Interakcje leku
Tussi Drill 5 mg/5 ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dekstrometorfan, jako substancja czynna produktu leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml syrop, wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków. Ze względu na bezpieczeństwo pacjentów lekarz powinien uwzględnić poniższe interakcje podczas ordynowania tego produktu leczniczego.¹

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie

Stosowanie dekstrometorfanu jest bezwzględnie przeciwwskazane w połączeniu z następującymi lekami:

• Nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – istnieje ryzyko wystąpienia groźnego zespołu serotoninowego, charakteryzującego się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a w skrajnych przypadkach nawet śpiączką²
• Selektywne inhibitory MAO (np. moklobemid, toloksaton) – przez ekstrapolację doświadczeń ze stosowania nieselektywnych inhibitorów MAO, istnieje ryzyko wywołania zespołu serotoninowego o objawach analogicznych jak powyżej³
• Cynakalcet – prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia dekstrometorfanu w osoczu z objawami przedawkowania na skutek spowolnienia metabolizmu wątrobowego⁴

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu z alkoholem jest wysoce niewskazane z następujących powodów:

• Alkohol nasila uspokajające działanie ośrodkowe dekstrometorfanu, co istotnie zaburza zdolność koncentracji i stwarza poważne zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn⁵
• Należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu lub przyjmowania jakichkolwiek innych leków zawierających alkohol podczas terapii dekstrometorfanem⁶
• Osłabiona czujność spowodowana interakcją z alkoholem może stanowić istotne zagrożenie bezpieczeństwa⁷

Interakcje wymagające zachowania szczególnej ostrożności

Podczas jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu z poniższymi grupami leków należy zachować wzmożoną ostrożność:

• Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy, takie jak:
  • Pochodne morfiny (leki przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, stosowane w terapii substytucyjnej)
  • Neuroleptyki, barbiturany
  • Benzodiazepiny i inne leki przeciwlękowe
  • Leki nasenne
  • Sedatywne leki przeciwdepresyjne
  • Leki przeciwhistaminowe blokujące receptory H1
  • Ośrodkowo działające leki hipotensyjne
  • Baklofen, talidomid

  Połączenie tych leków z dekstrometorfanem prowadzi do nasilenia depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, co znacząco osłabia koncentrację i stwarza ryzyko podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn⁸

• Pochodne morfiny – występuje synergistyczne działanie porażające ośrodek oddechowy, co jest szczególnie niebezpieczne u osób w podeszłym wieku⁹
• Leki atropinowe, w tym:
  • Pochodne imipraminy
  • Neuroleptyki fenotiazynowe
  • Leki przeciwskurczowe
  • Niektóre leki przeciwhistaminowe H1
  • Leki antycholinergiczne stosowane w chorobie Parkinsona
  • Dyzopiramid

  Istnieje znaczące ryzyko akinezji okrężnicy z ciężkimi zaparciami¹⁰

• Inhibitory enzymu CYP2D6 – dekstrometorfan jest metabolizowany przez enzym CYP2D6 i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu może znacząco zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w organizmie, co podwyższa ryzyko działań toksycznych i wystąpienia zespołu serotoninowego¹¹
  • Do silnych inhibitorów CYP2D6 należą m.in.: fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina
  • W przypadku jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć nawet 20-krotnie
  • Podobne działanie wykazują: amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna
  • W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z dekstrometorfanem pacjent wymaga ścisłego monitorowania, a często także redukcji dawki dekstrometorfanu¹²

Tabela interakcji produktu leczniczego Tussi Drill (dekstrometorfan) z innymi lekami

Szczegółowa charakterystyka interakcji z alkoholem

Interakcje dekstrometorfanu z alkoholem stanowią istotne zagrożenie dla pacjenta, dlatego wymagają szczególnej uwagi:¹³

Mechanizm interakcji z alkoholem

Dekstrometorfan i alkohol wykazują synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Dekstrometorfan sam w sobie wykazuje pewne działanie uspokajające, które w obecności alkoholu ulega znacznemu nasileniu, prowadząc do nadmiernej sedacji.¹⁴

Skutki kliniczne interakcji z alkoholem

• Nasilona sedacja – znacznie silniejsze działanie uspokajające niż przy stosowaniu każdej substancji oddzielnie
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej – upośledzenie precyzji ruchów i wydłużenie czasu reakcji
• Osłabienie funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i zdolności podejmowania decyzji
• Zwiększone ryzyko upadków i urazów – szczególnie u osób starszych
• Ryzyko wypadków komunikacyjnych – poważne zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych¹⁵

Należy stanowczo poinformować pacjenta o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania alkoholu podczas terapii dekstrometorfanem. Dotyczy to również napojów o niskiej zawartości alkoholu oraz leków i preparatów zawierających alkohol.¹⁶

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające uwagi

Pacjenci z ryzykiem zespołu serotoninowego

Jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny (SSRI, SNRI, IMAO) niesie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu stanu charakteryzującego się:

• Objawami autonomicznymi: tachykardia, hipertermia, nadmierne pocenie się
• Zaburzeniami neurologicznymi: drżenie, sztywność mięśniowa, hiperrefleksja, oczopląs
• Zaburzeniami psychicznymi: pobudzenie, splątanie, dezorientacja
• W ciężkich przypadkach: śpiączka, depresja oddechowa¹⁷

Pacjenci z zaburzeniami metabolizmu CYP2D6

Dekstrometorfan jest w znacznym stopniu metabolizowany przez enzym CYP2D6. Pacjenci z różnymi fenotypami tego enzymu mogą wykazywać odmienne reakcje na lek:

• Wolni metabolizerzy CYP2D6 – występują u około 5-10% populacji kaukaskiej; u tych pacjentów stężenie dekstrometorfanu może być znacznie podwyższone, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych
• Ultraszybcy metabolizerzy CYP2D6 – mogą doświadczać słabszego działania terapeutycznego z powodu szybkiej konwersji do metabolitów
• Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP2D6, które mogą przekształcić pacjentów z normalnym metabolizmem w fenotyp wolnych metabolizerów¹⁸

Pacjenci z potencjałem nadużywania leków

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z historią nadużywania substancji psychoaktywnych, gdyż odnotowano przypadki nadużywania dekstrometorfanu w celu poprawy samopoczucia i wywołania omamów, zwłaszcza wśród młodzieży i młodych dorosłych.¹⁹ Ryzyko to może być szczególnie podwyższone przy jednoczesnym stosowaniu innych substancji psychoaktywnych.

Jednoczesne stosowanie leków wpływających na ośrodek oddechowy

Szczególnie niebezpieczne jest łączenie dekstrometorfanu z innymi pochodnymi morfiny, gdyż prowadzi to do synergistycznego porażenia ośrodka oddechowego. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u osób w podeszłym wieku oraz osób z istniejącymi zaburzeniami oddychania.²⁰ Należy szczególnie uważnie monitorować funkcje oddechowe u takich pacjentów.