Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie typu 2 i 3

Fimbrie typu 2 i 3 – Charakterystyka

Fimbrie typu 2 i 3 (FIM) są istotnymi składnikami antygenowymi wchodzącymi w skład bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi. W szczepionce Adacel występują w ilości 5 mikrogramów na dawkę (0,5 ml), stanowiąc jeden z czterech kluczowych antygenów krztuśca obok toksoidu krztuścowego (2,5 mikrograma), hemaglutyniny włókienkowej (5 mikrogramów) i pertaktyny (3 mikrogramy). Podobnie jak pozostałe składniki, fimbrie są adsorbowane na fosforanie glinu w ilości 1,5 mg (0,33 mg Al³⁺), co zwiększa ich immunogenność.¹

Właściwości immunogenne fimbrii typu 2 i 3

Fimbrie typu 2 i 3 wykazują silne właściwości immunogenne, co zostało potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Badania przeprowadzone wśród różnych grup wiekowych – dzieci (4-6 lat), młodzieży (11-17 lat) i dorosłych (18-64 lat) – wykazały znaczącą odpowiedź immunologiczną na antygeny fimbrii po podaniu szczepionki Adacel.²

Odpowiedź immunologiczna w różnych grupach wiekowych

Po miesiącu od szczepienia szczepionką Adacel, odpowiedź immunologiczna na fimbrie typu 2 i 3 wynosiła 94,3% u dzieci (4-6 lat), 94,9% u młodzieży (11-17 lat) i 85,9% u dorosłych (18-64 lat). Odpowiedź na szczepienie przypominające definiowano jako 4-krotny wzrost stężenia przeciwciał u dzieci oraz 2-krotny wzrost stężenia u osób z wysokim stężeniem przed szczepieniem i 4-krotny wzrost u osób z niskim stężeniem przed szczepieniem w przypadku młodzieży i dorosłych.³

Porównanie poziomów przeciwciał z badaniami skuteczności

Średnia geometryczna stężeń (GMC) przeciwciał przeciw fimbriom typu 2 i 3 po podaniu szczepionki Adacel wynosiła 5,3 (95% CI: 3,9; 7,1) u młodzieży oraz 2,5 (95% CI: 1,8; 3,5) u dorosłych. Te wartości były porównywane z danymi z badania skuteczności (Sweden I) z lat 1992-1996, w którym szczepienie podstawowe szczepionką dla niemowląt DTaP z acelularnym składnikiem krztuśca potwierdziło skuteczność ochronną przeciw krztuścowi na poziomie 85%.⁴

Co istotne, poziomy przeciwciał dla wszystkich antygenów krztuśca, w tym fimbrii typu 2 i 3, po podaniu dawki przypominającej szczepionki Adacel u młodzieży i dorosłych przekraczały poziomy obserwowane w badaniach skuteczności, co sugeruje wysoką efektywność ochronną.⁵

Długotrwałość odpowiedzi immunologicznej na fimbrie typu 2 i 3

Badania serologiczne przeprowadzone po 3, 5 i 10 latach od podania pojedynczej dawki przypominającej szczepionki Adacel wykazały utrzymującą się seropozytywność w kierunku antygenów krztuśca, w tym fimbrii typu 2 i 3. Seropozytywność definiowano jako poziom przeciwciał przeciw FIM ≥17 EU/ml po 3 latach oraz ≥4 EU/ml po 5 i 10 latach.⁶

Immunogenność po ponownym szczepieniu

Oceniono również immunogenność szczepionki Adacel po powtórnym szczepieniu przeprowadzonym 10 lat po uprzedniej dawce szczepionki Adacel lub Adacel Polio. Miesiąc po szczepieniu ≥84% uczestników badania osiągnęło odpowiedź na szczepienie przypominające dla wszystkich antygenów krztuśca, w tym fimbrii typu 2 i 3.⁷

Immunogenność fimbrii typu 2 i 3 u kobiet w ciąży

Szczególnie istotne są właściwości immunogenne fimbrii typu 2 i 3 w kontekście szczepienia kobiet w ciąży. Odpowiedzi immunologiczne w odniesieniu do antygenów krztuśca, w tym fimbrii, u kobiet w ciąży są zasadniczo podobne do tych uzyskiwanych u kobiet niebędących w ciąży. Szczepienie kobiet w drugim lub trzecim trymestrze ciąży jest optymalne dla przekazania przeciwciał, w tym przeciwciał przeciwko fimbriom, rozwijającemu się płodowi.⁸

Przekazywanie przeciwciał niemowlętom urodzonym przez zaszczepione matki

Dane z dwóch randomizowanych, kontrolowanych badań wykazały znacząco wyższe stężenia przeciwciał przeciw wszystkim antygenom krztuśca, w tym fimbriom typu 2 i 3, u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione szczepionką Adacel w czasie ciąży w porównaniu z grupą kontrolną.⁹

W pierwszym badaniu, gdzie 33 kobiety w ciąży otrzymały szczepionkę Adacel w 30. do 32. tygodnia ciąży, średnia geometryczna stężeń (GMC) przeciwciał przeciw fimbriom typu 2 i 3 u noworodków wynosiła 1867,0 EU/ml po urodzeniu oraz 510,4 EU/ml w wieku 2 miesięcy. W grupie kontrolnej wartości te wynosiły odpowiednio 48,5 i 12,0 EU/ml. Stosunek GMC (grupa szczepiona/grupa kontrolna) wynosił 38,5 po urodzeniu oraz 42,5 po 2 miesiącach, co wskazuje na znaczące przekazywanie przeciwciał przeciw fimbriom od matki do dziecka.¹⁰

W drugim badaniu, gdzie 134 kobiety w ciąży otrzymały szczepionkę Adacel średnio w 34,5 tygodniu ciąży, GMC przeciwciał przeciw fimbriom u niemowląt wynosiło 939,6 EU/ml po urodzeniu i 220,0 EU/ml w wieku 2 miesięcy. W grupie kontrolnej wartości te wynosiły odpowiednio 31,5 i 9,0 EU/ml. Stosunek GMC wynosił 29,8 po urodzeniu oraz 24,4 po 2 miesiącach.¹¹

Skuteczność ochronna

Skuteczność ochronna przeciwciał przeciwko antygenom krztuśca, w tym fimbriom typu 2 i 3, została potwierdzona w badaniach obserwacyjnych. Trzy badania retrospektywne oceniły skuteczność szczepionki przeciw krztuścowi u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione w czasie ciąży. Ogólna skuteczność szczepionki wynosiła powyżej 90% w pierwszych 2-3 miesiącach życia niemowląt. ^90%.”>12

Badanie przeprowadzone w Wielkiej Brytanii z użyciem szczepionki Adacel Polio wykazało 93% skuteczność ochronną (95% CI: 81-97%) w okresie 2 miesięcy obserwacji niemowląt. Badanie w USA ze szczepionką Adacel wykazało skuteczność na poziomie 91,4% (95% CI: 19,5-99,1%), również w dwumiesięcznym okresie obserwacji. Drugie badanie z Wielkiej Brytanii ze szczepionką Adacel Polio wykazało skuteczność 93% (95% CI: 89-95%) w trzymiesięcznym okresie obserwacji.¹³

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Wnioski z badań klinicznych

Dane z badań klinicznych wskazują, że fimbrie typu 2 i 3 indukują silną i długotrwałą odpowiedź immunologiczną u osób w różnym wieku. Szczególnie wysokie poziomy przeciwciał przeciwko fimbriom typu 2 i 3 są przekazywane niemowlętom przez matki zaszczepione w czasie ciąży, co zapewnia ochronę przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, przed rozpoczęciem szczepień podstawowych. Skuteczność ochronna powyżej 90% potwierdza kluczową rolę fimbrii typu 2 i 3 jako składnika szczepionek przeciw krztuścowi. ^90%.”>14