Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Moxifloxacin Aurovitas

Przed zastosowaniem moksyfloksacyny należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w przypadku zakażeń o lżejszym przebiegu. Należy unikać stosowania leku u pacjentów, którzy w przeszłości doświadczyli poważnych działań niepożądanych po zastosowaniu chinolonów lub fluorochinolonów. Leczenie tych pacjentów moksyfloksacyną powinno być wdrożone wyłącznie przy braku alternatywnych opcji terapeutycznych i po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka¹.

Długotrwałe, poważne działania niepożądane

U pacjentów leczonych fluorochinolonami, niezależnie od wieku, obserwowano bardzo rzadko występujące, długotrwałe (utrzymujące się miesiące lub lata), uniemożliwiające normalne funkcjonowanie i potencjalnie nieodwracalne, poważne działania niepożądane dotyczące różnych układów organizmu. W przypadku pojawienia się pierwszych oznak takich działań niepożądanych należy natychmiast przerwać podawanie leku i zalecić pacjentowi kontakt z lekarzem².

Wydłużenie odstępu QTc i związane z tym ryzyko

Moksyfloksacyna może powodować wydłużenie odstępu QTc w elektrokardiogramie. Analiza zapisów EKG z badań klinicznych wykazała po podaniu moksyfloksacyny wydłużenie odstępu QTc o 6 ms ± 26 ms, 1,4% w porównaniu do wartości początkowej. Kobiety mogą być bardziej wrażliwe na produkty wydłużające odstęp QTc ze względu na fizjologicznie dłuższy odstęp QTc. Również pacjenci w podeszłym wieku mogą być bardziej podatni na zmiany długości odstępu QT związane ze stosowaniem leków³.

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym podawaniu leków mogących zmniejszać stężenie potasu. Moksyfloksacynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia arytmii (szczególnie u kobiet i osób starszych), takich jak:⁴

• pacjenci z ostrym niedokrwieniem mięśnia sercowego
• pacjenci z wydłużeniem odstępu QT

U tych osób istnieje zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu (w tym torsade de pointes) i zatrzymania akcji serca. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać się wraz ze wzrostem stężenia moksyfloksacyny w surowicy, dlatego nie należy przekraczać zalecanej dawki leku⁵.

W przypadku wystąpienia zaburzeń rytmu serca podczas leczenia, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wykonać badanie EKG⁶.

Reakcje nadwrażliwości i reakcje alergiczne

Po pierwszym podaniu fluorochinolonów, w tym moksyfloksacyny, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości i reakcje alergiczne. Reakcje anafilaktyczne mogą prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu, nawet po pierwszej dawce leku. W przypadku wystąpienia klinicznych objawów ciężkiej nadwrażliwości należy odstawić moksyfloksacynę i wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwwstrząsowe⁷.

Ciężkie zaburzenia czynności wątroby

Po zastosowaniu moksyfloksacyny odnotowano przypadki piorunującego zapalenia wątroby, mogącego prowadzić do niewydolności wątroby, czasem ze skutkiem śmiertelnym. Pacjenci powinni skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem kolejnej dawki leku Moxifloxacin Aurovitas, jeśli zaobserwują objawy takie jak:⁸

• szybko postępujące osłabienie organizmu połączone z żółtaczką
• ciemne zabarwienie moczu
• skłonność do krwawień
• encefalopatia wątrobowa

W przypadku wystąpienia objawów nieprawidłowego funkcjonowania wątroby należy wykonać badania oceniające jej czynność⁹.

Ciężkie niepożądane reakcje skórne

Podczas stosowania moksyfloksacyny zgłaszano ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCAR), w tym:¹⁰

• martwicę toksyczno-rozpływną naskórka (TEN, zespół Lyella)
• zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• ostrą uogólnioną wysypkę krostkową (AGEP)
• reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)

Powyższe reakcje mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Przy zlecaniu leku należy informować pacjentów o objawach ciężkich reakcji skórnych i ściśle monitorować ich stan. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na takie reakcje, należy natychmiast przerwać stosowanie moksyfloksacyny i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli wystąpi którakolwiek z powyższych ciężkich reakcji, nie można w przyszłości wznowić leczenia moksyfloksacyną¹¹.

Pacjenci ze skłonnością do wystąpienia drgawek

Chinolony mogą obniżać próg drgawkowy i wywoływać drgawki. Należy zachować ostrożność podczas podawania leku pacjentom z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub innymi czynnikami ryzyka, które mogą predysponować do wystąpienia drgawek. W przypadku wystąpienia drgawek należy przerwać podawanie moksyfloksacyny i zastosować odpowiednie leczenie¹².

