Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Dane niekliniczne dotyczące sertraliny, uzyskane w ramach szeregu konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, nie wykazały występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka. Profil bezpieczeństwa został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych, które dostarczyły kompleksowych informacji na temat wpływu sertraliny na organizm.¹

Wpływ na reprodukcję i rozwój płodu

W badaniach oceniających toksyczny wpływ sertraliny na reprodukcję przeprowadzonych na modelach zwierzęcych, nie stwierdzono oznak teratogenności, co oznacza brak działania wywołującego wady rozwojowe płodu. Dodatkowo, nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu substancji czynnej na płodność u samców. Jest to istotna informacja w kontekście bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów w wieku rozrodczym.²

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że w badaniach przedklinicznych zaobserwowano pewne przejawy fetotoksyczności, które prawdopodobnie były związane z toksycznym działaniem sertraliny na organizm matki. Toksyczność ta manifestowała się skróceniem przeżycia młodych osobników po urodzeniu oraz zmniejszeniem ich masy ciała. Co istotne, efekty te występowały jedynie w pierwszych kilku dniach po urodzeniu.³

Dane przedkliniczne wskazują, że wczesna umieralność okołoporodowa obserwowana w badaniach była następstwem działania leku in utero po 15. dniu ciąży. Opóźnienia rozwoju stwierdzane u młodych osobników urodzonych przez samice otrzymujące sertralinę wynikały prawdopodobnie z wpływu substancji czynnej na organizm matki, w związku z czym nie wiążą się z istotnie wyższym ryzykiem u ludzi. Jest to ważna obserwacja z perspektywy klinicznej przy ocenie potencjalnego ryzyka stosowania leku u kobiet w ciąży.⁴

Badania na młodych zwierzętach

Szczególnie istotne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania sertraliny pochodzą z badania toksykologicznego przeprowadzonego na młodych samcach i samicach szczura. W badaniu tym sertralinę podawano doustnie w następujących dawkach:⁵

• 10 mg/kg masy ciała/dobę
• 40 mg/kg masy ciała/dobę
• 80 mg/kg masy ciała/dobę

Schemat podawania leku obejmował okres od 21. do 56. dnia po narodzeniu, po którym następowała faza odstawienia leku trwająca do 196. dnia po narodzeniu. Ten schemat dawkowania pozwolił na kompleksową ocenę potencjalnych efektów toksycznych sertraliny u młodych zwierząt oraz na ocenę odwracalności tych efektów po zaprzestaniu podawania leku.⁶

W badaniach na młodych zwierzętach zaobserwowano następujące efekty stosowania sertraliny:⁷

• Opóźnienie dojrzewania płciowego – wystąpiło u samców otrzymujących dawkę 80 mg/kg masy ciała oraz u samic otrzymujących dawkę ≥10 mg/kg masy ciała
• Nie zaobserwowano innych oznak wpływu sertraliny na oceniane punkty końcowe dotyczące rozmnażania zarówno u samców, jak i samic szczura

Dodatkowo w okresie od 21. do 56. dnia po narodzeniu zaobserwowano:⁸

• Odwodnienie organizmu
• Zabarwioną wydzielinę z nosa
• Zmniejszony średni przyrost masy ciała

Co istotne, wszystkie zaobserwowane zjawiska związane z podawaniem sertraliny ustąpiły w trakcie fazy odstawienia leku, co wskazuje na ich odwracalność. Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jednoznacznie ustalone, co wymaga ostrożnej interpretacji tych wyników w kontekście stosowania leku u ludzi, szczególnie w populacji pediatrycznej.⁹