Mastoiditis
Rokowania, prognozy i postęp choroby
W leczeniu niepowikłanego ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego (mastoiditis) u większości pacjentów skuteczne jest leczenie zachowawcze obejmujące antybiotykoterapię, steroidy oraz myringotomię, bez konieczności mastoidektomii. Kluczowe jest monitorowanie stanu klinicznego w pierwszych 48 godzinach terapii, a w przypadku braku poprawy lub pogorszenia wskazana jest interwencja chirurgiczna. U dzieci wymagających leczenia operacyjnego obserwuje się trzykrotnie wyższe wartości CRP przy przyjęciu (p<0,001), a wartość graniczna CRP 98,7 mg/l charakteryzuje się czułością 100% i swoistością 74,6% w przewidywaniu konieczności zabiegu (AUC=0,927, p<0,001). Dożylna terapia steroidowa może skracać czas hospitalizacji, a u pacjentów płci męskiej przebieg choroby jest zwykle cięższy. Monitorowanie CRP jest istotnym wskaźnikiem konieczności interwencji chirurgicznej. U dzieci poniżej 24 miesiąca życia z wysoką leukocytozą i CRP powyżej 7,21 mg/dl wzrasta ryzyko powikłań.
- Mastoiditis – Rokowanie (przewidywanie wyniku leczenia)
- Rokowanie w niepowikłanych przypadkach zapalenia wyrostka sutkowatego
- Czynniki prognostyczne u dzieci z ostrym zapaleniem wyrostka sutkowatego
- Czynniki ryzyka powikłań w zapaleniu wyrostka sutkowatego
- Ryzyko nawrotów po mastoidektomii
- Czynniki prognostyczne w przewlekłym zapaleniu ucha środkowego z zajęciem wyrostka sutkowatego
- Rokowanie w ostrym chirurgicznym zapaleniu wyrostka sutkowatego
- Znaczenie biomarkerów w prognozowaniu przebiegu mastoiditis
- Kolejne rozdziały
Mastoiditis – Rokowanie (przewidywanie wyniku leczenia)
Rokowanie w niepowikłanych przypadkach zapalenia wyrostka sutkowatego
Większość pacjentów z niepowikłanym ostrym zapaleniem wyrostka sutkowatego (mastoiditis) uzyskuje ustąpienie objawów po zastosowaniu leczenia zachowawczego, które obejmuje antybiotykoterapię, steroidy oraz myringotomię, bez konieczności wykonywania mastoidektomii. Należy jednak podkreślić, że badania porównujące skuteczność leczenia zachowawczego versus inwazyjnego w przypadkach ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego są ograniczone. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie pacjentów poddanych leczeniu mastoiditis, szczególnie w pierwszych 48 godzinach. W przypadkach, gdy stan kliniczny pacjenta nie ulega poprawie lub pogarsza się od momentu przyjęcia, wskazane jest wykonanie mastoidektomii.1
Czynniki prognostyczne u dzieci z ostrym zapaleniem wyrostka sutkowatego
Badania wykazały istotne czynniki prognostyczne wpływające na wyniki leczenia mastoiditis u dzieci. Pacjenci pediatryczni wymagający leczenia chirurgicznego (około 14% przypadków) mają 3-krotnie wyższe wartości białka C-reaktywnego (CRP) przy przyjęciu w porównaniu do pacjentów leczonych zachowawczo (p<0,001). Analiza ROC (Receiver Operating Characteristic) wykazała, że wartość graniczna CRP wynosząca 98,7 mg/l miała czułość i swoistość odpowiednio 100% i 74,6% w przewidywaniu konieczności wykonania zabiegu operacyjnego (pole pod krzywą = 0,927, p<0,001).2
Istnieją również dowody na to, że dożylna terapia steroidowa może być użyteczna w skracaniu czasu hospitalizacji u dzieci z mastoiditis. Dodatkowo zaobserwowano, że zapalenie wyrostka sutkowatego ma tendencję do cięższego przebiegu u pacjentów płci męskiej, a monitorowanie wartości CRP podczas leczenia dobrze koreluje z koniecznością interwencji chirurgicznej.34
Czynniki ryzyka powikłań w zapaleniu wyrostka sutkowatego
Według badania Garcia i wsp., ryzyko powikłań u dzieci z ostrym zapaleniem wyrostka sutkowatego jest większe u pacjentów poniżej 24 miesiąca życia, którzy mają wysoką liczbę leukocytów lub wysokie stężenie białka C-reaktywnego. Badacze sugerowali, że wartość CRP wynosząca 7,21 mg/dl stanowi dobrą wartość graniczną do monitorowania dzieci pod kątem powikłań.5
Ryzyko nawrotów po mastoidektomii
Interesujące jest, że badanie przeprowadzone przez Shiner i wsp. wskazuje, iż u dzieci z ostrym zapaleniem wyrostka sutkowatego leczenie za pomocą mastoidektomii podczas pierwszego epizodu choroby stanowi niezależny czynnik ryzyka ipsilateralnego (po tej samej stronie) nawrotu. Po 12 miesiącach współczynnik ryzyka nawrotu po mastoidektomii wykonanej przy pierwszym epizodzie wynosił 11,3, w porównaniu do 3,3 u pacjentów, u których nie wykonano tego zabiegu podczas pierwszego epizodu. W ciągu 6 lat te wskaźniki wynosiły odpowiednio 17,0 i 3,6. Badacze zaznaczyli, że etiologia nawrotów związanych z mastoidektomią pozostaje do ustalenia.6
Czynniki prognostyczne w przewlekłym zapaleniu ucha środkowego z zajęciem wyrostka sutkowatego
W przypadku przewlekłych form zapalenia ucha środkowego z zajęciem wyrostka sutkowatego, przedoperacyjna funkcja trąbki słuchowej (ETF) oraz napowietrzenie wyrostka sutkowatego są istotne dla utrzymania pooperacyjnego napowietrzenia ucha środkowego. Badania wykazały, że pomyślny wynik leczenia osiągnięto u 90,6% pacjentów w grupie z dobrą funkcją trąbki słuchowej oraz u 74,5% w grupie z gorszą funkcją trąbki, co stanowiło istotną statystycznie różnicę (p=0,047).7
Pacjenci z pomyślnym wynikiem leczenia mieli większy zakres napowietrzenia wyrostka sutkowatego niż ci z gorszym wynikiem chirurgicznym (p=0,026). Funkcja trąbki słuchowej mierzona zmodyfikowanym testem inflacji-deflacji do wyrównania ciśnienia oraz zakres napowietrzenia wyrostka sutkowatego mierzony za pomocą programu Rapidia® stanowią wartościowe informacje, które mogą być wykorzystywane do przewidywania pooperacyjnych wyników po operacji przewlekłego zapalenia ucha środkowego z zajęciem wyrostka sutkowatego.8
Rokowanie w ostrym chirurgicznym zapaleniu wyrostka sutkowatego
U pacjentów z ostrym chirurgicznym zapaleniem wyrostka sutkowatego (ASM) można oczekiwać całkowitego wyzdrowienia pod warunkiem, że nie doszło do zajęcia nerwu twarzowego, przedsionka lub struktur wewnątrzczaszkowych. Przypadki z zajęciem tych struktur wymagają szczególnej uwagi i mogą wiązać się z gorszym rokowaniem.9
Znaczenie biomarkerów w prognozowaniu przebiegu mastoiditis
Monitorowanie markerów zapalnych, zwłaszcza CRP, ma istotne znaczenie prognostyczne w zapaleniu wyrostka sutkowatego. Jak wykazano w badaniach, wartości CRP dobrze korelują z ciężkością choroby i mogą stanowić wiarygodny wskaźnik predykcyjny u pacjentów wymagających leczenia chirurgicznego. Oprócz CRP, monitorowanie liczby leukocytów może dostarczyć dodatkowych informacji prognostycznych, szczególnie u młodszych dzieci.1011
Podsumowując, rokowanie w zapaleniu wyrostka sutkowatego zależy od wielu czynników, w tym od wieku pacjenta, płci, wartości biomarkerów zapalnych, zastosowanego leczenia oraz obecności powikłań. Właściwe monitorowanie i szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia są kluczowe dla osiągnięcia pomyślnego wyniku terapeutycznego.121314
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Mastoiditis – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560877/
The majority of patients with uncomplicated acute mastoiditis have a resolution of symptoms with conservative measures, including antibiotics, steroids, and myringotomy, without the need for mastoidectomy. […] However, research in conservative versus invasive treatment for acute mastoiditis is lacking. Additionally, it is critical to monitor patients who are receiving treatment for acute mastoiditis, particularly in the first 48 hours. In cases where the patient’s clinical status does not change or deteriorates from admission, mastoidectomy is then indicated.
- #2 Analysis of Prognostic Factors Impacting Pediatric Acute Mastoiditis Outcomeshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9984910/
This study aimed to investigate the outcomes of pediatric patients with acute mastoiditis while examining the role of intravenous steroid therapy, patient demographics, and serum inflammatory values as prognostic factors. […] Data analysis showed that patients requiring surgical treatment (14%) had a 3-fold higher C-reactive protein value at admission compared to those treated conservatively (P .001). […] Receiver operating characteristic analysis revealed that a C-reactive protein cut-off of 98.7 had a sensitivity and specificity of 100% and 74.6%, respectively, for predicting the need for surgery (area under the curve=0.927, P .001). […] Intravenous steroid therapy may be useful in decreasing the length of hospital stay. […] Mastoiditis tends to present more severely in male patients, and monitoring C-reactive protein values during treatment correlated well with the need for surgery.
- #3 Analysis of Prognostic Factors Impacting Pediatric Acute Mastoiditis Outcomeshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9984910/
This study aimed to investigate the outcomes of pediatric patients with acute mastoiditis while examining the role of intravenous steroid therapy, patient demographics, and serum inflammatory values as prognostic factors. […] Data analysis showed that patients requiring surgical treatment (14%) had a 3-fold higher C-reactive protein value at admission compared to those treated conservatively (P .001). […] Receiver operating characteristic analysis revealed that a C-reactive protein cut-off of 98.7 had a sensitivity and specificity of 100% and 74.6%, respectively, for predicting the need for surgery (area under the curve=0.927, P .001). […] Intravenous steroid therapy may be useful in decreasing the length of hospital stay. […] Mastoiditis tends to present more severely in male patients, and monitoring C-reactive protein values during treatment correlated well with the need for surgery.
- #4 Analysis of Prognostic Factors Impacting Pediatric Acute Mastoiditis Outcomeshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9984910/
The outcomes of pediatric AC may be influenced by IV steroid treatment, showing an impact on shortening the hospitalization length. Male patients had a propensity toward more severe disease onset and clinical course, while serum CRP values seem to be a reliable predictor variable in patients requiring surgery.
- #5 Mastoiditis: Practice Essentials, Etiology, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/966099-medication
Expect patients with acute surgical mastoiditis (ASM) to recover completely provided that the facial nerve, vestibule, and intracranial structures are not involved. […] A study by Shiner et al indicated that in pediatric patients with acute mastoiditis, treatment with mastoidectomy during the initial episode is an independent risk factor for ipsilateral recurrence. At 12 months, the hazard ratio for recurrence after first-episode mastoidectomy was 11.3, versus 3.3 for patients whose initial episode was not treated with this surgery. Within 6 years, these figures were 17.0 and 3.6, respectively. The investigators stated that the etiology behind mastoidectomy-related recurrence remains to be determined. […] A study by Garcia et al indicated that in children with acute mastoiditis, the risk of complications is greater in those under age 24 months who have a high leukocyte count or a high C-reactive protein (CRP) level. The investigators suggested that 7.21 mg/dL CRP is a good cutoff value for monitoring children for complications.
- #6 Mastoiditis: Practice Essentials, Etiology, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/966099-medication
Expect patients with acute surgical mastoiditis (ASM) to recover completely provided that the facial nerve, vestibule, and intracranial structures are not involved. […] A study by Shiner et al indicated that in pediatric patients with acute mastoiditis, treatment with mastoidectomy during the initial episode is an independent risk factor for ipsilateral recurrence. At 12 months, the hazard ratio for recurrence after first-episode mastoidectomy was 11.3, versus 3.3 for patients whose initial episode was not treated with this surgery. Within 6 years, these figures were 17.0 and 3.6, respectively. The investigators stated that the etiology behind mastoidectomy-related recurrence remains to be determined. […] A study by Garcia et al indicated that in children with acute mastoiditis, the risk of complications is greater in those under age 24 months who have a high leukocyte count or a high C-reactive protein (CRP) level. The investigators suggested that 7.21 mg/dL CRP is a good cutoff value for monitoring children for complications.
- #7 Citedhttps://koreamed.org/SearchBasic.php?RID=1978171
Pre-operative eustachian tube function (ETF) and mastoid aeration are important in maintaining a post-operative aerated middle ear. […] In this study, we evaluated the prognostic value of pre-operative ETF and of mastoid aeration predicting post-operative outcomes after chronic otitis media surgery. […] Successful outcome was 90.6% in the good ETF group and 74.5% in the poor ETF group according to the modified pressure equilibration inflation-deflation test, which was significantly different (p=0.047). […] Patients with successful outcome had greater extent of mastoid aeration than those with poor surgical outcome (p=0.026). […] The ETF measured by modified pressure inflation-deflation equilibration test and the extent of mastoid aeration measured using the Rapidia(R) program were valuable information that can be used to predict post-operative outcomes after chronic otitis media surgery.
- #8 Citedhttps://koreamed.org/SearchBasic.php?RID=1978171
Pre-operative eustachian tube function (ETF) and mastoid aeration are important in maintaining a post-operative aerated middle ear. […] In this study, we evaluated the prognostic value of pre-operative ETF and of mastoid aeration predicting post-operative outcomes after chronic otitis media surgery. […] Successful outcome was 90.6% in the good ETF group and 74.5% in the poor ETF group according to the modified pressure equilibration inflation-deflation test, which was significantly different (p=0.047). […] Patients with successful outcome had greater extent of mastoid aeration than those with poor surgical outcome (p=0.026). […] The ETF measured by modified pressure inflation-deflation equilibration test and the extent of mastoid aeration measured using the Rapidia(R) program were valuable information that can be used to predict post-operative outcomes after chronic otitis media surgery.
- #9 Mastoiditis: Practice Essentials, Etiology, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/966099-medication
Expect patients with acute surgical mastoiditis (ASM) to recover completely provided that the facial nerve, vestibule, and intracranial structures are not involved. […] A study by Shiner et al indicated that in pediatric patients with acute mastoiditis, treatment with mastoidectomy during the initial episode is an independent risk factor for ipsilateral recurrence. At 12 months, the hazard ratio for recurrence after first-episode mastoidectomy was 11.3, versus 3.3 for patients whose initial episode was not treated with this surgery. Within 6 years, these figures were 17.0 and 3.6, respectively. The investigators stated that the etiology behind mastoidectomy-related recurrence remains to be determined. […] A study by Garcia et al indicated that in children with acute mastoiditis, the risk of complications is greater in those under age 24 months who have a high leukocyte count or a high C-reactive protein (CRP) level. The investigators suggested that 7.21 mg/dL CRP is a good cutoff value for monitoring children for complications.
