Działania niepożądane
Moxifloxacin Aurovitas 400 mg
Moksyfloksacyna, fluorochinolon stosowany w dawce 400 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, bóle brzucha) oraz układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy), występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Większość działań niepożądanych pojawia się z częstością poniżej 3%. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie nieodwracalne reakcje obejmujące zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, majaczenie), a także poważne zaburzenia rytmu serca, takie jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes i zatrzymanie akcji serca, zwłaszcza u pacjentów z hipokaliemią. Ponadto, moksyfloksacyna może wywołać ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy, oraz zagrażające życiu pęcherzowe reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, AGEP, toksyczna nekroliza naskórka i DRESS.
- Działania niepożądane moksyfloksacyny
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Najczęstsze działania niepożądane
- Przedłużające się, ciężkie reakcje na lek
- Poważne powikłania kardiologiczne i naczyniowe
- Zagrażające życiu reakcje układu immunologicznego
- Ciężkie reakcje skórne
- Działania niepożądane ze strony wątroby
- Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych moksyfloksacyny
Działania niepożądane moksyfloksacyny
Moksyfloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów, który może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Moxifloxacin Aurovitas 400 mg, opartą o dane z badań klinicznych oraz zgłoszenia otrzymane po wprowadzeniu leku do obrotu1.
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją2:
- Często: występuje u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: występuje u ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: występuje u ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występuje u <1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: nie może zostać oszacowana na podstawie dostępnych danych
Warto podkreślić, że z wyjątkiem nudności i biegunki, wszystkie działania niepożądane występowały z częstością poniżej 3%3.
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych moksyfloksacyny należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe, bóle brzucha i biegunka4. Wśród często występujących objawów ze strony układu nerwowego wymienia się ból głowy oraz zawroty głowy5.
Przedłużające się, ciężkie reakcje na lek
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia bardzo rzadkich, przedłużających się (do miesięcy lub lat) i potencjalnie nieodwracalnych ciężkich reakcji na lek. Te reakcje mogą wpływać na kilka, a czasem wiele układów i zmysłów jednocześnie6. Obejmują one:
- Zapalenie ścięgna
- Zerwanie ścięgna
- Bóle stawów
- Bóle kończyn
- Zaburzenia chodu
- Neuropatie związane z parestezjami
- Depresję
- Zmęczenie
- Zaburzenia pamięci
- Zaburzenia snu
- Upośledzenie słuchu, wzroku, smaku i zapachu
Poważne powikłania kardiologiczne i naczyniowe
U pacjentów otrzymujących fluorochinolony zgłaszano przypadki tętniaka i rozwarstwienia aorty, czasem powikłanego pęknięciem (w tym śmiertelnego), oraz niedomykalności/niewydolności którejkolwiek z zastawek serca7.
Szczególnie niebezpieczne mogą być zaburzenia rytmu serca, takie jak wydłużenie odstępu QT (u pacjentów z hipokaliemią), torsade de pointes czy zatrzymanie akcji serca8.
Zagrażające życiu reakcje układu immunologicznego
W bardzo rzadkich przypadkach moksyfloksacyna może wywołać anafilaksję, w tym wstrząs zagrażający życiu, obrzęki alergiczne oraz obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani, który może zagrażać życiu)9.
Ciężkie reakcje skórne
Podczas terapii moksyfloksacyną istnieje ryzyko wystąpienia ciężkich, pęcherzowych reakcji skórnych, które mogą zagrażać życiu10, takich jak:
- Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórna charakteryzująca się pęcherzami i nadżerkami na skórze i błonach śluzowych
- Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – rzadka, poważna reakcja skórna manifestująca się jako nagła wysypka z licznymi drobnymi krostkami
- Toksyczna nekroliza naskórka – zagrażająca życiu reakcja charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka
- Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – zespół nadwrażliwości na leki objawiający się wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych
Działania niepożądane ze strony wątroby
Stosowanie moksyfloksacyny wiąże się z ryzykiem zaburzenia czynności wątroby, objawiającym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz, dehydrogenazy mleczanowej, gamma-glutamylotransferazy oraz fosfatazy zasadowej we krwi, jak również zwiększeniem stężenia bilirubiny11. W rzadkich przypadkach może dojść do zapalenia wątroby z zastojem żółci12.
Bardzo rzadko występuje zapalenie wątroby o piorunującym przebiegu, które może prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby, a nawet do zgonu13.
Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
Moksyfloksacyna może powodować szereg działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i psychiki14. Szczególnie niebezpieczne są:
- Depresja – która bardzo rzadko może prowadzić do zachowań autoagresywnych, takich jak wyobrażenia lub myśli samobójcze, czy próby samobójcze
- Omamy
- Majaczenie – które również może prowadzić do zachowań autoagresywnych
- Drgawki – w tym duże napady padaczkowe
- Neuropatia obwodowa i polineuropatia
Szczegółowa tabela działań niepożądanych moksyfloksacyny
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Nadkażenia spowodowane opornymi bakteriami lub grzybami, np. kandydozy jamy ustnej lub pochwy | ||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, trombocytoza, eozynofilia, wydłużenie czasu protrombinowego (zwiększenie wskaźnika INR) | Zwiększenie stężenia protrombiny (zmniejszenie wskaźnika INR) | Agranulocytoza, pancytopenia | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Anafilaksja (w tym wstrząs zagrażający życiu), obrzęki alergiczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani mogący zagrażać życiu) | |||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny (SIADH) | ||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperlipidemia | Hiperglikemia, hiperurykemia | Hipoglikemia, śpiączka hipoglikemiczna | ||
| Zaburzenia psychiczne | Reakcje lękowe, nadaktywność | Chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, reakcje psychotyczne | Depresja (mogąca prowadzić do zachowań autoagresywnych), omamy, majaczenie | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy, zawroty głowy | Parestezje i dyzestezje | Zaburzenia smaku, splątanie i dezorientacja, zaburzenia snu, drżenia, zawroty głowy, senność, hipoestezje, zaburzenia węchu, niezwykłe sny, zaburzenia koordynacji, drgawki, zaburzenia koncentracji, zaburzenia mowy, amnezja | Utrata smaku, neuropatia obwodowa i polineuropatia, hiperestezje | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia, w tym podwójne widzenie oraz zamglone widzenie | Światłowstręt | Przemijająca utrata widzenia, zapalenie błony naczyniowej oka i obustronne ostre prześwietlenie tęczówki | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne, zaburzenia słuchu, w tym głuchota (zwykle przemijające) | ||||
| Zaburzenia serca | Wydłużenie odstępu QT u pacjentów z hipokaliemią | Wydłużenie odstępu QT, kołatanie serca, tachykardia, migotanie przedsionków, dławica piersiowa, tachyarytmie komorowe | Omdlenie, niespecyficzne arytmie, torsade de pointes, zatrzymanie akcji serca | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Rozszerzenie naczyń | Nadciśnienie, niedociśnienie | Zapalenie naczyń | ||
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność (w tym napady astmy) | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe, bóle brzucha, biegunka | Zmniejszenie łaknienia i ilości spożywanych pokarmów, zaparcia, niestrawność, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zwiększenie aktywności amylazy | Dysfagia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykoterapią (w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego z zagrażającymi życiu powikłaniami) | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności gammaglutamylotransferazy, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi | Żółtaczka, zapalenie wątroby (zwykle z zastojem żółci) | Zapalenie wątroby o piorunującym przebiegu mogące prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby (w tym do zgonu) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka, pokrzywka, sucha skóra | Pęcherzowe reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona lub ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), toksyczna nekroliza naskórka | Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), polekowy rumień trwały, reakcje nadwrażliwości na światło | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów, bóle mięśni | Zapalenie ścięgien, kurcze mięśni, drżenie mięśni, osłabienie mięśni | Zerwanie ścięgna, zapalenie stawów, sztywność mięśni, nasilenie objawów miastenii, rabdomioliza | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Odwodnienie | Zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia azotu mocznika oraz kreatyniny) | Niewydolność nerek | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie (spowodowane głównie osłabieniem lub zmęczeniem), stany bólowe (w tym bóle pleców, klatki piersiowej, miednicy i kończyn), nadmierne pocenie się | Obrzęki |
Objawy obserwowane przy innych fluorochinolonach
Podczas stosowania innych fluorochinolonów zanotowano bardzo rzadko następujące objawy niepożądane, które mogą również wystąpić podczas leczenia moksyfloksacyną15:
- Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe (w tym guz rzekomy mózgu)
- Hipernatremia
- Hiperkalcemia
- Niedokrwistość hemolityczna
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego16.
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego17.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania