Działania niepożądane
Cefepim MIP Pharma 2 g
Cefepim, antybiotyk IV generacji z grupy cefalosporyn, dostępny w dawkach 1 g i 2 g do podawania dożylnego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwowane działania to dodatni odczyn Coombsa (≥1/10), zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas protrombinowy i tromboplastyny częściowej), niedokrwistość, eozynofilia oraz reakcje miejscowe w miejscu infuzji. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, agranulocytoza, niewydolność nerek oraz ciężkie powikłania neurologiczne (encefalopatia, śpiączka, mioklonie), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W trakcie terapii należy monitorować objawy potencjalnie zagrażające życiu oraz laboratoryjne wskaźniki uszkodzenia wątroby i nerek (np. wzrost aminotransferaz, kreatyniny, mocznika). Cefepim może również powodować rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile, manifestujące się uporczywą biegunką.
- Działania niepożądane leku Cefepim MIP Pharma
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Profil bezpieczeństwa cefepimu
- Działania niepożądane według układów i narządów
- Szczególne grupy ryzyka i monitorowanie bezpieczeństwa
- Dzieci i młodzież
- Ryzyko powikłań neurologicznych
- Zagrażające życiu działania niepożądane
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe a ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Cefepim MIP Pharma
Cefepim jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn IV generacji, dostępnym w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji w dawkach 1 g oraz 2 g. Podobnie jak wszystkie produkty lecznicze, cefepim może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka dla pacjenta.<sup data-drug="Cefepim MIP Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane pogrupowano według poniższych kategorii, zgodnie z klasyfikacją układów i narządów, terminologią MedDRA oraz określeniami częstości MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane cefepimu sklasyfikowano według częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA:
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością.2
Profil bezpieczeństwa cefepimu
Podczas stosowania cefepimu mogą wystąpić liczne działania niepożądane dotyczące różnych układów organizmu. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem objawów potencjalnie zagrażających życiu, takich jak reakcje anafilaktyczne czy ciężkie zaburzenia skórne.3
Działania niepożądane według układów i narządów
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Kandydoza jamy ustnej, zapalenie pochwy | Wtórne infekcje grzybicze jako skutek zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej |
| Rzadko | Kandydoza | Uogólnione zakażenie grzybicze | |
| Infekcje oportunistyczne mogą wystąpić w wyniku supresji normalnej flory bakteryjnej | |||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Dodatni odczyn Coombsa | Immunologiczny test wskazujący na obecność przeciwciał skierowanych przeciwko erytrocytom |
| Często | Wydłużony czas protrombinowy, wydłużony czas tromboplastyny częściowej, niedokrwistość, eozynofilia | Zaburzenia parametrów krzepnięcia i składu krwi | |
| Niezbyt często | Małopłytkowość, leukopenia, neutropenia | Zmniejszenie liczby odpowiednio: płytek krwi, leukocytów oraz neutrofili | |
| Częstość nieznana | Niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza | Ciężkie zaburzenia hematologiczne mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy | Poważne reakcje nadwrażliwości wymagające natychmiastowej interwencji |
| Częstość nieznana | Wstrząs anafilaktyczny | Stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowego leczenia | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Częstość nieznana | Fałszywie dodatni wynik testu na obecność glukozy w moczu | Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych bez klinicznych objawów |
| Zaburzenia psychiczne | Częstość nieznana | Splątanie, omamy | Zaburzenia funkcji poznawczych i percepcji wymagające monitorowania |
| Mogą wystąpić szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub u osób starszych | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Ból głowy | Objaw niespecyficzny o różnym nasileniu |
| Rzadko | Drgawki, parestezje, zaburzenia smaku, zawroty głowy | Objawy neurologiczne o umiarkowanym nasileniu | |
| Częstość nieznana | Śpiączka, stupor, encefalopatia, zaburzenia świadomości, mioklonie | Ciężkie powikłania neurologiczne, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia | Reakcja miejscowa związana z podaniem dożylnym |
| Rzadko | Rozszerzenie naczyń krwionośnych | Może prowadzić do spadku ciśnienia tętniczego | |
| Częstość nieznana | Krwotok | Powikłanie związane z zaburzeniami krzepnięcia | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Rzadko | Duszność | Może być objawem reakcji nadwrażliwości |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Biegunka | Najczęstsze zaburzenie żołądkowo-jelitowe |
| Niezbyt często | Zapalenie okrężnicy (w tym rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy), nudności, wymioty | Poważne powikłanie antybiotykoterapii, szczególnie rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy związane z Clostridioides difficile | |
| Rzadko | Ból brzucha, zaparcia | Objawy ze strony przewodu pokarmowego o łagodnym nasileniu | |
| Częstość nieznana | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Niespecyficzne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej, zwiększone stężenie bilirubiny we krwi | Laboratoryjne wskaźniki uszkodzenia wątroby, zazwyczaj przemijające |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka | Najczęstsza reakcja skórna, szczególnie u dzieci |
| Niezbyt często | Rumień, pokrzywka, świąd | Reakcje nadwrażliwości skórnej | |
| Częstość nieznana | Zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka), zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zwiększone stężenie mocznika w surowicy, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy | Laboratoryjne wskaźniki pogorszenia funkcji nerek |
| Częstość nieznana | Niewydolność nerek, toksyczna nefropatia | Poważne powikłania nerkowe, szczególnie przy nieprawidłowym dawkowaniu lub u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Rzadko | Świąd narządów płciowych | Może towarzyszyć infekcjom grzybiczym okolic genitalnych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Reakcje w miejscu infuzji, ból w miejscu wstrzyknięcia, stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia | Reakcje miejscowe związane z podaniem leku |
| Niezbyt często | Gorączka, stan zapalny w miejscu infuzji | Reakcje ogólnoustrojowe lub miejscowe o umiarkowanym nasileniu | |
| Rzadko | Dreszcze | Reakcja ogólnoustrojowa często towarzysząca gorączce | |
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej | Laboratoryjny wskaźnik zaburzeń wątroby lub kości |
Szczególne grupy ryzyka i monitorowanie bezpieczeństwa
Dzieci i młodzież
Profil bezpieczeństwa cefepimu u niemowląt i dzieci jest podobny do obserwowanego u dorosłych pacjentów. W badaniach klinicznych najczęściej występującą reakcją niepożądaną podejrzewaną o związek przyczynowy ze stosowaniem cefepimu u dzieci była wysypka skórna.4
Ryzyko powikłań neurologicznych
Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ciężkich powikłań neurologicznych podczas stosowania cefepimu. Zaburzenia takie jak encefalopatia, śpiączka, stupor, zaburzenia świadomości czy mioklonie zostały zgłoszone z częstością nieznaną i mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta.5 Ryzyko tych powikłań wzrasta szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których może dojść do kumulacji leku.
Zagrażające życiu działania niepożądane
Do najpoważniejszych działań niepożądanych cefepimu, które mogą bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta, należą:
- Wstrząs anafilaktyczny – nagła, ciężka reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji
- Zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka) – ciężka reakcja skórna przypominająca oparzenie, z odwarstwieniem dużych powierzchni skóry
- Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórno-śluzówkowa z wysypką, pęcherzami i nadżerkami
- Agranulocytoza – drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów zwiększające ryzyko ciężkich zakażeń
- Niewydolność nerek – zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek
Wszystkie powyższe stany wymagają natychmiastowego przerwania leczenia cefepimem i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.6
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe a ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy
Podczas leczenia cefepimem, podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, może wystąpić rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy spowodowane przez Clostridioides difficile. Charakteryzuje się ono uporczywą, często ciężką biegunką, która może wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu.7 W przypadku wystąpienia biegunki należy rozważyć to rozpoznanie i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL, WM i PB
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel: + 48 22 49 21 301
- Fax: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania