Interakcje leku
Apiolin 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina, jako lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w istotne interakcje z wieloma substancjami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć charakter farmakokinetyczny (związany ze zmianami stężenia leku we krwi) lub farmakodynamiczny (dotyczący mechanizmu działania). Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Jednoczesne stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Dotyczy to następujących leków:²

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina) – przed rozpoczęciem leczenia sertraliną należy zachować co najmniej 14-dniowy okres od zakończenia terapii tymi lekami. Podobnie sertralinę należy odstawić na minimum 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO.³
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, nie należy łączyć z sertraliną. Okres odstawienia po zakończeniu leczenia moklobemidem przed rozpoczęciem terapii sertraliną może być krótszy niż 14 dni, ale sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed wprowadzeniem moklobemidu.⁴
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid jest słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO i nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych sertraliną.⁵

W przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów MAO i sertraliny lub zbyt krótkiego okresu między zakończeniem leczenia jednym a rozpoczęciem leczenia drugim lekiem, zgłaszano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki a nawet zgon.⁶

Pimozyd – jednoczesne stosowanie sertraliny i pimozydu jest przeciwwskazane. W badaniu małej pojedynczej dawki pimozydu (2 mg) z jednocześnie podawaną sertraliną zaobserwowano wzrost stężenia pimozydu o około 35%. Pomimo braku zmian w EKG, ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu i nieznany mechanizm tej interakcji, leki te nie powinny być stosowane jednocześnie.⁷

Jednoczesne stosowanie z sertraliną nie jest zalecane

Leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i alkohol – badania wykazały, że sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasilała działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych. Niemniej jednak, odradza się spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną.⁸

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania leków opioidowych (np. fentanylu stosowanego w znieczuleniu ogólnym lub leczeniu przewlekłego bólu, buprenorfiny) oraz innych leków serotoninergicznych, w tym innych leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI, amfetamin i tryptanów. Jednoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.⁹

Specjalne ostrzeżenia

Leki wydłużające odstęp QT – jednoczesne stosowanie sertraliny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami) może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.¹⁰

Lit – badania kontrolowane z użyciem placebo u osób zdrowych wykazały, że jednoczesne stosowanie sertraliny i litu nie wpływa znacząco na farmakokinetykę litu, jednak może nasilać drżenia. W przypadku jednoczesnego podawania tych leków wskazane jest właściwe monitorowanie pacjentów.¹¹

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny (200 mg/dobę) nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, ze względu na doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów przyjmujących sertralinę, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny na początku terapii sertraliną w celu odpowiedniego dostosowania dawki. Dodatkowo fenytoina, jako induktor CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹²

Inne induktory CYP3A4 – należy brać pod uwagę, że inne induktory izoenzymu CYP3A4, takie jak fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego czy ryfampicyna, mogą powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹³

Metamizol – jednoczesne stosowanie sertraliny z metamizolem, który jest induktorem enzymów metabolizujących (w tym CYP2B6 i CYP3A4), może prowadzić do zmniejszenia stężenia sertraliny w osoczu i potencjalnie obniżać jej skuteczność kliniczną. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania metamizolu i sertraliny oraz, w stosownych przypadkach, monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub stężenia leku.¹⁴

Tryptany – po wprowadzeniu sertraliny do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również wystąpić przy stosowaniu innych leków z tej grupy. Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, zaleca się ścisłą obserwację pacjenta.¹⁵

Warfaryna – jednoczesne podawanie sertraliny (200 mg/dobę) i warfaryny powoduje niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może wpływać na wartość INR. W związku z tym czas protrombinowy powinien być badany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹⁶

Interakcje z digoksyną, atenololem, cymetydyną

Równoczesne podawanie cymetydyny powoduje znaczny spadek klirensu sertraliny, jednak znaczenie kliniczne tych zmian jest nieznane. Sertralina nie wpływa na zdolność atenololu do blokowania receptorów beta-adrenergicznych. Nie zaobserwowano również interakcji między sertraliną w dawce 200 mg na dobę a digoksyną.¹⁷

Produkty lecznicze wpływające na czynność płytek krwi

Podczas jednoczesnego stosowania leków wpływających na czynność płytek krwi (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych – NLPZ, kwasu acetylosalicylowego i tyklopidyny) lub innych leków, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, z lekami z grupy SSRI, w tym sertraliną, ryzyko krwawień może ulec zwiększeniu.¹⁸

Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Leki z grupy SSRI mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wywierane przez miwakurium lub inne substancje o takim mechanizmie działania.¹⁹

Leki metabolizowane przez cytochrom P450

Sertralina może działać jak łagodny lub umiarkowany inhibitor izoenzymu CYP2D6. Badania interakcji podczas długotrwałego podawania sertraliny w dawce 50 mg na dobę wykazały umiarkowany wzrost (średnio o 23%-37%) stężenia dezypraminy (marker aktywności CYP2D6) w stanie stacjonarnym. Mogą wystąpić istotne klinicznie interakcje z innymi substratami CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:²⁰

• leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• typowe leki przeciwpsychotyczne

Ryzyko interakcji jest szczególnie istotne przy stosowaniu większych dawek sertraliny.²¹

Sertralina nie hamuje aktywności izoenzymów CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2 w stopniu klinicznie istotnym, co potwierdzono w badaniach interakcji in vivo z zastosowaniem odpowiednich substratów tych enzymów. Badania in vitro wykazały również, że sertralina nie wywiera wpływu lub tylko nieznacznie hamuje aktywność izoenzymu CYP1A2.²²

Sok grejpfrutowy i inhibitory CYP3A4

Spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę prowadziło do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100% w badaniu ośmiu zdrowych japońskich ochotników. Dlatego należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.²³

Na podstawie interakcji z sokiem grejpfrutowym nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny oraz nefazodonu) lub umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu oraz diltiazemu) może spowodować nasilenie ekspozycji na sertralinę. Zaleca się unikanie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²⁴

Wpływ czynników genetycznych na interakcje

Stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można również wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19, np. omeprazolem, lanzoprazolem, pantoprazolem, rabeprazolem, fluoksetyną i fluwoksaminą.²⁵

Interakcje sertraliny z alkoholem

Chociaż badania wykazały, że sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasilała działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, to jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną jest zdecydowanie odradzane.²⁶

Połączenie sertraliny z alkoholem może prowadzić do następujących problemów:

• Nasilenie działania depresyjnego na OUN – alkohol ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co w połączeniu z sertraliną może powodować nadmierną sedację, zaburzenia koordynacji i spowolnienie reakcji
• Zwiększone ryzyko zaburzeń poznawczych – jednoczesne stosowanie może nasilać problemy z pamięcią i koncentracją
• Wzrost ryzyka działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre skutki uboczne sertraliny, takie jak senność czy zawroty głowy
• Potencjalne interakcje metaboliczne – zarówno alkohol jak i sertralina są metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące

Alkohol może również zmniejszać skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego i może nasilać objawy depresji, co jest sprzeczne z celem terapii sertraliną. Z tych powodów zdecydowanie odradza się spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną.²⁷

Tabela interakcji sertraliny z innymi lekami