Właściwości farmakodynamiczne

Norditropin SimpleXx należy do grupy farmakoterapeutycznej somatropiny i jej agonistów, oznaczonej kodem ATC: H01AC01. Produkt zawiera somatropinę, będącą ludzkim hormonem wzrostu wytwarzanym metodą rekombinacji DNA przy wykorzystaniu hodowli bakterii E. coli.¹

Budowa i struktura molekularna

Somatropina jest anabolicznym peptydem o masie cząsteczkowej około 22 000 daltonów. Jej struktura składa się ze 191 aminokwasów i zawiera dwa mostki disiarczkowe, które stabilizują całą cząsteczkę.² Warto zauważyć, że 1 mg somatropiny odpowiada 3 jednostkom międzynarodowym (j.m.) tego hormonu.³

Mechanizm działania

Głównym działaniem somatropiny jest stymulacja wzrostu szkieletowego i somatycznego organizmu. Dodatkowo, hormon ten wywiera istotny wpływ na liczne procesy metaboliczne zachodzące w organizmie.⁴

Somatropina działa przede wszystkim za pośrednictwem insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), który jest produkowany w różnych tkankach organizmu, jednak największa synteza tego czynnika odbywa się w wątrobie. Należy podkreślić, że ponad 90% IGF-1 występuje w postaci związanej z białkami wiążącymi (IGF-BP), spośród których najważniejszą rolę odgrywa IGF-BP3.⁵

Efekty metaboliczne

Działanie somatropiny na metabolizm charakteryzuje się dwoma kluczowymi efektami:

• Nasilenie lipolizy – hormon wzrostu stymuluje procesy kataboliczne tkanki tłuszczowej
• Działanie anaboliczne na białka – somatropina wykazuje efekt oszczędzający białko

Te właściwości mają szczególne znaczenie w sytuacjach stresowych dla organizmu.⁶

Wpływ na tkankę kostną

Somatropina wywiera znaczący wpływ na metabolizm tkanki kostnej. Efekt ten można obserwować poprzez zwiększenie stężenia biochemicznych markerów kostnych w osoczu krwi. U dorosłych pacjentów w pierwszych miesiącach terapii może dochodzić do nieznacznego zmniejszenia masy kostnej, co wynika z początkowo przeważającej resorpcji kości. Jednak przy kontynuacji leczenia w dłuższym okresie obserwuje się korzystny efekt w postaci przyrostu masy kostnej.⁷

Normalizacja składu ciała

W trakcie leczenia pacjentów z niedoborem hormonu wzrostu następuje normalizacja składu ciała, co przejawia się:

• Zwiększeniem beztłuszczowej masy ciała
• Redukcją masy tkanki tłuszczowej

Te zmiany prowadzą do optymalizacji struktury organizmu.⁸

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Dzieci z niedoborem długości ciała po urodzeniu (SGA)

W badaniach klinicznych prowadzonych wśród dzieci z niedoborem długości ciała po urodzeniu (SGA) stosowano dwa schematy dawkowania: 0,033 mg/kg masy ciała na dobę oraz 0,067 mg/kg masy ciała na dobę. Leczenie kontynuowano do momentu zakończenia procesu wzrastania.⁹

Analiza wyników obejmująca 56 pacjentów leczonych w sposób ciągły do osiągnięcia (prawie) ostatecznego wzrostu wykazała istotną poprawę parametrów wzrastania. Średnia zmiana wzrostu od momentu rozpoczęcia terapii wyniosła:

• +1,90 SDS dla dawki 0,033 mg/kg mc. na dobę
• +2,19 SDS dla dawki 0,067 mg/kg mc. na dobę

Dane literaturowe wskazują, że u dzieci z niedoborem długości ciała po urodzeniu, u których nie doszło do samoistnego przewidywanego przyrostu długości we wczesnym okresie życia, można oczekiwać późniejszego przyrostu długości ciała jedynie o około 0,5 SDS. Należy jednak podkreślić, że dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego stosowania somatropiny w tej grupie pacjentów są ograniczone.¹⁰

Dzieci z zespołem Noonan

Przeprowadzono również badania oceniające efekt pobudzający wzrost u dzieci z niedoborem wzrostu spowodowanym zespołem Noonan. Obserwacja obejmowała 51 dzieci w wieku od 3 do poniżej 11 lat, którym podawano produkt Norditropin w dawkach: 0,033 mg/kg mc. na dobę lub 0,066 mg/kg mc. na dobę. Efekt terapeutyczny oceniano po 104 tygodniach (pierwszorzędowy punkt końcowy) oraz po 208 tygodniach leczenia.¹¹

Wyniki badania wykazały statystycznie istotny wzrost średniej wartości SDS w stosunku do wartości wyjściowej po 104 tygodniach leczenia:

• 0,84 SDS przy dawce 0,033 mg/kg mc. na dobę
• 1,47 SDS przy dawce 0,066 mg/kg mc. na dobę

Między grupami odnotowano średnią różnicę wynoszącą 0,63 SDS [95% CI: 0,38; 0,88] po 104 tygodniach terapii. Różnica ta zwiększyła się po 208 tygodniach leczenia do 0,99 SDS [95% CI: 0,62; 1,36].¹²