Wskazania do stosowania
Tymolol

Tymolol, będący beta-adrenolitykiem, jest stosowany w okulistyce głównie do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej. W monoterapii wskazany jest w leczeniu nadciśnienia ocznego, przewlekłej jaskry z otwartym kątem przesączania oraz jaskry u pacjentów z okiem bezsoczewkowym. W przypadku niewystarczającej skuteczności monoterapii, tymolol jest często łączony z innymi lekami obniżającymi IOP, takimi jak analogi prostaglandyn (latanoprost 50 µg/ml, bimatoprost 0,3 mg/ml, trawoprost 40 µg/ml, tafluprost 15 µg/ml) czy inhibitory anhydrazy węglanowej (dorzolamid 20 mg/ml) oraz alfa2-agonistami (brymonidyna 2 mg/ml). Preparaty złożone zawierające tymolol (5 mg/ml) są wskazane u dorosłych pacjentów, w tym osób starszych, u których monoterapia beta-adrenolitykami lub analogami prostaglandyn nie przynosi zadowalającej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Wskazania do stosowania tymololu

Tymolol jest substancją czynną z grupy beta-adrenolityków, stosowaną w okulistyce przede wszystkim do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego. Jego zastosowanie opiera się głównie na działaniu zmniejszającym wytwarzanie cieczy wodnistej w oku, co prowadzi do efektywnego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP).1 2

Wskazania tymololu w monoterapii

Tymolol w postaci kropli do oczu stosowany w monoterapii jest wskazany w leczeniu następujących stanów:

  • Nadciśnienie oczne (śródgałkowe)3 4
  • Przewlekła jaskra z otwartym kątem przesączania5
  • Jaskra u pacjentów z okiem bezsoczewkowym6

Wskazania tymololu w preparatach złożonych

Ze względu na różne mechanizmy działania leków obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe, tymolol jest często składnikiem preparatów złożonych. Wskazania do stosowania tych preparatów są bardziej specyficzne i dotyczą przypadków, gdy monoterapia okazuje się niewystarczająca. Głównie są to:

Preparaty z analogami prostaglandyn

Tymolol w skojarzeniu z latanoprostem wskazany jest do stosowania u pacjentów dorosłych (w tym osób starszych) w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) w przypadku jaskry z otwartym kątem oraz podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, gdy reakcja na miejscowo stosowane leki β-adrenolityczne lub analogi prostaglandyn jest niewystarczająca.7 8

Podobnie połączenie tymololu z bimatoprostem jest zalecane w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych pacjentów z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem wewnątrzgałkowym, u których nie uzyskano zadowalającej odpowiedzi na stosowane miejscowo beta-adrenolityki lub analogi prostaglandyn.9 10

Tymolol w połączeniu z trawoprostem jest wskazany do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub nadciśnieniem ocznym, u których nie uzyskuje się wystarczającej odpowiedzi po stosowaniu miejscowych leków beta-adrenolitycznych lub analogów prostaglandyn.11 12

Preparat zawierający tymolol i tafluprost również jest wskazany w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub nadciśnieniem wewnątrzgałkowym, u których monoterapia beta-adrenolitykami lub analogami prostaglandyn nie jest wystarczająca.13 14

Preparaty z inhibitorami anhydrazy węglanowej

Tymolol w skojarzeniu z dorzolamidem wskazany jest w leczeniu zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u chorych z jaskrą otwartego kąta lub jaskrą w przebiegu zespołu rzekomego złuszczania (pseudoeksfoliacji), gdy monoterapia lekiem beta-adrenolitycznym jest niewystarczająca.15 16 17

Preparaty z agonistami receptorów alfa-2-adrenergicznych

Tymolol w połączeniu z brymonidyną wskazany jest do obniżania ciśnienia śródgałkowego u pacjentów z przewlekłą jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym, u których odpowiedź na leki blokujące receptory beta-adrenergiczne stosowane miejscowo, jest niewystarczająca.18

Szczegółowe wskazania do stosowania w różnych typach jaskry

Jaskra z otwartym kątem przesączania

Jest to najczęstsze wskazanie do stosowania tymololu, zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym. Tymolol skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe u pacjentów z jaskrą otwartego kąta.19 20

W przypadku gdy monoterapia tymololem jest niewystarczająca, zaleca się stosowanie preparatów złożonych:21

  • Tymolol z analogami prostaglandyn (latanoprost, bimatoprost, trawoprost, tafluprost)22 23
  • Tymolol z dorzolamidem24
  • Tymolol z brymonidyną25

Jaskra w przebiegu zespołu rzekomego złuszczania (pseudoeksfoliacji)

Tymolol w preparatach złożonych z dorzolamidem jest wskazany w leczeniu jaskry w przebiegu zespołu rzekomego złuszczania (pseudoeksfoliacji), gdy monoterapia lekiem beta-adrenolitycznym jest niewystarczająca.26 27

Nadciśnienie wewnątrzgałkowe (nadciśnienie oczne)

Tymolol jest wskazany w leczeniu nadciśnienia ocznego, zarówno w monoterapii,28 jak i w terapii skojarzonej, gdy monoterapia jest niewystarczająca.29 30

Wskazania do stosowania tymololu w zależności od grupy wiekowej

Tymolol przeznaczony jest przede wszystkim do stosowania u osób dorosłych, w tym także u osób w podeszłym wieku.31 32

Sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć stosowanie tymololu

Niewystarczająca reakcja na monoterapię

Stosowanie tymololu w preparatach złożonych jest szczególnie wskazane, gdy monoterapia lekami beta-adrenolitycznymi lub analogami prostaglandyn jest niewystarczająca do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.33 34

Preparat złożony Substancje czynne Wskazania
Tymolol + Latanoprost 5 mg/ml + 50 µg/ml Jaskra z otwartym kątem, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, gdy monoterapia jest niewystarczająca
Tymolol + Bimatoprost 5 mg/ml + 0,3 mg/ml Jaskra z otwartym kątem, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niewystarczająca odpowiedź na monoterapię
Tymolol + Trawoprost 5 mg/ml + 40 µg/ml Jaskra z otwartym kątem, nadciśnienie oczne, niewystarczająca odpowiedź na monoterapię
Tymolol + Tafluprost 5 mg/ml + 15 µg/ml Jaskra z otwartym kątem, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niewystarczająca odpowiedź na monoterapię
Tymolol + Dorzolamid 5 mg/ml + 20 mg/ml Jaskra z otwartym kątem, jaskra pseudoeksfoliacyjna, gdy monoterapia jest niewystarczająca
Tymolol + Brymonidyna 5 mg/ml + 2 mg/ml Przewlekła jaskra otwartego kąta, nadciśnienie oczne, niewystarczająca odpowiedź na monoterapię

Konieczność silniejszego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego

Preparaty złożone zawierające tymolol są wskazane, gdy konieczne jest silniejsze obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, a monoterapia nie przynosi zadowalających efektów.35

Pacjenci wymagający leczenia skojarzonego

W szczególnych przypadkach, zwłaszcza gdy pacjent wymaga leczenia skojarzonego i może odnieść korzyść ze stosowania kropli do oczu bez środka konserwującego (np. w przypadku nietolerancji substancji konserwujących), zaleca się stosowanie preparatu zawierającego tymolol i tafluprost w postaci kropli bez konserwantów.36

Wskazania do stosowania tymololu w kontekście odpowiedzi na leczenie

Lekarz powinien zalecić stosowanie tymololu u pacjentów, którzy:37 38

  • Wykazują niewystarczającą odpowiedź na monoterapię beta-adrenolitykami
  • Wykazują niewystarczającą odpowiedź na monoterapię analogami prostaglandyn
  • Wymagają silniejszego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego niż to osiągane w monoterapii
  • Mają jaskrę otwartego kąta lub nadciśnienie oczne (wewnątrzgałkowe)
  • Mają jaskrę w przebiegu zespołu rzekomego złuszczania (pseudoeksfoliacji)

Podsumowanie wskazań do stosowania tymololu

Tymolol jest substancją o udowodnionej skuteczności w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego i stanowi istotny element zarówno monoterapii, jak i leczenia skojarzonego w:

  • Jaskrze z otwartym kątem przesączania
  • Nadciśnieniu ocznym
  • Jaskrze pseudoeksfoliacyjnej

Szczególnie istotne jest zastosowanie preparatów złożonych zawierających tymolol w przypadkach, gdy monoterapia jest niewystarczająca do osiągnięcia docelowego ciśnienia wewnątrzgałkowego.39 40

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl