Właściwości farmakodynamiczne
Rytmonorm 150 150 mg

Propafenonu chlorowodorek jest lekiem przeciwarytmicznym klasy 1c według klasyfikacji Vaughan-Williamsa, który działa głównie poprzez blokadę kanałów sodowych w kardiomiocytach, co prowadzi do stabilizacji błon komórkowych i zmniejszenia szybkości powstawania potencjału czynnościowego. Dodatkowo wykazuje słabe działanie β-adrenolityczne (klasa II), co rozszerza jego spektrum działania przeciwarytmicznego. Farmakodynamicznie propafenon powoduje wydłużenie czasu refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz komorach serca, co skutkuje zwolnieniem przewodzenia bodźców (działanie dromotropowo ujemne) i zapobiega nawrotom arytmii opartych na mechanizmie re-entry.

Charakterystyka farmakodynamiczna

Propafenonu chlorowodorek jest lekiem przeciwarytmicznym stabilizującym błony komórkowe i należy do klasy 1c według klasyfikacji Vaughan-Williamsa. Struktura chemiczna propafenonu wykazuje pewne podobieństwa do leków blokujących receptory β-adrenergiczne, co przekłada się na dodatkowy mechanizm działania tego leku. 1

Podstawowy mechanizm działania

Główny mechanizm działania propafenonu polega na blokowaniu kanałów sodowych w kardiomiocytach, co jest charakterystyczne dla leków przeciwarytmicznych klasy 1c. Dodatkowo lek wykazuje słabe działanie β-adrenolityczne (odpowiadające klasie II według Vaughan-Williamsa), co rozszerza spektrum jego działania przeciwarytmicznego. 2

Efekty elektrofizjologiczne

Propafenon wpływa na właściwości elektrofizjologiczne mięśnia sercowego poprzez redukcję szybkości powstawania potencjału czynnościowego. To działanie przekłada się bezpośrednio na zwolnienie szybkości przewodzenia bodźców w tkance sercowej, co określa się jako działanie dromotropowo ujemne. 3

Wpływ na okresy refrakcji

Działanie farmakodynamiczne propafenonu obejmuje wydłużenie czasu refrakcji w różnych strukturach serca, co stanowi istotny element jego aktywności przeciwarytmicznej. Wydłużeniu ulega czas refrakcji w:

  • Przedsionkach
  • Węźle przedsionkowo-komorowym
  • Komorach serca

Dzięki tym właściwościom lek może skutecznie zapobiegać nawrotom arytmii zależnych od mechanizmu re-entry. 4

Działanie w zespole WPW

Szczególnie istotnym aspektem farmakodynamiki propafenonu jest jego wpływ na tkanki serca u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW). U tych pacjentów propafenon powoduje wydłużenie czasu refrakcji w drogach dodatkowych, co może zapobiegać nawrotnym częstoskurczom przedsionkowo-komorowym wykorzystującym te drogi jako element pętli re-entry. 5

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Zgodnie z międzynarodową klasyfikacją anatomiczno-terapeutyczno-chemiczną (ATC), propafenonu chlorowodorek jest sklasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny należący do klasy 1c, przypisany do kodu ATC: C 01 BC 03. 6

Podsumowanie działań farmakodynamicznych

Działanie farmakodynamiczne Efekt Klasyfikacja wg Vaughan-Williamsa
Blokowanie kanałów sodowych Stabilizacja błon komórkowych, zmniejszenie szybkości powstawania potencjału czynnościowego Klasa 1c
Działanie β-adrenolityczne Słabe blokowanie receptorów β-adrenergicznych Klasa II
Działanie dromotropowe Zmniejszenie szybkości przewodzenia bodźców
Wpływ na okres refrakcji Wydłużenie czasu refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym i komorach
Działanie w zespole WPW Wydłużenie czasu refrakcji w drogach dodatkowych
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl