Interakcje leku
Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS, jest metabolizowana głównie przez izoenzymy cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6 oraz transportowana przez glikoproteinę-P (P-gp), co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, CYP2D6 i P-gp (np. werapamil, ketokonazol) powodują wzrost stężenia doksorubicyny w osoczu, zwiększając ryzyko toksyczności, natomiast induktory tych enzymów (fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotna jest interakcja z cyklosporyną, która zwiększa AUC doksorubicyny i jej metabolitu doksorubicynolu, prowadząc do nasilonej toksyczności hematologicznej oraz ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. W schematach wielolekowych należy zwracać uwagę na addycyjną mielosupresję i toksyczność żołądkowo-jelitową, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu paklitakselu, który podany przed doksorubicyną zwiększa jej stężenie w osoczu.
- białaczka przewlekła
- chłoniak nieziarniczy
- guz Wilmsa
- mięsak Ewinga
- mięsak kości
- mięsak prążkowanokomórkowy
- mięsak tkanek miękkich
- neuroblastoma
- nienasieniakowy nowotwór jądra
- nowotwór głowy i szyi
- ostra białaczka limfoblastyczna
- ostra białaczka szpikowa
- pierwotny rak wątrobowokomórkowy
- rak gruczołu krokowego
- rak gruczołu tarczowego
- rak jajnika
- rak pęcherza moczowego
- rak piersi
- rak płuca
- rak trzonu macicy
- rak żołądka
- szpiczak mnogi
- ziarnica złośliwa
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Adriblastina PFS, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wynika z jej profilu metabolicznego. Jest ona głównym substratem cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2D6 oraz glikoproteiny-P (P-gp), co determinuje jej losy w organizmie i potencjalne interakcje z innymi substancjami leczniczymi. 1
Interakcje farmakokinetyczne
Znaczące klinicznie interakcje farmakokinetyczne mogą wystąpić przy jednoczesnym podawaniu doksorubicyny z inhibitorami CYP3A4, CYP2D6 oraz P-gp (np. werapamil). Prowadzą one do zwiększenia stężenia doksorubicyny w osoczu, a co za tym idzie – nasilenia jej działania klinicznego. 2
Z kolei induktory CYP3A4 (takie jak fenobarbital, fenytoina czy ziele dziurawca zwyczajnego) oraz induktory P-gp mogą obniżać stężenie doksorubicyny w osoczu, co potencjalnie może skutkować zmniejszeniem jej skuteczności terapeutycznej. 3
Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie doksorubicyny z cyklosporyną. Dołączenie cyklosporyny do terapii doksorubicyną może powodować zwiększenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) zarówno dla doksorubicyny, jak i jej metabolitu – doksorubicynolu. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie wynika ze zmniejszenia klirensu leku macierzystego oraz zmniejszenia metabolizmu doksorubicynolu. 4
Dane z piśmiennictwa sugerują, że dodanie cyklosporyny do doksorubicyny powoduje nasilenie i wydłużenie toksyczności hematologicznej w porównaniu do tej obserwowanej po podaniu samej doksorubicyny. Co więcej, po jednoczesnym zastosowaniu cyklosporyny i doksorubicyny opisywano przypadki poważnych powikłań neurologicznych, takich jak śpiączka i napady drgawkowe. 5
Interakcje z innymi cytostatykami
Preparat Adriblastina PFS stosuje się najczęściej w schematach wielolekowych, w skojarzeniu z innymi produktami cytotoksycznymi. W takich przypadkach może wystąpić addycyjna toksyczność, szczególnie w zakresie działania mielosupresyjnego (wpływ na szpik kostny i elementy morfotyczne krwi) oraz toksyczności żołądkowo-jelitowej. 6
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu doksorubicyny z paklitakselem. Wykazano, że podanie paklitakselu przed doksorubicyną może powodować zwiększenie stężenia doksorubicyny i/lub jej metabolitów w osoczu. Dostępne dane wskazują, że działanie to jest mniej nasilone, gdy antracyklina (doksorubicyna) podawana jest przed paklitakselem. 7
W przypadku jednoczesnego leczenia z sorafenibem w dawce 400 mg dwa razy na dobę obserwowano, że AUC doksorubicyny ulegało zwiększeniu o 21-47% lub pozostawało niezmienione. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało jeszcze w pełni określone. 8
Interakcje z lekami kardioaktywnymi
Ze względu na potencjalną kardiotoksyczność doksorubicyny, w przypadku jej jednoczesnego stosowania z innymi produktami o działaniu kardiotoksycznym, a także z innymi związkami kardioaktywnymi (np. blokerami kanału wapniowego), wymagane jest ścisłe monitorowanie czynności serca w trakcie leczenia. 9
Wpływ czynności wątroby
Należy pamiętać, że zmiany czynności wątroby wywołane przez jednocześnie stosowane leki mogą wpływać na metabolizm, farmakokinetykę, skuteczność terapeutyczną i/lub toksyczność doksorubicyny. 10
Interakcje z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Adriblastina PFS nie znajdują się bezpośrednie informacje dotyczące interakcji doksorubicyny z alkoholem, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów potencjalnych interakcji:
- Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty), które są częstymi efektami ubocznymi terapii doksorubicyną.
- Spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest głównym narządem biorącym udział w metabolizmie doksorubicyny, co może prowadzić do zmian w farmakokinetyce leku.
- Przewlekłe spożywanie alkoholu może wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4, które biorą udział w metabolizmie doksorubicyny.
- Alkohol może nasilać efekt immunosupresyjny, co w połączeniu z mielosupresyjnym działaniem doksorubicyny zwiększa ryzyko infekcji.
Z powyższych względów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii doksorubicyną.
Tabela interakcji
| Lek/Substancja | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4, CYP2D6, P-gp (np. werapamil, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna) | Hamowanie metabolizmu i transportu doksorubicyny | Zwiększenie stężenia doksorubicyny w osoczu i nasilenie działania klinicznego | Wysoki | Monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonej toksyczności, rozważenie dostosowania dawki |
| Induktory CYP3A4, P-gp (np. fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca) | Zwiększenie metabolizmu i transportu doksorubicyny | Zmniejszenie stężenia doksorubicyny w osoczu | Wysoki | Unikanie jednoczesnego stosowania, monitorowanie skuteczności terapeutycznej |
| Cyklosporyna | Zmniejszenie klirensu doksorubicyny i metabolizmu doksorubicynolu | Zwiększenie AUC doksorubicyny i doksorubicynolu, nasilenie toksyczności hematologicznej, ryzyko śpiączki i drgawek | Bardzo wysoki | Ścisłe monitorowanie pacjenta, rozważenie zmniejszenia dawki doksorubicyny |
| Paklitaksel | Wpływ na farmakokinetykę doksorubicyny | Paklitaksel podany przed doksorubicyną zwiększa stężenie doksorubicyny i jej metabolitów | Średni | Preferowane podanie doksorubicyny przed paklitakselem |
| Sorafenib | Wpływ na farmakokinetykę doksorubicyny | Zwiększenie AUC doksorubicyny o 21-47% | Średni | Monitorowanie pacjenta pod kątem zwiększonej toksyczności |
| Leki kardiotoksyczne (np. trastuzumab, inne antracykliny, cyklofosfamid) | Addycyjny lub synergistyczny efekt kardiotoksyczny | Zwiększone ryzyko kardiotoksyczności | Bardzo wysoki | Ścisłe monitorowanie czynności serca, rozważenie zmniejszenia całkowitej dawki kumulacyjnej doksorubicyny |
| Blokery kanału wapniowego | Potencjalne interakcje na poziomie kardiotoksyczności | Może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności | Średni | Monitorowanie czynności serca |
| Inne cytostatyki | Addycyjna toksyczność | Nasilenie mielosupresji i toksyczności przewodu pokarmowego | Wysoki | Monitorowanie parametrów morfologii krwi i objawów ze strony przewodu pokarmowego |
| Alkohol | Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy i nasilenie działań niepożądanych | Nasilenie nudności, wymiotów, potencjalne zmiany w farmakokinetyce doksorubicyny | Średni | Zalecane unikanie spożywania alkoholu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania