Działania niepożądane
Kora dębu

Kora dębu (Quercus spp., cortex) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie reakcji alergicznych o nieznanej częstości. W preparacie Vagosan obserwowano poważne reakcje alergiczne, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny. Skórne reakcje uczuleniowe również występują, choć ich częstość jest nieznana. Preparaty złożone, takie jak Gastrovit TraviComplex i Imupret, mogą wywoływać dolegliwości żołądkowe i zaburzenia przewodu pokarmowego, przy czym częstość tych objawów w Imupret określono jako niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Istotne jest także ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów zawierających dodatkowo składniki tej rodziny, np. kwiaty rumianku w Imupret.

  1. Działania niepożądane kory dębu
    1. Reakcje alergiczne
    2. Reakcje skórne
    3. Dolegliwości żołądkowe
    4. Zaburzenia przewodu pokarmowego
    5. Reakcje krzyżowe
  2. Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kory dębu
  3. Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
  4. System raportowania działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane kory dębu

Kora dębu (Quercus spp., cortex) stanowi istotną substancję aktywną stosowaną w różnych produktach leczniczych. Pomimo swojego szerokiego zastosowania, terapia z użyciem kory dębu może wiązać się z wystąpieniem określonych działań niepożądanych, które klinicyści powinni uwzględnić przy doborze terapii dla pacjenta.1

Reakcje alergiczne

Głównym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem kory dębu są reakcje alergiczne. Manifestacja kliniczna tych reakcji może być zróżnicowana – od łagodnych objawów skórnych do poważnych reakcji ogólnoustrojowych. Częstość występowania tych reakcji nie została precyzyjnie określona w danych klinicznych i klasyfikowana jest jako nieznana.2

W przypadku produktu Vagosan, który zawiera korę dębu jako jeden z głównych składników, obserwowano specyficzne manifestacje reakcji alergicznych, takie jak:

  • Duszność
  • Obrzęk Quinckego
  • Zapaść naczyniowa
  • Wstrząs anafilaktyczny

3

Reakcje skórne

W przypadku preparatów zawierających korę dębu raportowano również skórne reakcje uczuleniowe. Podobnie jak w przypadku reakcji alergicznych ogólnoustrojowych, częstość występowania tych objawów skórnych również określana jest jako nieznana.4

Dolegliwości żołądkowe

W przypadku złożonych preparatów zawierających korę dębu, takich jak Gastrovit TraviComplex, istnieje możliwość wystąpienia dolegliwości żołądkowych. Częstotliwość ich występowania również nie została dokładnie określona w dostępnych danych klinicznych.5

Zaburzenia przewodu pokarmowego

W przypadku preparatu Imupret, który zawiera korę dębu jako jeden ze składników, obserwowano zaburzenia przewodu pokarmowego. Częstość ich występowania określono jako niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).6

Reakcje krzyżowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej złożonych – Compositae), takie jak bylica czy piołun, szczególnie gdy kora dębu stosowana jest w preparatach złożonych zawierających również składniki z tej rodziny.7 W przypadku preparatu Imupret, przetwory z kwiatów rumianku zawarte w leku mogą powodować reakcje nadwrażliwości również u pacjentów uczulonych na inne rośliny z rodziny Asteraceae (np. bylica, krwawnik pospolity, chryzantemy, stokrotki) w wyniku wspomnianej alergii krzyżowej.8

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kory dębu

Klasyfikacja układowo-narządowa Działanie niepożądane Częstość występowania Produkty lecznicze z raportu
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne (ogólnie) Nieznana Kora Dębu, Quecor, Gastrovit TraviComplex
Duszność Nieznana Vagosan
Obrzęk Quinckego Nieznana Vagosan
Wstrząs anafilaktyczny Nieznana Vagosan
Zaburzenia naczyniowe Zapaść naczyniowa Nieznana Vagosan
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Skórne reakcje uczuleniowe Nieznana Vagosan
Zaburzenia przewodu pokarmowego Zaburzenia przewodu pokarmowego Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Imupret
Zaburzenia żołądka Dolegliwości żołądkowe Nieznana Gastrovit TraviComplex
Reakcje krzyżowe Alergia krzyżowa u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae Nieznana Vagosan, Imupret

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktów zawierających korę dębu zaleca się:

  1. Przerwanie stosowania preparatu z korą dębu
  2. Konsultację z lekarzem lub farmaceutą
  3. Zgłoszenie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów monitorujących

9

System raportowania działań niepożądanych

Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.10

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

11

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za dany produkt leczniczy.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl