niezbędne aminokwasy

Niezbędne aminokwasy (egzogenne) to związki organiczne, których organizm ludzki nie potrafi syntetyzować samodzielnie, a które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania. Muszą być dostarczane z pożywieniem. U dorosłych ludzi wyróżniamy dziewięć aminokwasów niezbędnych: fenyloalaninę, walinę, treoninę, tryptofan, izoleucynę, metioninę, histydynę, leucynę i lizynę.

Brak odpowiedniej ilości tych aminokwasów w diecie może prowadzić do zaburzeń w syntezie białek, co skutkuje różnorodnymi problemami zdrowotnymi – od opóźnionego wzrostu i rozwoju u dzieci po zaburzenia neurologiczne i immunologiczne. Szczególnie istotne jest dostarczanie wszystkich niezbędnych aminokwasów w odpowiednich proporcjach, ponieważ niedobór choćby jednego z nich ogranicza wykorzystanie pozostałych.

Źródłami pełnowartościowego białka, zawierającego wszystkie niezbędne aminokwasy w odpowiednich proporcjach, są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby, jaja, nabiał. Osoby stosujące dietę roślinną powinny dbać o odpowiednie łączenie różnych źródeł białka roślinnego (np. strączki z produktami zbożowymi), aby zapewnić kompletny profil aminokwasowy.

W praktyce klinicznej, aminokwasy niezbędne są ważnym elementem żywienia parenteralnego oraz suplementacji w stanach zwiększonego zapotrzebowania, jak np. ciężkie choroby, urazy, oparzenia czy intensywny trening sportowy. Ocena stanu odżywienia pacjenta często uwzględnia bilans aminokwasów i jakość dostarczanego białka.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Vaminolact –

Vaminolact to roztwór do infuzji zawierający 65,3 g/l aminokwasów, w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych (cysteina, histydyna, tyrozyna). W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak rzadko nudności, przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz reakcje nadwrażliwości o nieokreślonej częstości. Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych jest zwykle przejściowa i może być związana z chorobą podstawową pacjenta lub składem żywienia pozajelitowego. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się wysypką, świądem czy dusznością, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia objawowego. Podawanie Vaminolactu do żył obwodowych niesie ryzyko zakrzepowego zapalenia żyły, które można ograniczyć przez jednoczesne podawanie Intralipidu oraz preferowanie dostępu centralnego przy długotrwałej terapii.
dostęp centralny, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, farmakovigilance, Intralipid, lek przeciwwymiotny, monitorowanie działań niepożądanych, niezbędne aminokwasy, nudność, parametry wątrobowe, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, roztwór hipertoniczny, układ pokarmowy, Vaminolact, zakrzep, zakrzepowe zapalenie żyły, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-tyrozyna – Wskazania do stosowania

L-tyrozyna, aminokwas endogenny, jest składnikiem kilku preparatów leczniczych o określonych wskazaniach klinicznych. W produkcie Copaxone, zawierającym octan glatirameru (masa cząsteczkowa 5000-9000 Da, stosunek molowy L-tyrozyny 0,086-0,100), stosowanym w leczeniu rzutowych postaci stwardnienia rozsianego (MS), L-tyrozyna pełni rolę prekursora neurotransmiterów i hormonów. Ketosteril, zawierający 30 mg L-tyrozyny na tabletkę, jest wskazany u dorosłych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek i filtracją kłębuszkową (GFR) < 25 ml/min, w celu zapobiegania i leczenia zaburzeń metabolizmu białek przy jednoczesnym ograniczeniu spożycia białka do ≤ 40 g/dobę. W żywieniu pozajelitowym dorosłych stosuje się Vamin 18 Electrolyte-Free (230 mg L-tyrozyny/1000 ml, 114 g/l aminokwasów, pH 5,6, osmolalność 1130 mOsm/kg), natomiast u pacjentów pediatrycznych Vaminolact (500 mg L-tyrozyny/1000 ml, 65,3 g/l aminokwasów, pH 5,2, osmolalność 510 mOsm/kg).
alanina, aminokwas endogenny, Copaxone, cysteina, dalton, dieta niskobiałkowa, filtracja kłębuszkowa, histydyna, hormony tarczycy, ketoanalogi aminokwasów, Ketosteril, kwas glutaminowy, lizyna, masa cząsteczkowa, neurotransmitery, niezbędne aminokwasy, obniżona filtracja kłębuszkowa, octan glatirameru, ograniczenie przyjmowania płynów, osmolalność, pacjent pediatryczny, prekursor neurotransmiterów, proces metaboliczny, przewlekła choroba nerek, roztwór do infuzji, rzutowe stwardnienie rozsiane, stosunek molowy, stwardnienie rozsiane, suplementacja aminokwasów, Vamin 18, Vaminolact, zaburzenie metabolizmu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vaminolact –

Vaminolact to roztwór do infuzji zawierający 65,3 g aminokwasów na 1000 ml, w tym 31,9 g aminokwasów niezbędnych, takich jak cysteina, histydyna i tyrozyna, dostosowany do potrzeb żywienia pozajelitowego. Dokumentacja rejestracyjna nie zawiera specyficznych zaleceń ani przeciwwskazań dotyczących stosowania w okresie płodności, ciąży i laktacji, a sekcje te oznaczone są jako „nie dotyczy”. Brak działania farmakologicznego wpływającego na funkcje rozrodcze oraz brak szczegółowych danych sugerują, że produkt może być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią zgodnie z ogólnymi wskazaniami do żywienia pozajelitowego, z zachowaniem standardowej ostrożności klinicznej.
alanina, arginina, bilans energetyczny, charakterystyka produktu leczniczego, cysteina, cystyna, działanie farmakologiczne, fenyloalanina, funkcja rozrodcza, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niezbędne aminokwasy, prolina, roztwór aminokwasów do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, Vaminolact, walina, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Vamin 18 Electrolyte-Free –

Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór aminokwasów do infuzji dożylnej, stosowany w żywieniu pozajelitowym pacjentów hospitalizowanych lub wymagających intensywnej opieki medycznej. Preparat zawiera 114 g/l aminokwasów, w tym 51,6 g niezbędnych aminokwasów, dostarczając 18 g azotu na litr roztworu oraz około 460 kcal/l. W skład aminokwasów wchodzą m.in. L-alanina (16,0 g/l), L-arginina (11,3 g/l) i L-kwas asparaginowy (3,4 g/l). Produkt jest wolny od elektrolitów, ale zawiera około 110 mmol/l octanu. Podawanie odbywa się wyłącznie w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem medycznym, co eliminuje możliwość samodzielnego stosowania przez pacjenta.
aminokwasy, azot, bilans płynów i elektrolitów, cysteina i tyrozyna, hospitalizacja, kwas asparaginowy, L-alanina, L-arginina, niezbędne aminokwasy, octan, parametry biochemiczne krwi, podanie dożylne, powikłania metaboliczne, roztwór do infuzji, terapia żywieniowa, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ketosteril –

KETOSTERIL to preparat stosowany w leczeniu chorób nerek, zawierający α-ketoanalogi i hydroksyanalogi aminokwasów w postaci soli wapniowych oraz niezbędne aminokwasy, takie jak L-lizyna, L-treonina, L-tryptofan, L-histydyna i L-tyrozyna. Każda tabletka zawiera 36 mg azotu oraz 50 mg wapnia (1,25 mmol). Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania tego leku ani specyficznych objawów z tym związanych, co potwierdzają dostępne dane kliniczne. Preparat występuje w formie podłużnych, żółtych tabletek powlekanych.
choroby nerek, fenylopropionian wapnia, histydyna, ketoanalogi aminokwasów, Ketosteril, lizyna, metylotiomaślan wapnia, niezbędne aminokwasy, oksomaślan wapnia, oksowalerianian wapnia, preparat leczniczy, tabletka powlekana, treonina, tryptofan, tyrozyna, zaburzenia metaboliczne

niezbędne aminokwasy

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Vaminolact –

L-tyrozyna – Wskazania do stosowania

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vaminolact –

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Vamin 18 Electrolyte-Free –

Przedawkowanie – Ketosteril –