Właściwości farmakodynamiczne
Ticagrelor Reddy 90 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Ticagrelor Reddy należy do grupy farmakoterapeutycznej leków hamujących agregację płytek krwi z wyłączeniem heparyny, kod ATC: B01AC24. Produkt leczniczy wykazuje specyficzne działanie przeciwpłytkowe, którego mechanizm i efekty kliniczne zostały szczegółowo zbadane w ramach badań klinicznych.¹

Mechanizm działania

Substancją czynną produktu Ticagrelor Reddy jest tikagrelor, związek należący do chemicznej grupy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Tikagrelor funkcjonuje jako doustny, bezpośrednio działający, selektywny antagonista receptora P2Y12, charakteryzujący się odwracalnym wiązaniem z receptorem. Jego główne działanie polega na zapobieganiu ADP-zależnej aktywacji i agregacji płytek krwi związanej z receptorem P2Y12.²

Należy podkreślić, że tikagrelor nie zapobiega bezpośrednio wiązaniu ADP do receptora, lecz po przyłączeniu się do receptora P2Y12 blokuje przekazywanie sygnału stymulowanego przez ADP. Biorąc pod uwagę, że płytki krwi odgrywają kluczową rolę w inicjowaniu i progresji zakrzepowych powikłań miażdżycy, udowodniono, że hamowanie ich czynności prowadzi do zmniejszenia ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zgon, zawał serca czy udar mózgu.³

Dodatkowym mechanizmem działania tikagreloru jest zwiększanie lokalnego stężenia endogennej adenozyny poprzez hamowanie równowagowego transportera nukleozydów-1 (ENT-1, ang. equilibrative nucleoside transporter 1). Wykazano, że tikagrelor wzmacnia następujące efekty zależne od adenozyny, zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (OZW):⁴

• Rozszerzenie naczyń krwionośnych (mierzone jako wzrost przepływu wieńcowego)
• Hamowanie czynności płytek krwi (w pełnej krwi ludzkiej w warunkach in vitro)
• Duszność

Należy jednak zaznaczyć, że dokładny związek pomiędzy obserwowanym zwiększeniem stężenia adenozyny a wynikami klinicznymi (takimi jak zachorowalność czy śmiertelność) nie został jednoznacznie określony.⁵

Dynamika działania farmakologicznego

Początek działania

U pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową przyjmujących kwas acetylosalicylowy, tikagrelor wykazuje szybki początek działania farmakologicznego. Efekt ten przejawia się średnim zahamowaniem agregacji płytek (IPA – Inhibition of Platelet Aggregation) na poziomie około 41% już po 30 minutach od podania dawki nasycającej 180 mg. Maksymalny efekt przeciwpłytkowy, wyrażony jako IPA na poziomie 89%, osiągany jest po 2-4 godzinach od zastosowania leku i utrzymuje się przez okres od 2 do 8 godzin. Co istotne, u 90% pacjentów największy stopień zahamowania agregacji płytek, przekraczający 70%, obserwuje się już po 2 godzinach od zastosowania tikagreloru.⁶

Koniec działania

W przypadku planowanego zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), ryzyko krwawienia związane ze stosowaniem tikagreloru jest większe w porównaniu z klopidogrelem, jeśli terapia zostanie przerwana na mniej niż 96 godzin przed zabiegiem. Jest to istotna informacja w kontekście planowania procedur inwazyjnych u pacjentów leczonych tikagrelorem.⁷

Zmiana terapii przeciwpłytkowej

Zmiana leczenia z klopidogrelu w dawce 75 mg na tikagrelor w dawce 90 mg dwa razy na dobę skutkuje zwiększeniem zahamowania agregacji płytek (IPA) o 26,4% w liczbach bezwzględnych. Z kolei zmiana z tikagreloru na klopidogrel powoduje zmniejszenie IPA o 24,5% w liczbach bezwzględnych. Warto podkreślić, że pacjenci mogą być przestawiani z klopidogrelu na tikagrelor bez zaburzenia działania przeciwpłytkowego, co stanowi istotną informację kliniczną w kontekście modyfikacji terapii przeciwpłytkowej.⁸

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Dane kliniczne potwierdzające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tikagreloru pochodzą z dwóch kluczowych badań klinicznych fazy 3:⁹

• Badanie PLATO (PLATelet Inhibition and Patient Outcomes) – w tym badaniu tikagrelor porównywano z klopidogrelem, przy czym oba te leki podawano w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA) i innymi standardowymi metodami leczenia.¹⁰
• Badanie PEGASUS TIMI-54 (PrEvention with TicaGrelor of SecondAry Thrombotic Events in High-RiSk AcUte Coronary Syndrome Patients) – w tym badaniu terapię skojarzoną tikagrelorem z ASA porównywano z monoterapią ASA.¹¹

Wyniki tych badań stanowią podstawę rekomendacji dotyczących stosowania tikagreloru w praktyce klinicznej, szczególnie u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym oraz u pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia wtórnych zdarzeń zakrzepowych.