Właściwości farmakodynamiczne
Polfenon 300 mg

Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Polfenon (dostępnego w tabletkach powlekanych o dawkach 150 mg i 300 mg), jest klasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny klasy IC według Vaughan-Williamsa (kod ATC: C01BC03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych, co prowadzi do zwolnienia prędkości narastania fazy 0 potencjału czynnościowego kardiomiocytów. W komórkach mięśnia sercowego propafenon nieznacznie wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego, natomiast we włóknach Purkinjego skraca ten czas. Działanie dromotropowo ujemne objawia się zmniejszeniem szybkości przewodzenia bodźców w układzie bodźco-przewodzącym, co skutkuje wydłużeniem czasu refrakcji w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz komorach serca.

Właściwości farmakodynamiczne propafenonu

Propafenon chlorowodorek (Propafenoni hydrochloridum) jest substancją czynną leku Polfenon, dostępnego w postaci tabletek powlekanych o zawartości 150 mg lub 300 mg substancji aktywnej. Pod względem farmakoterapeutycznym jest klasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny należący do klasy IC według klasyfikacji Vaughan-Williamsa, z kodem ATC: C01BC03.1

Mechanizm działania na poziomie komórkowym

Podstawowym mechanizmem działania propafenonu jest stabilizacja błon komórkowych komórek mięśnia sercowego oraz blokowanie kanału sodowego. Poprzez hamowanie szybkiego prądu sodowego propafenon powoduje zwolnienie prędkości narastania fazy 0 potencjału czynnościowego kardiomiocytów.2

Wpływ propafenonu na potencjał czynnościowy jest zróżnicowany w zależności od typu komórek sercowych:

  • W komórkach mięśnia sercowego nieco wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego3
  • W włóknach Purkinjego (wyspecjalizowanych komórkach układu przewodzącego serca) powoduje skrócenie czasu trwania potencjału czynnościowego4

Wpływ na przewodzenie impulsów w sercu

Działanie dromotropowo ujemne propafenonu polega na zmniejszeniu szybkości powstawania potencjału czynnościowego, co prowadzi do zmniejszenia szybkości przewodzenia bodźców w tkance sercowej.5

Lek oddziałuje na różne struktury układu bodźco-przewodzącego, powodując:

  • Wydłużenie czasu refrakcji w przedsionkach6
  • Wydłużenie czasu refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym7
  • Wydłużenie czasu refrakcji w komorach serca8

Szczególne właściwości w zespole WPW

U pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW), charakteryzującym się obecnością dodatkowych dróg przewodzenia między przedsionkami a komorami, propafenon wywiera specyficzne działanie – wydłuża czas refrakcji w tych dodatkowych szlakach przewodzenia.9 Właściwość ta jest szczególnie istotna w leczeniu zaburzeń rytmu serca związanych z obecnością dodatkowych dróg przewodzenia.

Dodatkowe właściwości farmakologiczne

Oprócz głównego działania przeciwarytmicznego związanego z blokowaniem kanałów sodowych, propafenon wykazuje także słabe właściwości β-adrenolityczne.10 Oznacza to, że w pewnym stopniu blokuje receptory β-adrenergiczne, co może przyczyniać się do jego kompleksowego działania przeciwarytmicznego, szczególnie w arytmiach nasilanych przez aktywację układu współczulnego.

Parametr Działanie propafenonu
Klasyfikacja wg Vaughan-Williamsa Klasa IC
Główny mechanizm działania Blokowanie kanału sodowego
Wpływ na fazę 0 potencjału czynnościowego Zwolnienie prędkości narastania
Wpływ na potencjał czynnościowy kardiomiocytów Nieco wydłuża czas trwania
Wpływ na potencjał czynnościowy we włóknach Purkinjego Skraca czas trwania
Wpływ na przewodzenie Działanie dromotropowo ujemne
Czas refrakcji w przedsionku, węźle przedsionkowo-komorowym i komorach Ulega wydłużeniu
Wpływ na dodatkowe drogi przewodzenia w zespole WPW Wydłuża czas refrakcji
Działanie dodatkowe Słabe właściwości β-adrenolityczne
  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl