Cerwicyt
Epidemiologia
Cerwicyt, definiowany jako zapalenie szyjki macicy, jest powszechnym schorzeniem w populacji kobiet w wieku reprodukcyjnym, szczególnie u młodych, aktywnych seksualnie kobiet w wieku 15-24 lat. Częstość występowania cerwicytu wśród kobiet zgłaszających się do poradni chorób przenoszonych drogą płciową wynosi od 20% do 40%, a w warunkach ambulatoryjnych od 14% do 37%. Cerwicyt nierzeżączkowy, zwłaszcza chlamydialny, jest cztery do pięciu razy częstszy niż cerwicyt rzeżączkowy. W populacjach wysokiego ryzyka, takich jak kobiety HIV-pozytywne (7 400/100 000) oraz pracownice seksualne (7 600-24 900/100 000), częstość występowania jest znacznie podwyższona. Etiologia cerwicytu pozostaje często nieokreślona, gdyż ponad połowa przypadków śluzowo-ropnego cerwicytu (MPC) nie wykazuje izolacji patogenów, mimo że Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae są najczęstszymi potwierdzonymi czynnikami zakaźnymi. Czynniki ryzyka obejmują młody wiek, aktywność seksualną, liczne partnerstwa, wcześniejsze infekcje przenoszone drogą płciową, nieregularne stosowanie prezerwatyw oraz historię opryszczki narządów płciowych.
- <a href="#epidemiologia-cerwicytu”>Epidemiologia cerwicytu
- Rozpowszechnienie cerwicytu w populacji ogólnej
- Czynniki demograficzne i wiekowe
- Rozpowszechnienie w grupach wysokiego ryzyka
- Różnice geograficzne i socjoekonomiczne
- Czynniki ryzyka cerwicytu
- Konsekwencje i powikłania cerwicytu
- Nadzór i badania przesiewowe
- Trendy i oporność na antybiotyki
- Badania i nowe kierunki
- Podsumowanie epidemiologiczne
cerwicytu”>Epidemiologia cerwicytu
Cerwicyt, określany jako zapalenie szyjki macicy, stanowi powszechny problem zdrowotny wśród kobiet w wieku reprodukcyjnym. Dokładna częstość występowania cerwicytu jest trudna do określenia ze względu na brak standardowej definicji, niedodiagnozowanie związane z brakiem objawów oraz zmienność występowania w różnych populacjach.1 Jednak szacunki wskazują, że w zależności od badanej populacji, rozpowszechnienie cerwicytu może być znaczące.
Rozpowszechnienie cerwicytu w populacji ogólnej
Szacuje się, że cerwicyt może dotykać od 20% do 40% kobiet zgłaszających się do poradni chorób przenoszonych drogą płciową.12 Niektóre badania sugerują, że nawet do połowy wszystkich kobiet doświadczy cerwicytu w pewnym momencie swojego życia.1 W warunkach ambulatoryjnych obecność cerwicytu stwierdza się u 14-37% pacjentek.1
Częstość występowania cerwicytu nierzeżączkowego jest wyższa niż cerwicytu rzeżączkowego, a cerwicyt chlamydialny jest cztery do pięciu razy częstszy niż cerwicyt rzeżączkowy.1 Pomimo tego, że Chlamydia trachomatis lub Neisseria gonorrhoeae są najczęstszymi przyczynami cerwicytu potwierdzonymi diagnostycznie, w wielu przypadkach nie udaje się wyizolować żadnego organizmu.12 Więcej niż połowa przypadków śluzowo-ropnego cerwicytu (MPC) ma nieznaną etiologię.1
Czynniki demograficzne i wiekowe
Cerwicyt najczęściej występuje u młodych, aktywnych seksualnie kobiet. Najwyższa zachorowalność obserwowana jest wśród kobiet w wieku 15-24 lat.123 Wzorzec wiekowy występowania cerwicytu zwykle pokrywa się z wzorcem występowania infekcji przenoszonych drogą płciową, co jest zgodne z faktem, że aktywność seksualna stanowi główny czynnik ryzyka dla przyczyn infekcyjnych.1
Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) szacuje, że rocznie występuje ponad 19 milionów nowych infekcji przenoszonych drogą płciową (STI), z czego prawie połowa dotyczy osób w wieku 15-24 lat.1 Chlamydioza jest najczęściej zgłaszaną chorobą zakaźną w Stanach Zjednoczonych, a większość przypadków występuje u osób w wieku 25 lat lub młodszych.1 Rzeżączka zajmuje drugie miejsce pod względem częstości zgłaszanych chorób zakaźnych, z ponad 300 000 przypadków zgłoszonych w 2010 roku.1
Rozpowszechnienie w grupach wysokiego ryzyka
Cerwicyt stosunkowo częściej występuje u kobiet HIV-pozytywnych niż u kobiet HIV-negatywnych. W tej populacji częstość występowania cerwicytu szacuje się na 7 400 na 100 000 kobiet ze zdiagnozowanym zakażeniem HIV.12
W populacji pracownic seksualnych (FSW) rozpowszechnienie cerwicytu waha się od 7 600 do 24 900 na 100 000 kobiet.1 Badanie przeprowadzone wśród pracownic seksualnych w Peru wykazało, że cerwicyt wykryto u 99 (24,9%) spośród 397 FSW.1 Podobnie badania prowadzone w Nigerii wśród pracownic seksualnych wykazały częstość występowania cerwicytu na poziomie 7,6%.1
Warto zauważyć, że regularne wizyty kontrolne były związane z 46% redukcją ryzyka cerwicytu wśród pracownic seksualnych, prawdopodobnie ze względu na niższe wskaźniki STI i bakteryjnej waginozy (BV) odnotowywane u regularnie badanych kobiet.1
Różnice geograficzne i socjoekonomiczne
Nie istnieje predylekcja rasowa do rozwoju cerwicytu.12 Jednakże częstość występowania cerwicytu jest wyższa w społecznościach niedostatecznie obsługiwanych i krajach rozwijających się.12 Znane czynniki ryzyka obejmują miejskie miejsce zamieszkania i niski status socjoekonomiczny.1
Istnieją znaczące różnice geograficzne w częstości występowania cerwicytu. Na przykład, badanie porównujące częstość występowania cerwicytu wśród różnych populacji irańskich wykazało, że częstość występowania cerwicytu wynosiła 88% w plemieniu koczowniczym Qashgha’i, 85% w populacji Lor i 71% w populacji miejskiej.1
W Ameryce Łacińskiej szacunki częstości występowania rzeżączki u kobiet w ciąży wskazywały, że częstość występowania wynosiła 0,5% w Argentynie, 2,0% na Bahamach, 1,0% w Brazylii, do 2,0% w Kolumbii i na Haiti oraz od 2,7% do 3,0% w innych regionach.1
Czynniki ryzyka cerwicytu
Główne czynniki ryzyka rozwoju cerwicytu obejmują:
- Młody wiek (poniżej 25 lat)12
- Aktywność seksualną1
- Nowych lub wielu partnerów seksualnych1
- Partnerów z STI1
- Wcześniejszą historię lub obecność innych STI1
- Nieregularne używanie prezerwatyw12
- Częstość stosunków płciowych w tygodniu12
- Metodę porodu12
- Historię opryszczki narządów płciowych12
Konsekwencje i powikłania cerwicytu
Cerwicyt, choć często bezobjawowy, może prowadzić do poważnych powikłań, jeśli pozostanie nieleczony. Główne powikłania obejmują:
- Zapalenie endometrium12
- Chorobę zapalną miednicy (PID)123
- Negatywne skutki w ciąży12
- Niepłodność i przewlekły ból miednicy (jako następstwo PID)1
U kobiet z zakażeniami dolnego odcinka dróg rodnych ryzyko rozwoju PID jest szacowane na poziomie od 20 do 80%, w zależności od opóźnienia w diagnozie, obecności współzakażenia i innych czynników zależnych od gospodarza.12
Co istotne, obecność zapalenia szyjki macicy może odgrywać rolę w transmisji HIV, zwiększając zarówno podatność na zakażenie wirusem, jak i jego wydzielanie.12 Istnieją również dowody na udział przewlekłego zapalenia szyjki macicy w patogenezie raka szyjki macicy.12
Nadzór i badania przesiewowe
Definicja przypadku nadzoru to zestaw jednolitych kryteriów stosowanych do definiowania choroby na potrzeby nadzoru w zakresie zdrowia publicznego. Definicje przypadków nadzoru umożliwiają urzędnikom zdrowia publicznego klasyfikowanie i konsekwentne liczenie przypadków w różnych jurysdykcjach raportujących.1
W wielu krajach choroby takie jak chlamydioza i rzeżączka podlegają obowiązkowemu zgłaszaniu do odpowiednich organów zdrowia publicznego.1 Jednakże, na przykład w Brazylii, nie ma skonsolidowanych danych na poziomie krajowym na temat zakażeń wywołanych przez C. trachomatis lub N. gonorrhoeae, ponieważ nie są to choroby podlegające obowiązkowemu zgłaszaniu.1
Ze względu na wysoką częstość występowania i potencjalne powikłania, rutynowe badania przesiewowe aktywnych seksualnie nastolatków i młodych dorosłych są zalecane.1 Grupa Zadaniowa ds. Usług Profilaktycznych Stanów Zjednoczonych (USPSTF), Amerykańskie Towarzystwo Raka (ACS), Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów (ACOG), Amerykańskie Towarzystwo Kolposkopii i Patologii Szyjki Macicy (ASCCP) oraz Amerykańskie Towarzystwo Patologii Klinicznej (ASCP) zalecają rutynowe badania przesiewowe w kierunku chlamydii u aktywnych seksualnie kobiet poniżej 25 roku życia, aby zapobiec konsekwencjom nieleczonego zakażenia chlamydią (np. PID, niepłodność, ciąża pozamaciczna, przewlekły ból miednicy).1
Wdrażanie protokołów badań przesiewowych dla populacji wysokiego ryzyka może zmniejszyć niekorzystne skutki cerwicytu.1 Dokładne lokalne dane epidemiologiczne są niezbędne do kierowania syndromicznym zarządzaniem cerwicytem, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka, takich jak pracownice seksualne.1
Trendy i oporność na antybiotyki
W przypadku N. gonorrhoeae, ze względu na rozwój wysokiej oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) prowadzi program globalnego nadzoru nad wrażliwością gonokoków na leki, tzw. Gonococcal Antimicrobial Surveillance Program (GASP).1 Brazylia uczestniczy w tym programie poprzez projekt SenGono (Gonococcal Sensitivity), który prowadzi ten nadzór na poziomie krajowym na podstawie próbek męskiej wydzieliny cewki moczowej, zgodnie z zaleceniami WHO.1
Zgłaszana częstość występowania zakażeń chlamydialnych stale wzrastała w ciągu ostatnich dwóch dekad, z 1,3 miliona przypadków zgłoszonych w 2010 roku.1 Podobnie, liczba przypadków rzeżączki pozostaje znacząca, z 468 514 przypadkami zgłoszonymi do CDC w 2016 roku, przy czym 91,9% przypadków dotyczyło osób w wieku od 15 do 44 lat.1
Badania i nowe kierunki
Trwają badania mające na celu lepsze zrozumienie związku między mikrobiotą pochwy a cerwicytem. Niektóre badania sugerują, że obecność określonych gatunków bakterii związanych z bakteryjną waginozą (BV) oraz gatunków Lactobacillus w pochwie może przyczyniać się do rozwoju cerwicytu.1
Ponadto, istnieją dowody na to, że przewlekły cerwicyt (CC) może prowadzić do nawracającego PID nawet przy odpowiedniej terapii, a leczenie CC poprzez elektrokoagulację może zmniejszyć lub zapobiec rozwojowi nowych przypadków PID.12
Badania wykazały, że u krów mlecznych występowanie zapalenia szyjki macicy jest związane z zapaleniem endometrium i dłuższym okresem otwartym, co sugeruje istotną rolę tego schorzenia w chorobach macicy po porodzie.12 Chociaż te wyniki nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na ludzi, mogą dostarczyć cennych informacji na temat mechanizmów patogenetycznych.
Podsumowanie epidemiologiczne
Cerwicyt stanowi istotny problem zdrowia publicznego, szczególnie wśród młodych, aktywnych seksualnie kobiet. Jego częstość występowania jest znacząca, a nierozpoznany lub nieleczony cerwicyt może prowadzić do poważnych powikłań, w tym choroby zapalnej miednicy, niepłodności i przewlekłego bólu miednicy. Rutynowe badania przesiewowe populacji wysokiego ryzyka oraz dokładne dane epidemiologiczne są niezbędne do skutecznego zarządzania i zapobiegania cerwicytowi. Istnieje potrzeba dalszych badań w celu lepszego zrozumienia czynników ryzyka, patogenezy i optymalnych strategii leczenia cerwicytu, szczególnie w przypadkach o nieznanej etiologii.
| Populacja | Częstość występowania cerwicytu | Źródło danych |
|---|---|---|
| Kobiety zgłaszające się do poradni STI | 20-40% | Badania kliniczne |
| Kobiety z zakażeniem rzeżączkowym | 18 000 na 100 000 | Dane epidemiologiczne |
| Kobiety HIV-pozytywne | 7 400 na 100 000 | Badania kliniczne |
| Pracownice seksualne | 7 600 – 24 900 na 100 000 | Badania epidemiologiczne |
| Pracownice seksualne w Peru | 24,9% | Badanie obserwacyjne |
| Pracownice seksualne w Nigerii | 7,6% | Badanie epidemiologiczne |
| Plemię koczownicze Qashgha’i (Iran) | 88% | Badanie porównawcze |
| Populacja Lor (Iran) | 85% | Badanie porównawcze |
| Populacja miejska (Iran) | 71% | Badanie porównawcze |
| Kobiety w ciąży (Argentyna) | 0,5% (rzeżączka) | Dane regionalne |
| Kobiety w ciąży (Bahamy) | 2,0% (rzeżączka) | Dane regionalne |
| Kobiety w ciąży (Brazylia) | 1,0% (rzeżączka) | Dane regionalne |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.