Właściwości farmakokinetyczne
Mel Max Actigel 20 mg/g

Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku sodowego w preparacie Mel Max Actigel

Produktu Mel Max Actigel w postaci żelu zawiera diklofenak sodowy w stężeniu 20 mg/g. Właściwości farmakokinetyczne tego leku obejmują procesy wchłaniania przez skórę, dystrybucji w organizmie, metabolizmu oraz eliminacji, które zostały szczegółowo zbadane i udokumentowane. Poniżej przedstawiono kompleksową charakterystykę procesów farmakokinetycznych diklofenaku sodowego stosowanego miejscowo w formie żelu.¹

Wchłanianie diklofenaku sodowego po aplikacji miejscowej

Proces wchłaniania diklofenaku sodowego przez skórę charakteryzuje się kilkoma istotnymi zależnościami. Ilość substancji czynnej, która przenika przez skórę, jest bezpośrednio proporcjonalna do wielkości powierzchni, na której zastosowano preparat. Dodatkowo, skuteczność absorpcji jest zależna od całkowitej dawki leku zaaplikowanej miejscowo oraz od poziomu nawilżenia skóry.²

W badaniach wykazano, że po miejscowym zastosowaniu diklofenaku w formie 2% żelu na obszar skóry o powierzchni około 400 cm² (przy dwóch aplikacjach na dobę), uzyskana ekspozycja ogólnoustrojowa jest porównywalna do działania 1% żelu diklofenaku aplikowanego czterokrotnie w ciągu doby. Istotnym parametrem jest względna biodostępność diklofenaku w żelu, która po 7 dniach stosowania, w porównaniu z formą doustną, wynosi zaledwie 4,5% (dla równoważnej dawki diklofenaku sodowego). Co ważne, stopień absorpcji nie ulega zmianie pod wpływem wilgotności ani przy zastosowaniu przepuszczalnego dla pary wodnej opatrunku.³

Dystrybucja diklofenaku w organizmie po aplikacji miejscowej

Po miejscowej aplikacji diklofenaku sodowego, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu krwi jest znacząco niższe w porównaniu do podania doustnego – różnica ta wynosi około 100-krotność. Diklofenak wykazuje bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza – aż 99,7% substancji czynnej wiąże się z tymi białkami, przy czym dominującą rolę odgrywają albuminy (99,4%).⁴

Charakterystyczną cechą dystrybucji diklofenaku jest jego gromadzenie się w skórze, która pełni funkcję rezerwuaru. Z tego naturalnego magazynu substancja czynna jest stopniowo i nieprzerwanie uwalniana do głębiej położonych tkanek. Co szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia, diklofenak wykazuje preferencyjną dystrybucję do tkanek objętych procesem zapalnym, gdzie osiąga stężenia nawet 20-krotnie wyższe niż w osoczu krwi.⁵

Metabolizm diklofenaku sodowego

Biotransformacja diklofenaku w organizmie przebiega wieloetapowo. Pierwszym procesem jest pojedyncza lub wielokrotna hydroksylacja cząsteczki. Następnie dochodzi do glukuronidacji zmodyfikowanych metabolitów, a w niektórych przypadkach również do częściowej glukuronidacji niezmienionej cząsteczki diklofenaku.⁶

Eliminacja diklofenaku i jego metabolitów

Klirens nerkowy diklofenaku wynosi 263 ± 56 mL/minutę, co świadczy o efektywnym usuwaniu substancji z organizmu. Okres półtrwania diklofenaku w fazie eliminacji z osocza jest relatywnie krótki i mieści się w przedziale od 1 do 2 godzin.⁷

W procesie metabolizmu diklofenaku powstaje pięć głównych metabolitów, z czego cztery, włączając dwa biologicznie aktywne, charakteryzują się krótkim osoczowym okresem półtrwania wynoszącym od 1 do 3 godzin. Piąty metabolit – 3′-hydroksy-4′-metoksy-diklofenak – wyróżnia się dłuższym okresem półtrwania, jednak nie wykazuje aktywności biologicznej.⁸

Główną drogą eliminacji diklofenaku i jego metabolitów jest wydalanie z moczem. Co istotne, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie obserwuje się zjawiska kumulacji diklofenaku ani jego metabolitów. Podobnie, u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub wyrównaną marskością wątroby, kinetyka i metabolizm diklofenaku pozostają niezmienione w porównaniu do osób bez schorzeń wątroby.⁹

Najważniejsze cechy farmakokinetyczne diklofenaku sodowego w preparacie Mel Max Actigel