Interakcje leku
Donecept 5 mg

Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Donecept, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450 CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6. Inhibitory tych enzymów, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna (CYP3A4) oraz chinidyna i fluoksetyna (CYP2D6), mogą zwiększać stężenie donepezylu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych i ewentualnej korekty dawki. Z kolei induktory enzymów, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, mogą obniżać stężenie donepezylu, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Donepezyl nie wpływa istotnie na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny i digoksyny, a metabolizm donepezylu nie jest zaburzany przez te leki. Ponadto, interakcje farmakodynamiczne z lekami o działaniu antycholinergicznym mogą osłabiać efekt terapeutyczny donepezylu, natomiast synergizm działania obserwuje się z sukcynylocholiną, agonistami układu cholinergicznego oraz beta-adrenolitykami wpływającymi na układ przewodzący serca.

Pobierz ChPL PDF Donecept – Tabletki powlekane – 5 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje z inhibitorami enzymów
    2. Interakcje z induktorami enzymów
    3. Interakcje farmakodynamiczne
    4. Interakcje wpływające na układ sercowo-naczyniowy
  2. Interakcje donepezylu z alkoholem
  3. Tabela interakcji donepezylu z innymi lekami
  4. Wnioski i zalecenia praktyczne
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. otępienie w chorobie Alzheimera
Substancja czynna
  1. chlorowodorek donepezylu
Kategoria leku
  1. inhibitory acetylocholinoesterazy
  2. leki stosowane w otępieniu

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Donecept, wchodzi w szereg interakcji z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególnie istotne są interakcje związane z metabolizmem donepezylu, który odbywa się głównie przy udziale izoenzymów cytochromu P450, w szczególności 3A4 oraz w mniejszym stopniu 2D6. 1

Ważne jest, aby uwzględnić, że chlorowodorek donepezylu i jego metabolity nie hamują metabolizmu kilku istotnych leków stosowanych w praktyce klinicznej, takich jak: teofilina, warfaryna, cymetydyna i digoksyna. Jednocześnie metabolizm samego donepezylu nie ulega zaburzeniu przy równoczesnym stosowaniu digoksyny lub cymetydyny. 2

Interakcje z inhibitorami enzymów

Badania dotyczące interakcji lekowych przeprowadzone in vitro wykazały, że leki hamujące izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 mogą hamować metabolizm donepezylu. Do inhibitorów tych należą: 3

  • Inhibitory CYP3A4 – ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna
  • Inhibitory CYP2D6 – chinidyna, fluoksetyna

Szczególnie istotny jest wpływ ketokonazolu, który w badaniach u zdrowych ochotników powodował zwiększenie średnich stężeń donepezylu o około 30%. 4

Interakcje z induktorami enzymów

Równie ważne są interakcje z lekami powodującymi indukcję enzymów metabolizujących donepezyl. Do leków tych należą: ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol. Substancje te mogą prowadzić do zmniejszenia stężenia donepezylu w organizmie, co potencjalnie może zmniejszać jego skuteczność terapeutyczną. 5

Interakcje farmakodynamiczne

Oprócz interakcji farmakokinetycznych, chlorowodorek donepezylu może wchodzić w interakcje farmakodynamiczne z innymi lekami, szczególnie z tymi o działaniu antycholinergicznym, co może prowadzić do osłabienia efektu terapeutycznego donepezylu. 6

Synergizm działania może wystąpić w przypadku jednoczesnego stosowania:

  • Sukcynylocholiny i innych leków hamujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
  • Agonistów układu cholinergicznego
  • Beta-adrenolityków działających na układ przewodzący serca

7

Interakcje wpływające na układ sercowo-naczyniowy

Szczególnej uwagi wymagają interakcje mogące wpływać na układ sercowo-naczyniowy, zwłaszcza na parametry elektrokardiograficzne. Po podaniu donepezylu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz wystąpienia torsade de pointes. 8

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu donepezylu z innymi lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc. W takich przypadkach może być wymagane monitorowanie kliniczne z wykonaniem badania EKG. 9

Interakcje donepezylu z alkoholem

Alkohol jest znanym induktorem enzymów metabolizujących leki i może wpływać na metabolizm donepezylu, powodując zmniejszenie jego stężenia w organizmie. 10

Poza wpływem na metabolizm donepezylu, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku, szczególnie te dotyczące ośrodkowego układu nerwowego. Może to prowadzić do nasilenia:

  • Zawrotów głowy i zaburzeń równowagi
  • Senności i zmęczenia
  • Zaburzeń poznawczych
  • Ryzyka upadków

Ponadto, biorąc pod uwagę, że donepezyl jest stosowany w leczeniu otępienia, które samo w sobie może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo pogłębiać te zaburzenia. 11

Ze względu na powyższe, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii donepezylem, a pacjenci powinni być poinformowani o zwiększonym ryzyku działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu tych substancji.

Tabela interakcji donepezylu z innymi lekami

Grupa leków/lek Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) Hamowanie metabolizmu donepezylu Zwiększenie stężenia donepezylu (do 30%) Istotny Monitorowanie działań niepożądanych, ewentualne dostosowanie dawki donepezylu
Inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) Hamowanie metabolizmu donepezylu Zwiększenie stężenia donepezylu Umiarkowany Zachowanie ostrożności, obserwacja kliniczna
Induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) Indukcja metabolizmu donepezylu Zmniejszenie stężenia donepezylu Umiarkowany Monitorowanie skuteczności, ewentualne dostosowanie dawki
Leki o działaniu antycholinergicznym Przeciwstawne działanie farmakodynamiczne Osłabienie działania donepezylu Istotny Jeśli możliwe, unikać jednoczesnego stosowania
Leki wydłużające odstęp QTc:

  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna)
  • Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
  • Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. citalopram, escitalopram, amitryptylina)
  • Inne leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, sertyndol, pimozyd, zyprazydon)
  • Niektóre antybiotyki (np. klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
 Addytywny wpływ na wydłużenie odstępu QTc Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes Wysoki Zachowanie szczególnej ostrożności, monitorowanie EKG, unikanie jednoczesnego stosowania jeśli możliwe
Sukcynylocholina i inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Synergizm działania Nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej Wysoki Monitorowanie pacjenta, dostosowanie dawek
Agoniści układu cholinergicznego Synergizm działania Nasilenie działania cholinergicznego Umiarkowany Monitorowanie działań niepożądanych
Beta-adrenolityki działające na układ przewodzący serca Synergizm działania na układ przewodzący serca Zwiększone ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia Istotny Monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych
Alkohol Indukcja metabolizmu donepezylu oraz addytywne działanie depresyjne na OUN Zmniejszenie stężenia donepezylu; nasilenie zawrotów głowy, senności, ryzyka upadków Umiarkowany Zalecane unikanie alkoholu podczas terapii
Teofilina, warfaryna, cymetydyna, digoksyna Brak istotnego wpływu donepezylu na metabolizm tych leków Brak istotnych klinicznie interakcji Niski Można stosować jednocześnie bez specjalnych środków ostrożności

Wnioski i zalecenia praktyczne

Przy stosowaniu donepezylu (Donecept) należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje lekowe, zwłaszcza z lekami wpływającymi na metabolizm poprzez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 oraz lekami wydłużającymi odstęp QTc. 12

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania donepezylu z innymi lekami, które mogą wchodzić z nim w interakcje, wskazane jest:

  1. Regularne monitorowanie kliniczne pacjenta
  2. W przypadku leków wpływających na przewodnictwo serca – wykonywanie badania EKG
  3. Dostosowanie dawkowania donepezylu lub leku wchodzącego w interakcję, jeśli jest to klinicznie uzasadnione
  4. Edukacja pacjenta dotycząca unikania alkoholu podczas terapii
  5. Szczególna ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków (polipragmazja), zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku

Ze względu na złożony profil interakcji oraz to, że donepezyl jest stosowany głównie u pacjentów w podeszłym wieku, którzy często przyjmują wiele leków jednocześnie, zaleca się dokładny przegląd wszystkich stosowanych przez pacjenta preparatów przed rozpoczęciem terapii donepezylem oraz regularną weryfikację schematu leczenia w trakcie terapii. 13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl