Dawkowanie i sposób podawania
Tobramycyna

Tobramycyna, aminoglikozyd o szerokim spektrum działania, jest stosowana w różnych formach i dawkach w zależności od wskazań klinicznych, drogi podania oraz wieku pacjenta. W leczeniu przewlekłych zakażeń płuc u pacjentów z mukowiscydozą wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa, zaleca się nebulizację roztworu 300 mg dwa razy na dobę przez 28 dni, z 28-dniową przerwą, stosując cykliczny schemat leczenia. W przypadku podawania dożylnie, dawka u dorosłych i młodzieży z prawidłową czynnością nerek wynosi 3-5 mg/kg masy ciała na dobę, podawana w jednej dawce lub podzielona co 8 godzin, z możliwością zwiększenia dawki do 8-10 mg/kg u pacjentów z mukowiscydozą. Dawkowanie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie stosuje się zmniejszone dawki lub wydłużone odstępy między dawkami, dostosowując je do stężenia kreatyniny i klirensu kreatyniny. W terapii okulistycznej stosuje się tobramycynę w postaci kropli (3 mg/ml) lub maści (3 mg/g), z dawkowaniem zależnym od nasilenia zakażenia, zwykle od 7 do 10 dni, a preparaty łączone z deksametazonem wymagają monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego.

  1. Dawkowanie i sposób podawania tobramycyny
    1. Roztwory do nebulizacji w mukowiscydozie
    2. Krople do oczu i maści oczne
    3. Preparaty złożone z tobramycyną i deksametazonem
    4. Infuzje dożylne
    5. Szczegółowa tabela dawkowania tobramycyny podawanej dożylnie
    6. Dawkowanie raz na dobę
    7. Dawkowanie przy zaburzeniach czynności nerek
    8. Hemodializa
    9. Pacjenci w podeszłym wieku
    10. Pacjenci z otyłością
    11. Czas trwania leczenia
    12. Sposób podawania
    13. Monitorowanie stężeń tobramycyny
    14. Uwagi dotyczące stosowania u dzieci
    15. Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
    16. Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
    17. Stosowanie u pacjentów po przeszczepieniu narządu
    18. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania tobramycyny

Tobramycyna to aminoglikozyd stosowany w różnych postaciach i dawkach w zależności od wskazań klinicznych, drogi podania oraz wieku pacjenta. Dawkowanie tego antybiotyku wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego, ponieważ jest ściśle powiązane z potencjalnymi działaniami niepożądanymi, szczególnie nefro- i ototoksycznością.1

Roztwory do nebulizacji w mukowiscydozie

W leczeniu przewlekłego zakażenia płuc wywołanego przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą, tobramycyna stosowana jest w postaci roztworu do nebulizacji. Leczenie powinno być rozpoczęte przez lekarza z doświadczeniem w leczeniu pacjentów z mukowiscydozą.1

Dla preparatów takich jak Bramitob (300 mg/4 ml) i Tobramycin Via pharma (300 mg/5 ml) zalecana dawka dla dorosłych i dzieci w wieku od 6 lat to zawartość jednego pojemnika jednodawkowego (300 mg) dwa razy na dobę (rano i wieczorem) przez 28 dni. Przerwa pomiędzy kolejnymi dawkami powinna wynosić 12 godzin, a minimalny odstęp nie powinien być krótszy niż 6 godzin.1 2

Istotnym elementem terapii jest zachowanie schematu naprzemiennego: po 28 dniach leczenia następuje 28-dniowa przerwa w podawaniu leku. Ten cykliczny schemat (28 dni leczenia/28 dni przerwy) należy kontynuować tak długo, jak długo lekarz obserwuje kliniczne korzyści z terapii.1 3

Co istotne, dawka nie zależy od masy ciała pacjenta – każdy pacjent otrzymuje pełną zawartość jednego pojemnika jednodawkowego produktu (300 mg tobramycyny) dwa razy na dobę.1 2

Tobramycyna w postaci roztworu do nebulizacji podawana jest za pomocą nebulizatora wielokrotnego stosowania PARI LC PLUS z odpowiednią sprężarką, a czas trwania nebulizacji wynosi około 15 minut.1 2

Podczas inhalacji pacjent powinien siedzieć lub stać prosto, oddychając normalnie przez ustnik nebulizatora. W przypadku stosowania kilku różnych leków wziewnych, zaleca się następującą kolejność podawania: lek rozszerzający oskrzela, fizjoterapia klatki piersiowej, inne leki wziewne, a na końcu tobramycyna.1 2

Nie określono maksymalnej tolerowanej dawki dobowej tobramycyny w postaci roztworu do nebulizacji.1 2

Krople do oczu i maści oczne

Tobramycyna w postaci kropli do oczu (3 mg/ml) stosowana jest w zakażeniach oka o różnym nasileniu. Dawkowanie zależy od ciężkości zakażenia:4 5

  • W zakażeniach o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu: zwykle po 1 lub 2 krople do oka (oczu) co 4 godziny.
  • W zakażeniach o ciężkim nasileniu: zwykle po 1 lub 2 krople do oka (oczu) co godzinę do uzyskania poprawy, a następnie stopniowe zmniejszanie częstości podawania.

5

Tobramycyna w postaci maści do oczu (3 mg/g) stosowana jest następująco:4

  • W chorobach o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu: małą ilość (wałeczek około 1,5 cm) maści do worka spojówkowego zakażonego oka dwa lub trzy razy na dobę.
  • W ciężkich przypadkach: małą ilość maści do worka spojówkowego co trzy do czterech godzin przez pierwsze dwa dni, a następnie dwa do trzech razy na dobę, do ustąpienia zakażenia.

4

Zazwyczaj leczenie tobramycyną w postaci kropli lub maści do oczu trwa od 7 do 10 dni.4 5

Należy zauważyć, że Tobrexan (3 mg/ml) ma nieco inne zalecane dawkowanie – po jednej kropli do worka spojówkowego dwa razy na dobę (rano i wieczorem) przez 7±1 dni, z możliwością zwiększenia dawki w przypadku ciężkich zakażeń do czterech zakropleń pierwszego dnia.6

Preparaty złożone z tobramycyną i deksametazonem

Preparaty łączone zawierające tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml) stosowane są w leczeniu zapalnych schorzeń oczu, gdy wskazane jest podawanie kortykosteroidu oraz występuje zakażenie lub ryzyko zakażenia. Dawkowanie:7 8 9 10

  • Standardowe dawkowanie: 1-2 krople do worka spojówkowego co 4-6 godzin.
  • W pierwszych 24-48 godzinach: dawkę można zwiększyć do 1-2 kropli co 2 godziny.
  • W ciężkich przypadkach: 1-2 krople co godzinę do uzyskania poprawy, następnie stopniowe zmniejszanie częstości podawania.

7 8

Po zabiegu usunięcia zaćmy stosuje się 1 kroplę cztery razy na dobę, zaczynając od dnia po zabiegu przez okres do 24 dni. Produkt można również zastosować dzień przed zabiegiem. W razie potrzeby preparat można stosować częściej – do 1 kropli co 2 godziny przez pierwsze dwa dni leczenia.7 8 9

Podczas stosowania tych preparatów zaleca się regularne kontrolowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.7 9

Infuzje dożylne

Tobramycyna podawana dożylnie (preparaty Tobramycin B. Braun w stężeniach 1 mg/ml i 3 mg/ml) stosowana jest w leczeniu ciężkich zakażeń, w tym zakażeń zagrażających życiu. Dawkowanie zależy od ciężkości zakażenia, masy ciała pacjenta oraz funkcji nerek.11

Dla dorosłych i młodzieży (12-17 lat) z prawidłową czynnością nerek:11

  • Ciężkie zakażenia: 3 mg/kg masy ciała na dobę w jednej dawce lub w równo podzielonych dawkach wynoszących 1 mg/kg masy ciała, podawanych co 8 godzin.
  • Zakażenia zagrażające życiu: Do 5 mg/kg masy ciała na dobę w jednej dawce lub w równo podzielonych dawkach wynoszących 1,66 mg/kg masy ciała, podawanych co 8 godzin (czasami 1,25 mg/kg masy ciała co 6 godzin).

U pacjentów z mukowiscydozą farmakokinetyka tobramycyny może być zmieniona, co może wiązać się z koniecznością zwiększenia dawki do 8-10 mg/kg masy ciała na dobę, podawanej w równych dawkach podzielonych.11

Dla dzieci (w wieku powyżej jednego tygodnia życia) zaleca się dawkę od 6 do 7,5 mg/kg masy ciała na dobę w jednej dawce lub od 2 do 2,5 mg/kg masy ciała co 8 godzin lub czasami od 1,5 do 1,9 mg/kg masy ciała co 6 godzin.11

Szczegółowa tabela dawkowania tobramycyny podawanej dożylnie

Poniższa tabela przedstawia dobową objętość roztworu podawanego w infuzji u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, w zależności od dawki i masy ciała:11

Dawka w kg masy ciała/dobę 50 kg 60 kg 70 kg 80 kg 90 kg 100 kg
3,0 mg 150 ml 180 ml 210 ml 240 ml 270 ml 300 ml
3,5 mg 175 ml 210 ml 245 ml 280 ml 315 ml 350 ml
4,0 mg 200 ml 240 ml 280 ml 320 ml 360 ml 400 ml
4,5 mg 225 ml 270 ml 315 ml 360 ml 405 ml 450 ml
5,0 mg 250 ml 300 ml 350 ml 400 ml 450 ml 500 ml
5,5 mg 275 ml 330 ml 385 ml 440 ml 495 ml 550 ml
6,0 mg 300 ml 360 ml 420 ml 480 ml 540 ml 600 ml
6,5 mg 325 ml 390 ml 455 ml 520 ml 585 ml 650 ml
7,0 mg 350 ml 420 ml 490 ml 560 ml 630 ml 700 ml
7,5 mg 375 ml 450 ml 525 ml 600 ml 675 ml 750 ml
8,0 mg 400 ml 480 ml 560 ml 640 ml 720 ml 800 ml
8,5 mg 425 ml 510 ml 595 ml 680 ml 765 ml 850 ml
9,0 mg 450 ml 540 ml 630 ml 720 ml 805 ml 900 ml
9,5 mg 475 ml 570 ml 665 ml 760 ml 850 ml 950 ml
10,0 mg 500 ml 600 ml 700 ml 800 ml 895 ml 1000 ml

Dawkowanie raz na dobę

Zaleca się podawanie tobramycyny dożylnie raz na dobę w dawce 5 mg/kg masy ciała, z wyjątkiem pacjentów z osłabioną odpornością, ciężką niewydolnością nerek, zaburzeniami słuchu lub przedsionka, wodobrzuszem, rozległymi oparzeniami oraz kobiet w ciąży.11

Dawkowanie przy zaburzeniach czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania tobramycyny podawanej dożylnie. Po podaniu dawki początkowej 1 mg/kg masy ciała, dawkowanie można dostosować na dwa sposoby:11

  1. Zmniejszenie dawki podawanej co 8 godzin
  2. Stosowanie zwykłych dawek, ale zwiększenie odstępów między nimi

Dawkowanie należy dostosować na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy lub klirensu kreatyniny. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zalecenia dotyczące modyfikacji dawkowania w zależności od czynności nerek:11

Czynność nerek Schemat 1.
Dawki zmodyfikowane, podawane co 8 godzin		 Schemat 2.
Dawki stałe, podawane w zmodyfikowanych odstępach czasu
Azot mocznikowy [mg/100 ml] Stężenie kreatyniny w surowicy [mg/100 ml] Klirens kreatyniny [ml/min]
Prawidłowy 20 1,3 70 60 mg 80 mg co 8 h
21–34 1,4–1,9 69–40 30–60 mg 50–80 mg co 12 h
35–49 2,0–3,3 39–20 20–25 mg 30–45 mg co 18 h
50–65 3,4–5,3 19–10 10–18 mg 15–24 mg co 24 h
66–74 5,4–7,5 9–5 5–9 mg 7–12 mg co 36 h
≥75 ≥7,6 ≤4 2,5–4,5 mg 3,5–6 mg co 48 h

Alternatywnym sposobem obliczenia zmniejszonej dawki, podawanej co 8 godzin (u pacjentów ze stabilnym i znanym stężeniem kreatyniny w surowicy) jest podzielenie normalnej, zalecanej dawki przez stężenie kreatyniny (mg/100 ml) u danego pacjenta.11

W celu obliczenia częstości podawania dawek, wyrażonej w godzinach, przeważnie wystarcza pomnożyć przez sześć stężenie kreatyniny (mg/100 ml) w surowicy danego pacjenta.11

Hemodializa

Po każdej sesji dializy należy indywidualnie dostosować dawkę według stężenia tobramycyny w surowicy. Zazwyczaj zalecana dawka tobramycyny po hemodializie równa jest połowie dawki nasycającej.11

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku mogą wymagać niższych dawek podtrzymujących niż młodsi dorośli pacjenci w celu osiągnięcia stężenia leczniczego w surowicy.11

Pacjenci z otyłością

Odpowiednią dawkę dobową można obliczyć na podstawie szacowanej idealnej masy ciała pacjenta plus 40% nadmiaru masy ciała.11

Czas trwania leczenia

Zwykły czas trwania leczenia tobramycyną podawaną dożylnie wynosi 7 do 10 dni. W leczeniu zakażeń opornych lub powikłanych może być konieczne długotrwałe podawanie leku. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie czynności nerek, słuchu i przedsionka, ponieważ ryzyko nefro- i neurotoksyczności jest większe podczas leczenia trwającego dłużej niż 10 dni.11

Sposób podawania

Tobramycyn w postaci roztworu do infuzji podaje się wyłącznie w infuzji dożylnej. Zalecany czas podawania wynosi 30 minut, ale może wynosić maksymalnie 60 minut.11

Monitorowanie stężeń tobramycyny

W przypadku zaburzeń czynności nerek, leczenia długotrwałego i w dużych dawkach, niemowląt i małych dzieci oraz pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka reakcji toksycznych należy kontrolować dawkowanie oznaczając stężenie tobramycyny w surowicy i w razie konieczności korygować je.11

Aby uniknąć toksycznych działań niepożądanych, maksymalne stężenie w surowicy powinno wynosić między 4 a 10 mikrogramów/ml, a minimalne stężenie przed podaniem następnej dawki powinno być mniejsze niż 2 mikrogramy/ml.11

Uwagi dotyczące stosowania u dzieci

Tobramycyna w postaci roztworu do nebulizacji (Bramitob, Tobramycin Via pharma, Tobramycyna SUN) jest zalecana dla dzieci od 6 roku życia. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci młodszych.1 2

Tobramycyna w postaci kropli do oczu (Tobrex, Tobrexan) może być stosowana u dzieci od 1 roku życia w takich samych dawkach jak u dorosłych.4 6

Preparaty złożone zawierające tobramycynę i deksametazon mogą być stosowane u dzieci w wieku 2 lat i starszych w takich samych dawkach jak u dorosłych.7 8

Wziewna tobramycyna podawana jest dzieciom w wieku od 6 lat w takich samych dawkach jak dorosłym. Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci w wieku poniżej 6 lat.2 3

Z kolei krople do oczu Tobrosopt 0,3% nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na zawartość boru w produkcie.5

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Tobramycynę należy stosować z zachowaniem środków ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W przypadku tobramycyny podawanej wziewnie, jeśli wystąpią objawy neurotoksyczności, leczenie należy przerwać do chwili, gdy stężenie tobramycyny w surowicy zmniejszy się do wartości poniżej 2 µg/ml.1

W przypadku tobramycyny podawanej do oczu, ze względu na małe wchłanianie ogólnoustrojowe, nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania.7 8

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Nie jest konieczna modyfikacja dawki tobramycyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.1 3

Stosowanie u pacjentów po przeszczepieniu narządu

Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania tobramycyny u pacjentów po przeszczepieniu narządu.2 3

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl