Interakcje leku
Adriblastina PFS 2 mg/ml

Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS, jest metabolizowana głównie przez izoenzymy cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6 oraz transportowana przez glikoproteinę-P (P-gp), co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, CYP2D6 i P-gp (np. werapamil, ketokonazol) powodują wzrost stężenia doksorubicyny w osoczu, zwiększając ryzyko toksyczności, natomiast induktory tych enzymów (fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotna jest interakcja z cyklosporyną, która zwiększa AUC doksorubicyny i jej metabolitu doksorubicynolu, prowadząc do nasilonej toksyczności hematologicznej oraz ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. W schematach wielolekowych należy zwracać uwagę na addycyjną mielosupresję i toksyczność żołądkowo-jelitową, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu paklitakselu, który podany przed doksorubicyną zwiększa jej stężenie w osoczu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wynika z jej profilu metabolicznego. Jest ona głównym substratem cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6 oraz glikoproteiny-P (P-gp), co determinuje jej losy w organizmie i potencjalne interakcje z innymi substancjami leczniczymi. 1

Interakcje farmakokinetyczne

Znaczące klinicznie interakcje farmakokinetyczne mogą wystąpić przy jednoczesnym podawaniu doksorubicyny z inhibitorami CYP3A4, CYP2D6 oraz P-gp (np. werapamil). Prowadzą one do zwiększenia stężenia doksorubicyny w osoczu, a co za tym idzie – nasilenia jej działania klinicznego. 2

Z kolei induktory CYP3A4 (takie jak fenobarbital, fenytoina czy ziele dziurawca zwyczajnego) oraz induktory P-gp mogą obniżać stężenie doksorubicyny w osoczu, co potencjalnie może skutkować zmniejszeniem jej skuteczności terapeutycznej. 3

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie doksorubicyny z cyklosporyną. Dołączenie cyklosporyny do terapii doksorubicyną może powodować zwiększenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) zarówno dla doksorubicyny, jak i jej metabolitu – doksorubicynolu. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie wynika ze zmniejszenia klirensu leku macierzystego oraz zmniejszenia metabolizmu doksorubicynolu. 4

Dane z piśmiennictwa sugerują, że dodanie cyklosporyny do doksorubicyny powoduje nasilenie i wydłużenie toksyczności hematologicznej w porównaniu do tej obserwowanej po podaniu samej doksorubicyny. Co więcej, po jednoczesnym zastosowaniu cyklosporyny i doksorubicyny opisywano przypadki poważnych powikłań neurologicznych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. 5

Interakcje z innymi cytostatykami

Preparat Adriblastina PFS stosuje się najczęściej w schematach wielolekowych, w skojarzeniu z innymi produktami cytotoksycznymi. W takich przypadkach może wystąpić addycyjna toksyczność, szczególnie w zakresie działania mielosupresyjnego (wpływ na szpik kostny i elementy morfotyczne krwi) oraz toksyczności żołądkowo-jelitowej. 6

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu doksorubicyny z paklitakselem. Wykazano, że podanie paklitakselu przed doksorubicyną może powodować zwiększenie stężenia doksorubicyny i/lub jej metabolitów w osoczu. Dostępne dane wskazują, że działanie to jest mniej nasilone, gdy antracyklina (doksorubicyna) podawana jest przed paklitakselem. 7

W przypadku jednoczesnego leczenia z sorafenibem w dawce 400 mg dwa razy na dobę obserwowano, że AUC doksorubicyny ulegało zwiększeniu o 21-47% lub pozostawało niezmienione. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało jeszcze w pełni określone. 8

Interakcje z lekami kardioaktywnymi

Ze względu na potencjalną kardiotoksyczność doksorubicyny, w przypadku jej jednoczesnego stosowania z innymi produktami o działaniu kardiotoksycznym, a także z innymi związkami kardioaktywnymi (np. blokerami kanału wapniowego), wymagane jest ścisłe monitorowanie czynności serca w trakcie leczenia. 9

Wpływ czynności wątroby

Należy pamiętać, że zmiany czynności wątroby wywołane przez jednocześnie stosowane leki mogą wpływać na metabolizm, farmakokinetykę, skuteczność terapeutyczną i/lub toksyczność doksorubicyny. 10

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Adriblastina PFS nie znajdują się bezpośrednie informacje dotyczące interakcji doksorubicyny z alkoholem, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów potencjalnych interakcji:

  • Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty), które są częstymi efektami ubocznymi terapii doksorubicyną.
  • Spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest głównym narządem biorącym udział w metabolizmie doksorubicyny, co może prowadzić do zmian w farmakokinetyce leku.
  • Przewlekłe spożywanie alkoholu może wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4, które biorą udział w metabolizmie doksorubicyny.
  • Alkohol może nasilać efekt immunosupresyjny, co w połączeniu z mielosupresyjnym działaniem doksorubicyny zwiększa ryzyko infekcji.

Z powyższych względów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii doksorubicyną.

Tabela interakcji

Lek/Substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4, CYP2D6, P-gp (np. werapamil, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna) Hamowanie metabolizmu i transportu doksorubicyny Zwiększenie stężenia doksorubicyny w osoczu i nasilenie działania klinicznego Wysoki Monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonej toksyczności, rozważenie dostosowania dawki
Induktory CYP3A4, P-gp (np. fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) Zwiększenie metabolizmu i transportu doksorubicyny Zmniejszenie stężenia doksorubicyny w osoczu Wysoki Unikanie jednoczesnego stosowania, monitorowanie skuteczności terapeutycznej
Cyklosporyna Zmniejszenie klirensu doksorubicyny i metabolizmu doksorubicynolu Zwiększenie AUC doksorubicyny i doksorubicynolu, nasilenie toksyczności hematologicznej, ryzyko śpiączki i drgawek Bardzo wysoki Ścisłe monitorowanie pacjenta, rozważenie zmniejszenia dawki doksorubicyny
Paklitaksel Wpływ na farmakokinetykę doksorubicyny Paklitaksel podany przed doksorubicyną zwiększa stężenie doksorubicyny i jej metabolitów Średni Preferowane podanie doksorubicyny przed paklitakselem
Sorafenib Wpływ na farmakokinetykę doksorubicyny Zwiększenie AUC doksorubicyny o 21-47% Średni Monitorowanie pacjenta pod kątem zwiększonej toksyczności
Leki kardiotoksyczne (np. trastuzumab, inne antracykliny, cyklofosfamid) Addycyjny lub synergistyczny efekt kardiotoksyczny Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności Bardzo wysoki Ścisłe monitorowanie czynności serca, rozważenie zmniejszenia całkowitej dawki kumulacyjnej doksorubicyny
Blokery kanału wapniowego Potencjalne interakcje na poziomie kardiotoksyczności Może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności Średni Monitorowanie czynności serca
Inne cytostatyki Addycyjna toksyczność Nasilenie mielosupresji i toksyczności przewodu pokarmowego Wysoki Monitorowanie parametrów morfologii krwi i objawów ze strony przewodu pokarmowego
Alkohol Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy i nasilenie działań niepożądanych Nasilenie nudności, wymiotów, potencjalne zmiany w farmakokinetyce doksorubicyny Średni Zalecane unikanie spożywania alkoholu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl