Działania niepożądane leku Aerrane

Aerrane (izofluran 100%, płyn do anestezji wziewnej) jako wziewny środek do znieczulenia ogólnego charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, który powinien być dokładnie znany każdemu specjaliście stosującemu ten lek. Działania niepożądane obserwowane po podaniu izofluranu są najczęściej związane z jego działaniem farmakofizjologicznym i wykazują zależność od zastosowanej dawki.

¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Główne działania niepożądane izofluranu obejmują depresję oddechową, niedociśnienie tętnicze oraz zaburzenia rytmu serca. Wśród ciężkich działań niepożądanych należy wymienić hipertermię złośliwą, reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia czynności wątroby, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. W okresie pooperacyjnym u pacjentów obserwowano również dreszcze, nudności, wymioty oraz niedrożność jelit.²

Szczególnie istotną informacją dla anestezjologów jest to, że w związku z zastosowaniem anestetyków wziewnych do znieczulenia ogólnego, w tym izofluranu, obserwowano wystąpienie zatrzymania akcji serca.³

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w raportach po wprowadzeniu produktu Aerrane do obrotu. Działania niepożądane zostały uporządkowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA.⁴

Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono zgodnie z następującą klasyfikacją: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).^{1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (5}

Opis wybranych działań niepożądanych

Zmiany parametrów krwi

U pacjentów otrzymujących izofluran obserwowano przemijające zwiększenie liczby białych krwinek, które może wystąpić nawet przy braku stresu związanego z zabiegiem chirurgicznym.⁶

Reakcje nadwrażliwości

Rzadko zgłaszano przypadki nadwrażliwości na izofluran, obejmujące:

• Kontaktowe zapalenie skóry – zapalenie skóry w miejscu kontaktu z lekiem
• Wysypkę – zmiany skórne o różnym charakterze
• Duszność – uczucie braku powietrza
• Świszczący oddech – charakterystyczny dźwięk podczas oddychania
• Dyskomfort w klatce piersiowej – nieprzyjemne odczucia w okolicy klatki piersiowej
• Obrzęk twarzy – opuchlizna tkanek twarzy
• Reakcje anafilaktyczne – najpoważniejsza postać reakcji alergicznej

Reakcje te obserwowano zwłaszcza w związku z długotrwałą ekspozycją zawodową na wziewne środki znieczulające, w tym izofluran. W diagnostyce tych reakcji stosowano testy kliniczne, np. próbę prowokacyjną z metacholiną.⁷

Wpływ na funkcję nerek

W czasie i po znieczuleniu izofluranem obserwuje się nieznacznie zwiększone stężenie fluoru nieorganicznego w surowicy, co wynika z biodegradacji izofluranu. Średnie stężenie fluoru nieorganicznego wynosiło 4,4 mikromol/l w jednym z badań. Jest mało prawdopodobne, aby tak niskie stężenia mogły wywołać działanie nefrotoksyczne, gdyż są one znacznie poniżej proponowanych poziomów progowych dla nefrotoksyczności.⁸

Działania niepożądane w szczególnych populacjach pacjentów

Dzieci i młodzież

Stosowanie wziewnych środków znieczulających, w tym izofluranu, jest związane z rzadkimi przypadkami zwiększenia stężenia potasu w surowicy u dzieci i młodzieży w okresie pooperacyjnym. Hiperkaliemia może prowadzić do zaburzeń rytmu serca oraz zgonów.⁹

Należy również pamiętać, że podczas indukcji znieczulenia u dzieci może dojść do zwiększenia wydzielania śliny i wydzieliny tchawiczo-oskrzelowej, co w konsekwencji może powodować skurcz krtani.¹⁰

Pacjenci z chorobami nerwowo-mięśniowymi

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi. Stosowanie wziewnych środków znieczulających, w tym izofluranu, związane jest z rzadkimi przypadkami hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i zgonów, zwłaszcza u dzieci i młodzieży w okresie pooperacyjnym. Najbardziej narażeni są pacjenci z utajonym oraz jawnym schorzeniem nerwowo-mięśniowym, szczególnie z dystrofią mięśniową Duchenne’a.¹¹

W przypadku wystąpienia hiperkaliemii zaleca się wczesną i zdecydowaną interwencję w celu jej wyrównania oraz leczenia utrzymujących się zaburzeń rytmu serca. Po wystąpieniu takich komplikacji należy przeprowadzić ocenę w kierunku utajonej choroby nerwowo-mięśniowej.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku zwykle wymagane jest mniejsze stężenie izofluranu do podtrzymania znieczulenia w zabiegu chirurgicznym, co wynika ze zmian fizjologicznych związanych z wiekiem i zmienionym metabolizmem leków.¹³

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁴

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• E-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek Aerrane.¹⁵