Przeciwwskazania stosowania
Tobramycyna

Przeciwwskazania stosowania tobramycyny

Tobramycyna to antybiotyk aminoglikozydowy stosowany w różnych postaciach, w tym jako roztwór do nebulizacji, krople do oczu i roztwór do infuzji. Pomimo swojej skuteczności w leczeniu różnych zakażeń, istnieją określone przeciwwskazania do jej stosowania, które wymagają szczegółowej analizy klinicznej przed wdrożeniem terapii.

Nadwrażliwość na tobramycynę i inne aminoglikozydy

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania tobramycyny, niezależnie od postaci farmaceutycznej, jest nadwrażliwość na tę substancję lub inne antybiotyki aminoglikozydowe. Nadwrażliwość na tobramycynę stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jej podawania w formie kropli ocznych (Tobrex, Tobrexan), roztworu do nebulizacji (Bramitob, Tobramycin Via pharma, Tobramycyna SUN) czy roztworu do infuzji (Tobramycin B. Braun).^{1 2 3}

W przypadku preparatów złożonych zawierających tobramycynę i deksametazon (Brazoflamin, Mybracin, Tobradex, Tobrosopt-DEX), przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na deksametazon.^{4 5}

Przeciwwskazania specyficzne dla postaci farmaceutycznych

Roztwory do nebulizacji

W przypadku produktów Bramitob, Tobramycin Via pharma i Tobramycyna SUN (roztwory do nebulizacji), poza nadwrażliwością na tobramycynę lub inne aminoglikozydy, produkt Bramitob jest dodatkowo przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących silne leki moczopędne, takie jak furosemid lub kwas etakrynowy, ze względu na ich potencjalne działanie ototoksyczne.⁶

Roztwory do infuzji

Dla produktu Tobramycin B. Braun (roztwór do infuzji) oprócz nadwrażliwości na tobramycynę, przeciwwskazaniem jest również miastenia, ze względu na potencjalne nasilenie bloku nerwowo-mięśniowego przez aminoglikozydy.⁷

Krople do oczu i zawiesiny oczne

W przypadku preparatów okulistycznych zawierających tobramycynę w połączeniu z deksametazonem (Brazoflamin, Mybracin, Tobradex, Tobrosopt-DEX), istnieje szereg specyficznych przeciwwskazań, które wynikają głównie z obecności kortykosteroidu w składzie:⁸

• Zakażenia wirusowe oka: zapalenie rogówki wywołane przez wirusa opryszczki, zapalenie rogówki wywołane przez wirusa ospy krowiej, ospy wietrznej/półpaśca oraz inne choroby wirusowe rogówki lub spojówki.^{9 10}
• Zakażenia grzybicze i pasożytnicze oka: zakażenie grzybicze oka lub nieleczone zakażenia pasożytnicze oka.^{11 12}
• Zakażenia mykobakteryjne oka: zakażenia gruźlicze oka wywołane przez Mycobacteriae, w tym przez pałeczki kwasooporne, takie jak Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium leprae lub Mycobacterium avium.^{13 14}
• Nieleczone ropne zakażenia oka.^{15 16}
• Niepowikłane usunięcie ciała obcego z rogówki.^{17 18}

Przeciwwskazania specyficzne dla konkretnych preparatów

Preparat Tobrosopt 0,3% (krople do oczu, roztwór) ma dodatkowe przeciwwskazanie dotyczące wieku pacjentów – nie należy go stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat oraz u kobiet w ciąży.¹⁹

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające uwagi

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, które wymagają szczególnej uwagi przy stosowaniu tobramycyny:

• Jednoczesne stosowanie z silnymi lekami moczopędnymi: przy jednoczesnym stosowaniu tobramycyny z silnymi lekami moczopędnymi (furosemid, kwas etakrynowy) istnieje zwiększone ryzyko działania ototoksycznego.²⁰
• Miastenia: aminoglikozydy mogą nasilać osłabienie mięśniowe ze względu na potencjalne działanie na złącze nerwowo-mięśniowe.²¹

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie tobramycyny?

Na podstawie przedstawionych przeciwwskazań, lekarz powinien odradzić stosowanie tobramycyny w następujących przypadkach:

Bezwzględne przeciwwskazania dla wszystkich postaci tobramycyny

Tobramycyna nie powinna być stosowana u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na tobramycynę lub inne aminoglikozydy, niezależnie od postaci farmaceutycznej.^{22 23}

Przeciwwskazania dla postaci do podania ogólnoustrojowego

W przypadku roztworu do infuzji Tobramycin B. Braun, należy odradzić stosowanie u pacjentów z miastenią, ze względu na ryzyko nasilenia bloku nerwowo-mięśniowego.²⁴

Bramitob (roztwór do nebulizacji) nie powinien być stosowany u pacjentów otrzymujących silne leki moczopędne, takie jak furosemid lub kwas etakrynowy, ze względu na ich potencjalne działanie ototoksyczne.²⁵

Przeciwwskazania dla preparatów okulistycznych

W przypadku preparatów okulistycznych, zwłaszcza tych zawierających kombinację tobramycyny z deksametazonem (Brazoflamin, Mybracin, Tobradex, Tobrosopt-DEX), należy odradzić stosowanie w następujących przypadkach:^{26 27}

• Zakażenia wirusowe oka: zapalenie rogówki wywołane przez wirusa opryszczki, ospy krowiej, ospy wietrznej/półpaśca lub inne wirusowe choroby rogówki i spojówki.
• Po niepowikłanym usunięciu ciała obcego z rogówki.
• Zakażenia grzybicze oka lub nieleczone zakażenia pasożytnicze oka.
• Zakażenia mykobakteryjne oka, w tym wywołane przez pałeczki kwasooporne, takie jak Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium leprae lub Mycobacterium avium.
• Nieleczone ropne zakażenia oka.

Szczególne grupy pacjentów

W przypadku preparatu Tobrosopt 0,3% należy odradzić stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat oraz u kobiet w ciąży.²⁸

Podsumowanie przeciwwskazań w zależności od postaci leku

Przeciwwskazania do stosowania tobramycyny różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej produktu leczniczego oraz obecności dodatkowych substancji czynnych: