Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Atorvasterol

Atorwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Atorvasterol, została poddana szeregowi badań przedklinicznych oceniających jej bezpieczeństwo w zakresie potencjału mutagennego, karcynogennego oraz wpływu na rozrodczość. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji dotyczących profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem u ludzi.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

W kompleksowej ocenie potencjału genotoksycznego atorwastatyny przeprowadzono szereg badań laboratoryjnych. Substancja została przebadana w czterech różnych testach in vitro oraz jednym badaniu in vivo. Wyniki wszystkich tych testów były negatywne, co oznacza, że atorwastatyna nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego. Wskazuje to na brak zdolności substancji do wywoływania mutacji genowych oraz uszkodzeń strukturalnych chromosomów.²

Badania karcynogenności

Przeprowadzono długoterminowe badania oceniające potencjał karcynogenny atorwastatyny na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych: szczurach i myszach. Wyniki tych badań wykazały różnice gatunkowe w odpowiedzi na działanie substancji:

• Szczury: U szczurów nie stwierdzono działania karcynogennego atorwastatyny, niezależnie od zastosowanej dawki.³
• Myszy: W przypadku myszy zaobserwowano zależne od dawki efekty karcynogenne, ale tylko przy stosowaniu wysokich dawek, znacznie przekraczających ekspozycję stosowaną u ludzi. Konkretnie, przy dawkach powodujących AUC 0-24h 6-11 razy wyższe niż u ludzi otrzymujących najwyższą zalecaną dawkę terapeutyczną, stwierdzono występowanie gruczolaków wątrobowo-komórkowych u samców oraz raków wątrobowo-komórkowych u samic myszy.⁴

Wpływ na rozrodczość i rozwój

Badania nad wpływem atorwastatyny na rozrodczość i rozwój dostarczyły istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście potencjalnego wpływu na płodność, rozwój zarodka i płodu. Ogólne dowody z badań na zwierzętach wskazują, że inhibitory reduktazy HMG-CoA (grupa leków, do której należy atorwastatyna) mogą potencjalnie wpływać na rozwój zarodków lub płodów.⁵

Szczegółowe wyniki badań na różnych gatunkach zwierząt wykazały:

• Wpływ na płodność: Atorwastatyna nie wpływała na płodność szczurów, królików i psów.⁶
• Działanie teratogenne: Nie wykazano działania teratogennego (powodującego wady wrodzone) atorwastatyny u szczurów, królików i psów.⁷
• Toksyczność dla płodu: Przy stosowaniu dawek toksycznych dla ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano toksyczność dla płodu.⁸
• Rozwój potomstwa: W przypadku zastosowania wysokich dawek atorwastatyny u ciężarnych samic szczurów zaobserwowano opóźniony rozwój potomstwa oraz zmniejszoną przeżywalność poporodową.⁹

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Badania na szczurach dostarczyły dowodów na przenikanie atorwastatyny przez łożysko, co oznacza, że lek może docierać do organizmu rozwijającego się płodu.¹⁰ Ponadto, badania na szczurach wykazały, że osoczowe stężenia atorwastatyny są zbliżone do tych w mleku, co sugeruje przechodzenie leku do mleka u tego gatunku.¹¹

Należy jednak podkreślić, że obecnie brak jest danych potwierdzających, czy atorwastatyna lub jej metabolity są wydzielane do mleka ludzkiego, co stanowi istotną informację przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią.¹²