Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Entecavir Polpharma 0,5 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały różnorodne efekty zależne od gatunku i dawki. U psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp nie stwierdzono zaburzeń OUN nawet przy narażeniu >100-krotnym. Degeneracja nasieniowodów występowała u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym, ale nie u małp. Badania rozrodczości na szczurach nie wykazały obniżenia płodności przy wysokim narażeniu. W badaniach na ciężarnych szczurach i królikach przy narażeniu do 21-krotnego nie obserwowano embriotoksyczności, natomiast wyższe dawki powodowały toksyczność u ciężarnych, resorpcje, wady kostne i zmiany rozwojowe. W badaniach około- i pourodzeniowych u szczurów nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa, choć przy bardzo wysokim narażeniu (AUC ≥ 92-krotne) zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania entekawiru uzyskano na podstawie szeregu badań toksykologicznych oraz specjalistycznych badań rozrodczości, genotoksyczności i rakotwórczości. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat profilu bezpieczeństwa entekawiru w oparciu o wyniki badań przedklinicznych.1

Badania toksykologiczne wielokrotnych dawek

W badaniach toksykologicznych z zastosowaniem wielokrotnych dawek entekawiru zaobserwowano różne efekty w zależności od gatunku zwierząt:

  • U psów stwierdzono przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym. Dawki niewywołujące tego działania odpowiadały narażeniu 19-krotnie (dla dawki 0,5 mg) i 10-krotnie (dla dawki 1 mg) przekraczającemu narażenie występujące u ludzi.2
  • U małp, którym podawano entekawir codziennie przez rok, przy narażeniu ponad 100-krotnie przekraczającym narażenie występujące u ludzi, nie zaobserwowano zaburzeń w ośrodkowym układzie nerwowym.3
  • U gryzoni i psów przy narażeniu przekraczającym ≥ 26-krotnie narażenie występujące u ludzi obserwowano zmiany w jądrach, manifestujące się jako degeneracja nasieniowodów.4
  • W rocznym badaniu na małpach nie wykazano żadnych zmian w jądrach.5

Wpływ na płodność

W badaniach toksykologicznych dotyczących rozrodczości, w których entekawir podawano szczurom przez okres do 4 tygodni, nie stwierdzono obniżonej płodności u samców ani u samic, nawet przy wysokim stopniu narażenia na działanie leku.6

Toksyczność rozwojowa i reprodukcyjna

Badania na ciężarnych samicach szczurów i królików wykazały następujące efekty:

  • Przy narażeniu nieprzekraczającym 21-krotnie narażenia występującego u ludzi nie obserwowano objawów embriotoksyczności ani działania toksycznego na przebieg ciąży.7
  • U szczurów, przy wyższym narażeniu, obserwowano:
  • U królików, przy wyższym narażeniu, opisywano:
    • objawy toksycznego działania na zarodek lub płód (resorpcja)
    • zmniejszone kostnienie (kość gnykowa)
    • zwiększoną częstość występowania 13. żebra9

Badania około- i pourodzeniowe

Przeprowadzone badania około- i pourodzeniowe przyniosły następujące obserwacje:

  • W badaniu około- i pourodzeniowym u szczurów nie obserwowano działań niepożądanych w odniesieniu do potomstwa.10
  • W innym badaniu, gdy entekawir podawano ciężarnym i karmiącym samicom szczurów w dawce 10 mg/kg, wykazano, że występuje zarówno narażenie płodu na działanie entekawiru, jak i wydzielanie entekawiru z mlekiem.11
  • U młodych szczurów, które otrzymywały entekawir od 4. do 80. dnia po urodzeniu, zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny w okresie po leczeniu (od dnia 110 do 114 po urodzeniu), lecz nie podczas podawania entekawiru. Efekt ten wystąpił przy wartościach AUC ≥ 92 razy większych niż u ludzi po zastosowaniu dawki 0,5 mg lub równoważnej dawki u dzieci i młodzieży.12
  • Biorąc pod uwagę margines ekspozycji, obserwacja ta nie wydaje się mieć znaczenia klinicznego.13

Badania genotoksyczności

Przeprowadzono szereg badań oceniających potencjał genotoksyczny entekawiru:

Badania rakotwórczości

Przeprowadzono dwuletnie badania rakotwórczości entekawiru na różnych gatunkach zwierząt, uzyskując następujące wyniki:

Gatunek Płeć Obserwowane zmiany nowotworowe Warunki wystąpienia
Myszy Samce Zwiększona częstość nowotworów płuc Narażenie ponad 4-krotne (dla dawki 0,5 mg) i 2-krotne (dla dawki 1 mg) w porównaniu do narażenia u ludzi
Myszy Samce Rak wątroby Duże narażenie przez całe życie
Myszy Samice Łagodne guzy naczyniowe Duże narażenie przez całe życie
Szczury Samce i samice Glejaki mózgu Duże narażenie przez całe życie
Szczury Samice Gruczolaki i raki wątroby Duże narażenie przez całe życie

Rozwój nowotworu płuc u myszy poprzedzała proliferacja pneumocytów. Istotny jest fakt, że zmian tych nie stwierdzono u szczurów, psów ani małp, co wskazuje, że kluczowe zjawisko odpowiedzialne za powstanie nowotworu płuc u myszy jest gatunkowo specyficzne.16

Zwiększoną częstość innych typów nowotworów obserwowano jedynie przy dużym narażeniu utrzymującym się przez całe życie zwierzęcia. Jednak nie określono precyzyjnie dawek niewywołujących tych zmian.17

Znaczenie tych obserwacji z badań rakotwórczości dla ludzi nie zostało jednoznacznie określone.18

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl