamotrygina podlega metabolizmowi głównie przez enzymy urydyno-5′-difosforo (UDP)-glukuronylotransferazy (UGT). Produkty lecznicze indukujące lub hamujące glukuronidację mogą wpływać na klirens lamotryginy. Dodatkowo, silne lub umiarkowane induktory cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), które również indukują UGT, mogą przyspieszać metabolizm tego leku¹.

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Walproinian hamuje glukuronidację lamotryginy, zmniejsza jej metabolizm i prawie dwukrotnie wydłuża średni okres półtrwania leku. U pacjentów przyjmujących jednocześnie walproinian konieczne jest stosowanie odpowiedniego schematu dawkowania lamotryginy².

Leki przeciwpadaczkowe takie jak fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i prymidon, które aktywują enzymy cytochromu P450, indukują również UGT, co przyspiesza metabolizm lamotryginy. Również w tym przypadku wymagany jest dostosowany schemat dawkowania³.

Podczas jednoczesnego stosowania lamotryginy i karbamazepiny odnotowano objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, ataksja, podwójne widzenie, zaburzenia ostrości wzroku i nudności. Objawy te zwykle ustępowały po zmniejszeniu dawki karbamazepiny⁴.

W przypadku okskarbazepiny, mimo doniesień w literaturze o zmniejszeniu stężenia lamotryginy, badania prospektywne u zdrowych dorosłych wykazały, że okskarbazepina nie zmienia metabolizmu lamotryginy, a lamotrygina nie zmienia metabolizmu okskarbazepiny. W związku z tym należy stosować schemat dawkowania dla leczenia skojarzonego bez walproinianu i bez induktorów glukuronidacji lamotryginy⁵.

Felbamat w dawce 1200 mg dwa razy na dobę podawany jednocześnie z lamotryginą (100 mg dwa razy na dobę przez 10 dni) nie wykazał istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lamotryginy⁶.

Gabapentyna nie zmienia klirensu lamotryginy, co wykazano w analizie retrospektywnej stężeń w osoczu u pacjentów otrzymujących lamotryginę zarówno z gabapentyną, jak i bez niej⁷.

Badania wskazują, że lewetyracetam nie wpływa na farmakokinetykę lamotryginy i odwrotnie, lamotrygina nie wpływa na farmakokinetykę lewetyracetamu⁸.

Jednoczesne podawanie pregabaliny (200 mg, 3 razy na dobę) nie wpływa na stężenia lamotryginy w osoczu w fazie stacjonarnej. Nie wykazano interakcji farmakokinetycznych między lamotryginą i pregabaliną⁹.

Topiramat nie powoduje zmiany stężeń lamotryginy w osoczu, natomiast podawanie lamotryginy powoduje zwiększenie stężeń topiramatu o 15%¹⁰.

Zonisamid (200 do 400 mg/dobę) stosowany jednocześnie z lamotryginą (150 do 500 mg/dobę) przez 35 dni nie wpływał znacząco na farmakokinetykę lamotryginy¹¹.

Lakozamid (w dawkach 200, 400 lub 600 mg/dobę) nie wpływał na stężenia lamotryginy w osoczu, co potwierdzono w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych u pacjentów z napadami częściowymi¹².

Perampanel w najwyższej ocenianej dawce (12 mg/dobę) zwiększał klirens lamotryginy o mniej niż 10%, co nie jest uznawane za istotne klinicznie¹³.

Interakcje z lekami psychotropowymi

Lit (2 g bezwodnego glukonianu litu dwa razy na dobę) nie wpływa na farmakokinetykę lamotryginy w dawce 100 mg/dobę¹⁴.

Wielokrotne podanie doustnych dawek bupropionu nie miało statystycznie istotnego wpływu na farmakokinetykę pojedynczej dawki lamotryginy i powodowało jedynie nieznaczne zwiększenie wartości AUC dla glukuronidu lamotryginy¹⁵.

Olanzapina w dawce 15 mg zmniejsza AUC i Cmax lamotryginy średnio odpowiednio o 24% i 20%, co nie jest uznawane za klinicznie istotne. Z kolei lamotrygina w dawce 200 mg nie wpływa na farmakokinetykę olanzapiny¹⁶.

Rysperydon w dawce 2 mg nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z lamotryginą (400 mg/dobę). Jednak obserwowano zwiększoną częstość występowania senności – po jednoczesnym podaniu 2 mg rysperydonu z lamotryginą, 12 na 14 ochotników zgłaszało senność, podczas gdy po przyjęciu samego rysperydonu taki stosunek wynosił 1 na 20¹⁷.

Arypiprazol (zwiększany z 10 mg do 30 mg/dobę przez 7 dni) powodował u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, przyjmujących ustaloną dawkę lamotryginy (100-400 mg/dobę), zmniejszenie Cmax i AUC lamotryginy średnio o około 10%. Zmiana tych parametrów nie jest uważana za klinicznie istotną¹⁸.

Badania in vitro wykazały, że amitryptylina, bupropion, klonazepam, haloperydol i lorazepam w minimalnym stopniu hamowały tworzenie głównego metabolitu lamotryginy – 2-N-glukuronidu¹⁹.

Wyniki badań wskazują również, że mało prawdopodobne jest hamowanie metabolizmu lamotryginy przez klozapinę, fluoksetynę, fenelzynę, rysperydon, sertralinę i trazodon²⁰.

Interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi

Wpływ hormonalnych środków antykoncepcyjnych na farmakokinetykę lamotryginy: Tabletki antykoncepcyjne zawierające połączenie 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg lewonorgestrelu powodują około dwukrotne zwiększenie klirensu lamotryginy po podaniu doustnym, co prowadzi do zmniejszenia wartości AUC i Cmax lamotryginy średnio odpowiednio o 52% i 39%. Stężenie lamotryginy w surowicy wzrasta w tygodniu, w którym nie stosuje się substancji czynnej (tydzień „bez tabletki antykoncepcyjnej”) i osiąga wartości średnio około dwukrotnie większe niż podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych²¹.

Chociaż nie jest konieczne dostosowywanie zalecanego schematu zwiększania dawki dla lamotryginy wyłącznie ze względu na stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w większości przypadków rozpoczęcia lub zakończenia ich stosowania konieczne będzie zwiększenie lub zmniejszenie podtrzymującej dawki lamotryginy²².

Wpływ lamotryginy na farmakokinetykę hormonalnych środków antykoncepcyjnych: Lamotrygina w dawce 300 mg nie wpływa na farmakokinetykę etynyloestradiolu zawartego w złożonej doustnej tabletce antykoncepcyjnej. Obserwowano jednak niewielki wzrost klirensu lewonorgestrelu po podaniu doustnym, co powodowało zmniejszenie wartości AUC i Cmax dla lewonorgestrelu średnio odpowiednio o 19% i 12%. Pomiary stężenia FSH, LH i estradiolu w surowicy wskazywały na pewne zmniejszenie hamowania czynności hormonalnej jajników u niektórych kobiet, chociaż pomiary stężenia progesteronu w surowicy nie wykazywały hormonalnych dowodów wystąpienia owulacji u żadnej z 16 pacjentek. Nie jest znany wpływ niewielkiego zwiększenia klirensu lewonorgestrelu oraz zmian stężenia FSH i LH w surowicy na aktywność owulacyjną jajników²³.

Interakcje z innymi produktami

Ryfampicyna powoduje zwiększenie klirensu lamotryginy i skraca okres jej półtrwania poprzez indukcję enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za glukuronidację. U pacjentów przyjmujących równocześnie ryfampicynę należy stosować odpowiedni schemat leczenia²⁴.

Lopinawir/rytonawir powoduje zmniejszenie stężenia lamotryginy w osoczu mniej więcej o połowę, prawdopodobnie w wyniku indukcji glukuronizacji. U pacjentów leczonych jednocześnie lopinawirem/rytonawirem należy zastosować odpowiedni schemat dawkowania lamotryginy²⁵.

Podawanie atazanawiru/rytonawiru (300 mg/100 mg) przez 9 dni powoduje zmniejszenie AUC i Cmax lamotryginy (pojedyncza dawka 100 mg) odpowiednio o około 32% i 6%. Również w tym przypadku należy zastosować odpowiednio dostosowany schemat dawkowania lamotryginy²⁶.

Badania in vitro wykazały, że lamotrygina (ale nie jej N(2)-glukuronidowy metabolit) jest inhibitorem transportera kationów organicznych 2 (OCT 2) w stężeniach potencjalnie istotnych klinicznie, z wartością IC50 wynoszącą 53,8 μM. Jednoczesne podawanie lamotryginy z produktami leczniczymi wydalanymi przez nerki i będącymi substratami OCT 2 (np. metformina, gabapentyna, wareniklina) może powodować zwiększenie stężenia tych produktów w osoczu. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało jednoznacznie określone, jednak należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych leków²⁷.

Tabela interakcji z produktami leczniczymi

Interakcje lamotryginy z alkoholem

Chociaż w dostępnych danych z charakterystyki produktu leczniczego Lamotrix nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji lamotryginy z alkoholem, warto podkreślić kilka istotnych kwestii związanych z tą potencjalną interakcją²⁸.

Mechanizm potencjalnej interakcji z alkoholem

Z perspektywy farmakodynamicznej, alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, powodując działanie hamujące. Lamotrygina jako lek przeciwpadaczkowy również wpływa na funkcjonowanie OUN poprzez blokowanie kanałów sodowych zależnych od napięcia oraz hamowanie uwalniania aminokwasów pobudzających, takich jak glutaminian²⁹.

Z punktu widzenia farmakokinetycznego, alkohol może potencjalnie wpływać na aktywność enzymów metabolizujących leki. Lamotrygina jest metabolizowana głównie przez enzymy UGT. Choć nie ma bezpośrednich danych wskazujących na interakcję alkoholu z metabolizmem lamotryginy, alkohol może w niektórych przypadkach wpływać na aktywność enzymów wątrobowych³⁰.

Potencjalne skutki jednoczesnego stosowania lamotryginy i alkoholu

• Nasilenie działania sedatywnego – zarówno alkohol, jak i lamotrygina mogą powodować senność i zaburzenia koordynacji. Jednoczesne stosowanie może nasilać te działania niepożądane.
• Wpływ na funkcje poznawcze – łączne stosowanie może powodować większe zaburzenia koncentracji, pamięci i czasu reakcji niż każda z substancji oddzielnie.
• Zwiększone ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych – alkohol może obniżać próg drgawkowy, potencjalnie antagonizując działanie przeciwpadaczkowe lamotryginy u pacjentów z padaczką.
• Nasilenie zawrotów głowy i zaburzeń równowagi – co może zwiększać ryzyko upadków i urazów.

Zalecenia kliniczne

Chociaż brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpośredniej interakcji lamotryginy z alkoholem, z uwagi na potencjalne ryzyko addytywnego działania depresyjnego na OUN, pacjentom leczonym lamotryginą należy zalecać³¹:

1. Unikanie spożywania alkoholu, szczególnie w okresie dostosowywania dawki lamotryginy.
2. Jeśli pacjent decyduje się na spożycie alkoholu, powinno to być robione w minimalnych ilościach, z zachowaniem szczególnej ostrożności.
3. Szczególną ostrożność należy zachować podczas wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności psychofizycznej (np. prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn).
4. Monitorowanie występowania nasilonych objawów niepożądanych, takich jak senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji, które mogą wskazywać na interakcję.

Pacjenci z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi lub padaczką powinni być szczególnie poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym przyjmowaniem alkoholu i lamotryginy, gdyż może to wpływać na stabilność ich stanu klinicznego.