Właściwości farmakokinetyczne leku Moxifloxacin Aurovitas

Moksyfloksacyna, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Moxifloxacin Aurovitas 400 mg tabletki powlekane, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego antybiotyku fluorochinolonowego.¹

Wchłanianie i biodostępność

Moksyfloksacyna po podaniu doustnym charakteryzuje się wyjątkowo szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Całkowita biodostępność tego antybiotyku jest bardzo wysoka i wynosi około 91%, co świadczy o minimalnym efekcie pierwszego przejścia.²

Profil farmakokinetyczny

Profil farmakokinetyczny moksyfloksacyny wykazuje charakterystyczny przebieg liniowy zarówno po podaniu pojedynczej dawki w szerokim zakresie (50-800 mg), jak i podczas stosowania dawek wielokrotnych do 600 mg raz na dobę przez okres 10 dni. Po doustnym podaniu dawki terapeutycznej 400 mg, stężenie maksymalne w osoczu osiąga wartość 3,1 mg/l w czasie od 0,5 do 4 godzin od przyjęcia leku.³

W stanie stacjonarnym przy dawkowaniu 400 mg raz na dobę, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 3,2 mg/l, natomiast najniższe stężenie przed podaniem kolejnej dawki (Cmin) utrzymuje się na poziomie 0,6 mg/l. Istotnym aspektem farmakokinetyki moksyfloksacyny jest fakt, że w stanie stacjonarnym ekspozycja organizmu na lek w okresie między kolejnymi dawkami jest o około 30% wyższa niż po podaniu pierwszej dawki, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii.⁴

Dystrybucja

Dystrybucja tkankowa moksyfloksacyny charakteryzuje się szybkim przenikaniem do przestrzeni pozanaczyniowej. Po zastosowaniu dawki 400 mg wartość parametru AUC (pole pod krzywą stężenie-czas) wynosi 35 mg·h/l. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) jest znaczna i wynosi około 2 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.⁵

Wiązanie z białkami osocza występuje na umiarkowanym poziomie – badania in vitro i ex vivo wykazały, że moksyfloksacyna wiąże się z białkami w około 40-42%. Co istotne, stopień wiązania nie zależy od stężenia leku. Moksyfloksacyna wiąże się głównie z albuminami surowicy krwi.⁶

Szczególnie istotną cechą farmakokinetyczną moksyfloksacyny jest jej zdolność do penetracji do różnych tkanek i płynów ustrojowych. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 400 mg zaobserwowano następujące wartości stężeń maksymalnych:

* podanie dożylne pojedynczej dawki 400 mg

Powyższe dane wskazują na szczególnie wysoką penetrację moksyfloksacyny do tkanek układu oddechowego, zwłaszcza do makrofagów pęcherzykowych, gdzie stężenie może być nawet 70-krotnie wyższe niż w osoczu. Dobra penetracja obserwowana jest również w zatokach przynosowych i w żeńskich narządach płciowych.⁷

Metabolizm

Moksyfloksacyna podlega głównie reakcjom II fazy metabolizmu wątrobowego. W organizmie tworzone są dwa główne metabolity:

• M1 – siarczan moksyfloksacyny
• M2 – glukuronid moksyfloksacyny

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że oba te metabolity są nieczynne mikrobiologicznie, co oznacza, że nie mają znaczenia w efekcie przeciwbakteryjnym terapii.⁸

Co istotne, badania kliniczne I fazy oraz badania in vitro nie wykazały interakcji farmakokinetycznych z lekami podlegającymi procesom metabolizmu I fazy, które przebiegają przy udziale enzymów związanych z cytochromem P450. Nie potwierdzono również udziału moksyfloksacyny w szlaku oksydacyjnym, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolizmu.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania moksyfloksacyny w osoczu wynosi średnio około 12 godzin, co uzasadnia stosowanie leku raz na dobę. Klirens całkowity po podaniu dawki 400 mg mieści się w zakresie od 179 do 246 ml/min. Klirens nerkowy wynosi 24-53 ml/min, co wskazuje na częściowe kanalikowe wchłanianie zwrotne leku w nerkach.¹⁰

Po podaniu dawki 400 mg, moksyfloksacyna oraz jej metabolity są wydalane z organizmu następującymi drogami:

• Przez nerki (w moczu):
  • około 19% w postaci niezmienionej (lek macierzysty)
  • około 2,5% w postaci metabolitu M1 (siarczan)
  • około 14% w postaci metabolitu M2 (glukuronid)
• Z żółcią (w kale):
  • około 25% w postaci niezmienionej
  • około 36% w postaci metabolitu M1
  • metabolit M2 nie został stwierdzony w kale

Łączny odzysk substancji wynosi około 96%, co świadczy o niemal całkowitej eliminacji leku z organizmu.¹¹

Warto podkreślić, że jednoczesne podawanie moksyfloksacyny z ranitydyną lub probenecydem, lekami mogącymi potencjalnie wpływać na wydalanie substancji leczniczych przez nerki, nie wpływa na klirens nerkowy moksyfloksacyny.¹²

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku i z małą masą ciała

W przypadku osób w podeszłym wieku oraz pacjentów z małą masą ciała (np. kobiet) obserwuje się podwyższone stężenia moksyfloksacyny w osoczu. Fakt ten należy uwzględnić przy planowaniu terapii, choć zazwyczaj nie wymaga on modyfikacji dawkowania.¹³

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u osób z klirensem kreatyniny powyżej 20 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała, nie obserwuje się istotnych różnic w farmakokinetyce moksyfloksacyny w porównaniu z osobami z prawidłową funkcją nerek. Jednak w miarę nasilania się niewydolności nerek następuje wzrost stężenia metabolitu M2 (glukuronidu) – jego poziom może wzrosnąć nawet 2,5-krotnie u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała. Ponieważ metabolit ten jest mikrobiologicznie nieaktywny, zwykle nie ma to wpływu na skuteczność terapii. ^{20 ml/min/1,73 m² pc.). Wraz ze stopniem niewydolności nerek zwiększa się stężenie metabolitu M2 (glukuronidu) – nawet 2,5-krotnie (klirens kreatyniny wynoszący 14}

Niewydolność wątroby

Na podstawie dotychczasowych badań farmakokinetycznych przeprowadzonych u pacjentów z niewydolnością wątroby stopnia A lub B według klasyfikacji Child-Pugh nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie mierzonych parametrów farmakokinetycznych w porównaniu z osobami zdrowymi. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaobserwowano zwiększone stężenie metabolitu M1 (siarczanu) w osoczu, natomiast ekspozycja na lek macierzysty pozostawała na poziomie porównywalnym do obserwowanego u zdrowych ochotników.¹⁵

Należy zaznaczyć, że doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania moksyfloksacyny u pacjentów z niewydolnością wątroby jest nadal ograniczone, co wymaga zachowania ostrożności w tej grupie chorych.¹⁶