Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku w postaci epolaminy

Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku w formie soli epolaminy charakteryzują się specyficznym profilem, który warunkuje działanie lecznicze preparatu Flectorgo. Lek zawiera diklofenak w postaci soli epolaminy, która przekłada się na 12,5 mg lub 25 mg diklofenaku potasowego, zależnie od dawki preparatu.¹

Wchłanianie

Diklofenak w formie soli epolaminy charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym lek wchłania się prawie całkowicie. Szczytowe stężenia w osoczu diklofenaku osiągają wartość średnią 1129,01 ±433,60 ng/ml i są osiągane relatywnie szybko – już po około 30 minutach (mediana) od momentu przyjęcia preparatu.²

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, właściwości farmakokinetyczne nie ulegają zmianie przy powtórnym podawaniu leku. Przy stosowaniu leku w zalecanych odstępach czasu nie dochodzi do kumulacji substancji czynnej w organizmie.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu diklofenak wykazuje silne wiązanie z białkami osocza, przekraczające 99%. Natomiast epolamina, będąca częścią soli, wiąże się z białkami osocza znacznie słabiej (poniżej 6%).^{99%), podczas gdy epolamina wiąże się słabo (4}

Istotną cechą farmakokinetyczną diklofenaku jest jego zdolność przenikania do płynu maziowego, co ma znaczenie w terapii stanów zapalnych stawów. Maksymalne stężenie w płynie maziowym występuje po 2 do 4 godzinach od momentu osiągnięcia szczytowego stężenia w osoczu. Okres półtrwania diklofenaku w fazie eliminacji z płynu maziowego jest wydłużony i wynosi od 3 do 6 godzin.⁵

W kontekście karmienia piersią ustalono, że diklofenak w niewielkich ilościach przedostaje się do mleka kobiet karmiących. Brak jednak danych dotyczących przenikania epolaminy do mleka kobiecego.⁶

Metabolizm

Diklofenak podlega intensywnym procesom biotransformacji – jest metabolizowany szybko i niemal całkowicie, głównie w wątrobie. Podstawową ścieżką metaboliczną jest wydłużona hydroksylacja, po której następuje proces koniugacji.⁷

Z kolei epolamina podlega intensywnym procesom metabolicznym, w wyniku których powstaje główny metabolit – N-tlenek epolaminy.⁸

Eliminacja

Diklofenak jest wydalany z organizmu dwoma drogami – zarówno przez nerki (z moczem), jak i z kałem. Mniej niż 1% substancji czynnej jest eliminowana w niezmienionej postaci w moczu. Większość podanej dawki (około 60%) jest wydalana z moczem w postaci metabolitów, natomiast pozostała część jest eliminowana z kałem.⁹

Okres półtrwania niezmienionego diklofenaku w fazie eliminacji w osoczu jest relatywnie krótki i wynosi od 1 do 2 godzin. Całkowity klirens osoczowy diklofenaku wynosi około 263 ml/min.¹⁰

Epolamina jest eliminowana głównie w formie metabolitów (93% dawki) z moczem. Okres półtrwania w fazie eliminacji N-tlenku epolaminy jest dłuższy niż samego diklofenaku i wynosi od 6 do 8 godzin.¹¹

Liniowość farmakokinetyki

Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku charakteryzują się liniowością w szerokim przedziale dawek terapeutycznych od 12,5 mg do 150 mg. Oznacza to, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu.¹²

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ wieku

Nie wykazano istotnych różnic zależnych od wieku pacjentów w zakresie podstawowych parametrów farmakokinetycznych diklofenaku, takich jak wchłanianie, metabolizm czy wydalanie. Parametry farmakokinetyczne pozostają zasadniczo niezmienione w zależności od wieku pacjenta.¹³

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek farmakokinetyka pojedynczej dawki leku podawanej w typowym schemacie dawkowania nie wskazuje na kumulację niezmienionej substancji czynnej. Istotne zmiany obserwuje się jednak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min obliczone stężenia hydroksymetabolitów w stanie stacjonarnym w osoczu są około 4 razy wyższe niż u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Metabolity te są jednak ostatecznie wydalane z żółcią, co stanowi kompensacyjny mechanizm eliminacji.¹⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub marskością wątroby inną niż niewyrównana, kinetyka i metabolizm diklofenaku pozostają niezmienione w porównaniu do pacjentów bez choroby wątroby. Oznacza to, że profil farmakokinetyczny diklofenaku nie ulega istotnym modyfikacjom w tych stanach klinicznych.¹⁵