Neuropatia obwodowa

U pacjentów leczonych chinolonami, w tym moksyfloksacyną, zgłaszano przypadki polineuropatii czuciowej i czuciowo-ruchowej, powodującej parestezje, niedoczulicę, zaburzenia czucia lub osłabienie. Pacjentom należy zalecić, aby przed kontynuacją leczenia poinformowali lekarza o wystąpieniu objawów neuropatii, takich jak:¹³

• ból
• uczucie palenia
• mrowienie
• zdrętwienie
• osłabienie

Wczesne rozpoznanie objawów neuropatii jest istotne dla zapobieżenia rozwojowi potencjalnie nieodwracalnych stanów.

Reakcje psychiczne

Reakcje psychiczne mogą wystąpić nawet po pierwszym podaniu chinolonów, w tym moksyfloksacyny. W bardzo rzadkich przypadkach depresja lub reakcje psychotyczne mogą prowadzić do myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych, takich jak próby samobójcze. W przypadku wystąpienia takich reakcji należy przerwać stosowanie moksyfloksacyny i wdrożyć odpowiednie leczenie. Zaleca się ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z psychozami lub chorobami psychicznymi w wywiadzie¹⁴.

Biegunka i zapalenie jelita grubego związane ze stosowaniem antybiotyków

Podczas stosowania antybiotyków o szerokim zakresie działania, w tym moksyfloksacyny, notowano występowanie:¹⁵

• biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków (AAD)
• zapalenia jelita grubego związanego ze stosowaniem antybiotyków (AAC), w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
• biegunki wywołanej przez Clostridioides difficile

Nasilenie tych stanów może być różne – od lekkiej biegunki do zapalenia jelita grubego zakończonego zgonem. Należy o tym pamiętać przy różnicowaniu przyczyn ciężkiej biegunki u pacjentów przyjmujących moksyfloksacynę. W przypadku podejrzenia AAD lub AAC, należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie. Należy również podjąć odpowiednie środki kontroli zakażenia w celu zmniejszenia ryzyka jego przeniesienia. U pacjentów z ciężką biegunką stosowanie leków hamujących perystaltykę jelit jest przeciwwskazane¹⁶.

Pacjenci z miastenią

Należy zachować ostrożność stosując moksyfloksacynę u pacjentów z miastenią, gdyż może dojść do nasilenia jej objawów¹⁷.

Zapalenie i zerwanie ścięgien

Zapalenie i zerwanie ścięgna (zwłaszcza, ale nie wyłącznie, ścięgna Achillesa), czasami obustronne, może wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia fluorochinolonami i może wystąpić nawet kilka miesięcy po zakończeniu terapii. Ryzyko jest zwiększone u:¹⁸

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• pacjentów po przeszczepach narządów miąższowych
• pacjentów jednocześnie leczonych kortykosteroidami

Z tego powodu należy unikać jednoczesnego stosowania kortykosteroidów. Przy pierwszych oznakach zapalenia ścięgien (np. bolesny obrzęk, zapalenie) należy przerwać leczenie moksyfloksacyną i rozważyć alternatywną terapię. Dotknięta kończyna powinna być odpowiednio leczona (np. unieruchomienie), a w przypadku wystąpienia objawów tendinopatii nie należy stosować kortykosteroidów¹⁹.

Tętniak aorty, rozwarstwienie aorty oraz niewydolność zastawek serca

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty po przyjęciu fluorochinolonów, szczególnie u osób starszych oraz z niedomykalnością zastawki aortalnej i mitralnej. U pacjentów otrzymujących fluorochinolony zgłaszano przypadki:²⁰

• tętniaka i rozwarstwienia aorty, czasami powikłane pęknięciem (w tym śmiertelnym)
• niedomykalności i/lub niewydolności którejkolwiek z zastawek serca

Fluorochinolony należy stosować wyłącznie po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i rozważeniu innych opcji terapeutycznych u pacjentów z:²¹

• dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku tętniaka aorty
• wrodzoną wadą zastawki serca
• rozpoznanym wcześniej tętniakiem lub rozwarstwieniem aorty
• wadą zastawki serca
• innymi czynnikami ryzyka lub stanami predysponującymi, takimi jak:
  • zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Turnera, choroba Behceta)
  • nadciśnienie tętnicze
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • zaburzenia naczyniowe (np. zapalenie tętnic Takayasu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, miażdżyca tętnic, zespół Sjögrena)
  • infekcyjne zapalenie wsierdzia

Ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty oraz ich pęknięcia może być również zwiększone u pacjentów jednocześnie leczonych kortykosteroidami ogólnoustrojowymi²².

W przypadku nagłego bólu brzucha, klatki piersiowej lub pleców należy zalecić pacjentom natychmiastową konsultację w szpitalnym oddziale ratunkowym. Pacjenci powinni również natychmiast zgłosić się po pomoc lekarską w przypadku wystąpienia:²³

• ostrej duszności
• kołatania serca
• obrzęku brzucha lub kończyn dolnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów w podeszłym wieku z zaburzeniami czynności nerek moksyfloksacynę należy stosować z dużą ostrożnością, szczególnie gdy nie można zapewnić odpowiedniej podaży płynów, ponieważ odwodnienie zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności nerek²⁴.

Zaburzenia widzenia

W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia lub jakichkolwiek zmian dotyczących oczu, należy natychmiast skonsultować się z okulistą²⁵.

Dysglikemia

Podobnie jak w przypadku innych fluorochinolonów, podczas stosowania moksyfloksacyny obserwowano zaburzenia stężenia glukozy we krwi, w tym hipoglikemię i hiperglikemię. Dysglikemia występowała głównie u:²⁶

• pacjentów w podeszłym wieku z cukrzycą
• pacjentów jednocześnie przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe (np. pochodne sulfonylomocznika)
• pacjentów przyjmujących insulinę

Zgłaszano przypadki śpiączki hipoglikemicznej. Zaleca się dokładne monitorowanie stężenia glukozy u pacjentów z cukrzycą²⁷.

Zapobieganie reakcjom nadwrażliwości na światło

Chinolony mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości na światło. Badania wykazały, że podczas stosowania moksyfloksacyny występuje małe ryzyko takich reakcji, niemniej jednak zaleca się, aby pacjenci przyjmujący moksyfloksacynę unikali:²⁸

• naświetlania promieniami UV pochodzącymi ze sztucznych źródeł
• długotrwałego i/lub silnego światła słonecznego

Pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej

Pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (stwierdzonym w wywiadzie lub aktualnie) są narażeni na ryzyko reakcji hemolitycznej podczas leczenia chinolonami. Z tego powodu należy zachować ostrożność, stosując moksyfloksacynę w tej grupie pacjentów²⁹.

Pacjenci z zapaleniem narządów miednicy mniejszej

U pacjentek z powikłanym zapaleniem narządów miednicy mniejszej (np. związanych z ropniem jajowodowo-jajnikowym lub ropniem w miednicy mniejszej), gdzie konieczne jest leczenie dożylne, nie zaleca się stosowania tabletek powlekanych Moxifloxacin Aurovitas³⁰.

Zapalenie narządów miednicy mniejszej może być wywołane przez oporny na fluorochinolony szczep Neisseria gonorrhoeae. W takich przypadkach leczenie empiryczne moksyfloksacyną należy stosować w skojarzeniu z innym odpowiednim antybiotykiem (np. cefalosporyną), chyba że można wykluczyć zakażenie opornym na moksyfloksacynę szczepem. Jeśli po trzech dniach leczenia nie nastąpi kliniczna poprawa, należy rozważyć alternatywne metody leczenia³¹.

Ciężkie zakażenia skóry i tkanek miękkich

Skuteczność kliniczna moksyfloksacyny w leczeniu ciężkich zakażeń pooparzeniowych, zapalenia powięzi i zakażeń stopy cukrzycowej z zapaleniem szpiku kostnego nie została ustalona³².

Wpływ na testy biologiczne

Leczenie moksyfloksacyną może zaburzać badanie wykonywane w celu wykrycia Mycobacterium spp., hamując wzrost prątków i powodując fałszywie ujemne wyniki posiewu próbek pobranych od pacjentów otrzymujących moksyfloksacynę³³.

Pacjenci z zakażeniami wywołanymi przez wielooporne szczepy gronkowca złocistego

Nie zaleca się stosowania moksyfloksacyny w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielooporne szczepy gronkowca złocistego (MRSA). W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakażenia wywołanego przez MRSA, należy rozpocząć leczenie odpowiednim lekiem przeciwbakteryjnym³⁴.

Dzieci i młodzież

Ze względu na niepożądany wpływ na chrząstki u niedojrzałych zwierząt, stosowanie moksyfloksacyny u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat jest przeciwwskazane³⁵.

Zawartość sodu

Moxifloxacin Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”³⁶.