- #10 Analysis of Prognostic Factors Impacting Pediatric Acute Mastoiditis Outcomeshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9984910/
This study aimed to investigate the outcomes of pediatric patients with acute mastoiditis while examining the role of intravenous steroid therapy, patient demographics, and serum inflammatory values as prognostic factors. […] Data analysis showed that patients requiring surgical treatment (14%) had a 3-fold higher C-reactive protein value at admission compared to those treated conservatively (P .001). […] Receiver operating characteristic analysis revealed that a C-reactive protein cut-off of 98.7 had a sensitivity and specificity of 100% and 74.6%, respectively, for predicting the need for surgery (area under the curve=0.927, P .001). […] Intravenous steroid therapy may be useful in decreasing the length of hospital stay. […] Mastoiditis tends to present more severely in male patients, and monitoring C-reactive protein values during treatment correlated well with the need for surgery.
- #11 Mastoiditis: Practice Essentials, Etiology, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/966099-medication
Expect patients with acute surgical mastoiditis (ASM) to recover completely provided that the facial nerve, vestibule, and intracranial structures are not involved. […] A study by Shiner et al indicated that in pediatric patients with acute mastoiditis, treatment with mastoidectomy during the initial episode is an independent risk factor for ipsilateral recurrence. At 12 months, the hazard ratio for recurrence after first-episode mastoidectomy was 11.3, versus 3.3 for patients whose initial episode was not treated with this surgery. Within 6 years, these figures were 17.0 and 3.6, respectively. The investigators stated that the etiology behind mastoidectomy-related recurrence remains to be determined. […] A study by Garcia et al indicated that in children with acute mastoiditis, the risk of complications is greater in those under age 24 months who have a high leukocyte count or a high C-reactive protein (CRP) level. The investigators suggested that 7.21 mg/dL CRP is a good cutoff value for monitoring children for complications.
- #12 Mastoiditis – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560877/
The majority of patients with uncomplicated acute mastoiditis have a resolution of symptoms with conservative measures, including antibiotics, steroids, and myringotomy, without the need for mastoidectomy. […] However, research in conservative versus invasive treatment for acute mastoiditis is lacking. Additionally, it is critical to monitor patients who are receiving treatment for acute mastoiditis, particularly in the first 48 hours. In cases where the patient’s clinical status does not change or deteriorates from admission, mastoidectomy is then indicated.
- #13 Analysis of Prognostic Factors Impacting Pediatric Acute Mastoiditis Outcomeshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9984910/
This study aimed to investigate the outcomes of pediatric patients with acute mastoiditis while examining the role of intravenous steroid therapy, patient demographics, and serum inflammatory values as prognostic factors. […] Data analysis showed that patients requiring surgical treatment (14%) had a 3-fold higher C-reactive protein value at admission compared to those treated conservatively (P .001). […] Receiver operating characteristic analysis revealed that a C-reactive protein cut-off of 98.7 had a sensitivity and specificity of 100% and 74.6%, respectively, for predicting the need for surgery (area under the curve=0.927, P .001). […] Intravenous steroid therapy may be useful in decreasing the length of hospital stay. […] Mastoiditis tends to present more severely in male patients, and monitoring C-reactive protein values during treatment correlated well with the need for surgery.
- #14 Mastoiditis: Practice Essentials, Etiology, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/966099-medication
Expect patients with acute surgical mastoiditis (ASM) to recover completely provided that the facial nerve, vestibule, and intracranial structures are not involved. […] A study by Shiner et al indicated that in pediatric patients with acute mastoiditis, treatment with mastoidectomy during the initial episode is an independent risk factor for ipsilateral recurrence. At 12 months, the hazard ratio for recurrence after first-episode mastoidectomy was 11.3, versus 3.3 for patients whose initial episode was not treated with this surgery. Within 6 years, these figures were 17.0 and 3.6, respectively. The investigators stated that the etiology behind mastoidectomy-related recurrence remains to be determined. […] A study by Garcia et al indicated that in children with acute mastoiditis, the risk of complications is greater in those under age 24 months who have a high leukocyte count or a high C-reactive protein (CRP) level. The investigators suggested that 7.21 mg/dL CRP is a good cutoff value for monitoring children for complications.