Specjalne ostrzeżenia
Subinit
Podczas terapii sunitynibem (Subinit) należy zwrócić szczególną uwagę na interakcje z enzymem CYP3A4, unikając jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wśród działań niepożądanych dominują objawy dermatologiczne, takie jak odbarwienie skóry i włosów, suchość, pęcherze oraz wysypki, z możliwym wystąpieniem ciężkich reakcji skórnych (EM, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Zgłaszano również poważne zdarzenia krwotoczne obejmujące przewód pokarmowy, układ oddechowy, drogi moczowe i mózg, z koniecznością monitorowania morfologii krwi, płytek oraz parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha i zapalenie jamy ustnej, a u pacjentów z nowotworami jamy brzusznej odnotowano ryzyko perforacji.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Subinit
- Interakcje lekowe wymagające szczególnej uwagi
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Krwotoki i krwawienie z guza
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Nadciśnienie tętnicze
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia serca
- Żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
- Tętniak i rozwarstwienie tętnicy
- Mikroangiopatia zakrzepowa
- Zaburzenia czynności tarczycy
- Zapalenie trzustki
- Hepatotoksyczność
- Czynność nerek
- Przetoka
- Nieprawidłowy proces gojenia się ran
- Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy
- Nadwrażliwość i (lub) obrzęk naczynioruchowy
- Napady drgawkowe
- Zespół ostrego rozpadu guza
- Zakażenia
- Hipoglikemia
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Subinit
W trakcie leczenia produktem Subinit (sunitynib) należy uwzględnić szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które są niezbędne do bezpiecznego i skutecznego prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zagrożeń oraz zaleceń dla personelu medycznego.1
Interakcje lekowe wymagające szczególnej uwagi
Interakcje z układem enzymatycznym CYP3A4 stanowią istotne zagrożenie podczas terapii sunitynibem. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4, ponieważ może to powodować zmniejszenie stężenia sunitynibu w osoczu. Podobnie, należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4, gdyż może to prowadzić do zwiększenia stężenia sunitynibu w osoczu, co zwiększa ryzyko występowania działań niepożądanych.2
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Pacjenci leczeni sunitynibem powinni zostać poinformowani o możliwości wystąpienia odbarwienia włosów lub skóry. Inne potencjalne objawy dermatologiczne obejmują: suchość, zgrubienie lub pękanie skóry, pęcherze lub wysypkę na powierzchni dłoni i na podeszwach stóp.3
Powyższe reakcje zwykle występują oddzielnie i są odwracalne, najczęściej nie wymagają przerwania leczenia. Jednakże, odnotowano również przypadki poważniejszych reakcji skórnych, takich jak:
- Piodermia zgorzelinowa – objawy zazwyczaj ustępują po przerwaniu leczenia sunitynibem
- Ciężkie reakcje skórne – w tym rumień wielopostaciowy (EM), przypadki przypominające zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które mogą prowadzić do zgonu
W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych SJS, TEN lub EM (np. postępująca wysypka skórna często z pęcherzami lub zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej), należy natychmiast przerwać leczenie sunitynibem. Jeśli potwierdzi się diagnozę SJS lub TEN, nie wolno wznawiać terapii. W niektórych przypadkach podejrzenia EM, pacjenci tolerowali ponowne wprowadzenie sunitynibu w mniejszej dawce po ustąpieniu reakcji skórnej; część z tych pacjentów była również jednocześnie leczona kortykosteroidami lub lekami przeciwhistaminowymi.4
Krwotoki i krwawienie z guza
W trakcie terapii sunitynibem zgłaszano przypadki zdarzeń krwotocznych, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Obejmowały one krwotoki z następujących układów:
- Przewód pokarmowy
- Układ oddechowy
- Drogi moczowe
- Mózg
Najczęściej występującym krwotocznym działaniem niepożądanym był krwotok z nosa, obserwowany u około połowy pacjentów z guzami litymi, u których wystąpiły powikłania krwotoczne. Choć większość krwotoków z nosa miała charakter łagodny, rzadko odnotowywano przypadki ciężkie.5
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia krwawienia z guza, czasami związanego z martwicą nowotworu. Tego typu krwawienia mogą pojawić się nagle, a w przypadku guzów płuc mogą przybierać postać ciężkiego, zagrażającego życiu krwioplucia lub krwotoku płucnego.6
Pacjenci otrzymujący jednocześnie leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę, acenokumarol) powinni być poddawani okresowym kontrolom obejmującym:
- Wykonanie morfologii krwi (z oznaczeniem liczby płytek krwi)
- Badanie czynników krzepnięcia [czas protrombinowy (PT) i (lub) wskaźnik INR]
- Badanie przedmiotowe
Takie postępowanie pozwala na wczesne wykrycie zaburzeń hemostazy i zapobieganie poważnym powikłaniom krwotocznym.7
Zaburzenia żołądka i jelit
Najczęstsze działania niepożądane ze strony układu pokarmowego podczas terapii sunitynibem to:
- Biegunka
- Nudności i (lub) wymioty
- Ból brzucha
- Niestrawność
- Zapalenie jamy ustnej i (lub) ból w jamie ustnej
Zgłaszano również przypadki zapalenia przełyku. W razie wystąpienia powyższych działań niepożądanych, leczenie wspomagające może obejmować stosowanie leków przeciwwymiotnych, przeciwbiegunkowych lub zobojętniających kwas żołądkowy.8
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z nowotworami w jamie brzusznej, gdyż odnotowano u nich ciężkie, niekiedy prowadzące do zgonu powikłania ze strony przewodu pokarmowego, w tym perforacje.9
Nadciśnienie tętnicze
W związku ze stosowaniem sunitynibu zgłaszano przypadki nadciśnienia tętniczego, w tym ciężkiego nadciśnienia tętniczego (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub ciśnienie rozkurczowe 110 mmHg). Należy regularnie monitorować ciśnienie tętnicze pacjentów i wdrożyć odpowiednie leczenie w przypadku jego wzrostu.11
Zaburzenia hematologiczne
Stosowaniu sunitynibu może towarzyszyć zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili i płytek krwi. Zaburzenia te zwykle nie występują jednocześnie, są odwracalne i zazwyczaj nie wymagają przerwania leczenia. Jednakże, w ramach nadzoru po wprowadzeniu leku do obrotu, zgłaszano rzadkie przypadki epizodów hematologicznych o skutkach śmiertelnych, w tym krwotoki związane z małopłytkowością i zakażenia w przebiegu neutropenii.12
Ponadto, obserwowano przypadki niedokrwistości, które występowały zarówno na początku, jak i w trakcie leczenia sunitynibem. Dlatego u każdego pacjenta należy oznaczyć morfologię krwi na początku każdego cyklu leczenia.13
Zaburzenia serca
U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano różnorodne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak:
- Niewydolność serca
- Kardiomiopatia
- Zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory poniżej dolnej granicy normy
- Zapalenie mięśnia sercowego
- Niedokrwienie mięśnia sercowego
- Zawał mięśnia sercowego
Niektóre z powyższych przypadków kończyły się zgonem. Dostępne dane wskazują, że sunitynib może zwiększać ryzyko rozwoju kardiomiopatii. Nie zidentyfikowano żadnych dodatkowych czynników ryzyka kardiomiopatii wywołanej przez sunitynib poza wpływem samego leku.14
U pacjentów zagrożonych wystąpieniem zdarzeń sercowo-naczyniowych lub u których takie zdarzenia wystąpiły w przeszłości, sunitynib należy stosować ze szczególną ostrożnością. Warto zauważyć, że ze wszystkich badań klinicznych nad sunitynibem wykluczono pacjentów, u których w ciągu 12 miesięcy przed podaniem leku wystąpiły poważne incydenty sercowo-naczyniowe.15
Lekarz prowadzący powinien dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do potencjalnych korzyści ze stosowania sunitynibu. Pacjentów, zwłaszcza tych z kardiologicznymi czynnikami ryzyka i/lub chorobą wieńcową w wywiadzie, należy uważnie monitorować pod kątem potencjalnych objawów zastoinowej niewydolności serca podczas terapii. Zaleca się również wykonywanie oznaczeń frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) na początku leczenia i okresowo w trakcie jego trwania.16
W przypadku wystąpienia klinicznych objawów zastoinowej niewydolności serca zaleca się przerwanie stosowania sunitynibu. U pacjentów bez objawów klinicznych niewydolności serca, u których frakcja wyrzutowa jest <50% i >20% poniżej wartości wyjściowej, należy przerwać leczenie sunitynibem i/lub rozważyć zmniejszenie dawki.Wydłużenie odstępu QT
U pacjentów otrzymujących sunitynib obserwowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz torsade de pointes. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko występowania komorowych zaburzeń rytmu, w tym typu torsade de pointes.18 Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania sunitynibu u pacjentów: Należy ograniczyć jednoczesne podawanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, które mogą podwyższać stężenie sunitynibu w osoczu i tym samym zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT.19 U pacjentów przyjmujących sunitynib zgłaszano związane z leczeniem epizody żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zakrzepicę żył głębokich oraz zator tętnicy płucnej. W ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu, odnotowano przypadki zatoru tętnicy płucnej zakończone zgonem.20 Ponadto, u pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano przypadki tętniczych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, które niekiedy prowadziły do zgonu. Najczęściej występowały: Do czynników ryzyka tętniczych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, poza chorobą nowotworową i wiekiem ≥65 lat, należą: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i choroba zakrzepowo-zatorowa w wywiadzie.21 Stosowanie inhibitorów szlaku czynników wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), takich jak sunitynib, u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub bez nadciśnienia, może sprzyjać tworzeniu tętniaka i/lub rozwarstwieniu tętnicy. Przed rozpoczęciem leczenia sunitynibem należy dokładnie rozważyć ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak nadciśnienie tętnicze lub tętniak w wywiadzie.22 W przypadku wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej, małopłytkowości, zmęczenia, objawów neurologicznych o charakterze zmiennym, zaburzeń czynności nerek oraz gorączki, należy rozważyć możliwość wystąpienia mikroangiopatii zakrzepowej, w tym zakrzepowej plamicy małopłytkowej i zespołu hemolityczno-mocznicowego. Zaburzenia te mogą prowadzić do niewydolności nerek lub zgonu.23 U pacjentów, u których rozwinęła się mikroangiopatia zakrzepowa, należy natychmiast przerwać terapię sunitynibem i wdrożyć odpowiednie leczenie. Obserwowano ustąpienie objawów mikroangiopatii zakrzepowej po zaprzestaniu leczenia.24 U wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia sunitynibem zaleca się wykonanie wstępnych badań laboratoryjnych oceniających czynność tarczycy. Pacjenci z niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy w wywiadzie powinni otrzymać standardowe leczenie przed rozpoczęciem terapii sunitynibem.25 Podczas leczenia sunitynibem należy regularnie (co 3 miesiące) kontrolować czynność tarczycy. Dodatkowo, pacjenci powinni być dokładnie obserwowani pod kątem występowania przedmiotowych i podmiotowych objawów zaburzeń czynności tarczycy. W przypadku wystąpienia takich objawów należy wykonać badania laboratoryjne zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.26 Pacjenci, u których rozwiną się zaburzenia czynności tarczycy, powinni otrzymać standardowe leczenie endokrynologiczne. Warto zauważyć, że przypadki niedoczynności tarczycy opisywano zarówno we wczesnym, jak i późniejszym okresie leczenia sunitynibem.27 U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano zwiększenie aktywności lipazy i amylazy w surowicy. Wzrost aktywności lipazy był zwykle przejściowy i na ogół nie towarzyszyły mu objawy zapalenia trzustki. Niemniej jednak, zgłaszano przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony trzustki, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu.28 W przypadku wystąpienia objawów zapalenia trzustki, należy przerwać stosowanie sunitynibu i wdrożyć odpowiednie leczenie wspomagające.29 U pacjentów leczonych sunitynibem obserwowano przypadki hepatotoksyczności. Przypadki niewydolności wątroby, z których część zakończyła się zgonem, opisywano u <1% pacjentów z nowotworami litymi leczonych sunitynibem.30 Należy regularnie kontrolować parametry czynnościowe wątroby: Monitorowane parametry powinny obejmować oznaczenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) i asparaginianowej (AspAT) oraz stężenia bilirubiny. W przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby należy przerwać stosowanie sunitynibu i zapewnić odpowiednie leczenie podtrzymujące.31 Podczas leczenia sunitynibem obserwowano przypadki zaburzenia czynności nerek, niewydolności nerek i/lub ostrej niewydolności nerek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem.32 Do czynników ryzyka zaburzeń czynności nerek u pacjentów otrzymujących sunitynib, poza rakiem nerkowokomórkowym, należą: Należy podkreślić, że bezpieczeństwo stosowania sunitynibu u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim białkomoczem nie zostało odpowiednio zbadane.33 Zgłaszano przypadki białkomoczu oraz rzadkie przypadki zespołu nerczycowego. Zaleca się przeprowadzenie badania moczu na początku leczenia oraz regularne monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia lub nasilenia białkomoczu. W przypadku rozpoznania zespołu nerczycowego należy przerwać stosowanie sunitynibu.34 W przypadku stwierdzenia tworzenia się przetok, leczenie sunitynibem powinno zostać przerwane. Istnieje ograniczona ilość danych dotyczących kontynuacji stosowania sunitynibu u pacjentów z przetokami.35 Podczas leczenia sunitynibem obserwowano przypadki nieprawidłowego gojenia się ran. Nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych oceniających wpływ sunitynibu na proces gojenia ran.36 U pacjentów poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym zaleca się, jako środek ostrożności, czasowe przerwanie leczenia sunitynibem. Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne dotyczące optymalnego momentu wznowienia leczenia po dużych zabiegach chirurgicznych, decyzja o ponownym rozpoczęciu stosowania sunitynibu powinna opierać się na klinicznej ocenie rekonwalescencji po zabiegu.37 U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki martwicy kości szczęki i/lub żuchwy (ONJ). Większość z tych przypadków odnotowano u osób przyjmujących wcześniej lub jednocześnie bisfosfoniany dożylnie, co jest znanym czynnikiem ryzyka rozwoju ONJ.38 Należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego lub sekwencyjnego stosowania sunitynibu i bisfosfonianów podawanych dożylnie. Przed rozpoczęciem leczenia sunitynibem zaleca się: U pacjentów przyjmujących sunitynib i stosujących lub stosujących w przeszłości bisfosfoniany dożylnie, należy w miarę możliwości unikać inwazyjnych zabiegów dentystycznych.39 W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego spowodowanego nadwrażliwością, stosowanie sunitynibu powinno zostać przerwane, a pacjent powinien otrzymać standardową opiekę medyczną.40 W badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu sunitynibu do obrotu zgłaszano występowanie drgawek. U pacjentów z drgawkami oraz objawami wskazującymi na zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS), takimi jak: należy zastosować odpowiednie leczenie, w tym farmakologiczną kontrolę nadciśnienia. Zaleca się czasowe przerwanie stosowania sunitynibu do czasu ustąpienia objawów.41 W badaniach klinicznych oraz w ramach nadzoru po wprowadzeniu sunitynibu do obrotu u pacjentów leczonych tym lekiem rzadko obserwowano przypadki zespołu ostrego rozpadu guza; niektóre z nich prowadziły do zgonu.42 Czynniki ryzyka zespołu ostrego rozpadu guza obejmują: Pacjentów obciążonych tymi czynnikami ryzyka należy ściśle monitorować i w razie potrzeby zastosować odpowiednie leczenie. Warto również rozważyć profilaktyczne nawodnienie pacjenta.43 U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki ciężkich zakażeń, zarówno z neutropenią, jak i bez neutropenii, niektóre zakończone zgonem. Odnotowano także nieliczne przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym krocza, które niekiedy prowadziły do zgonu.44 U pacjentów, u których wystąpi martwicze zapalenie powięzi, należy natychmiast przerwać stosowanie sunitynibu i wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwbakteryjne.45 Podczas leczenia sunitynibem zgłaszano przypadki zmniejszenia stężenia glukozy we krwi, które w niektórych przypadkach były objawowe klinicznie i wymagały hospitalizacji z powodu utraty przytomności.46 W przypadku wystąpienia objawowej hipoglikemii należy tymczasowo przerwać podawanie sunitynibu. U pacjentów z cukrzycą należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi, aby ocenić, czy konieczne jest dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego w celu zminimalizowania ryzyka hipoglikemii.47
Żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe
Tętniak i rozwarstwienie tętnicy
Mikroangiopatia zakrzepowa
Zaburzenia czynności tarczycy
Zapalenie trzustki
Hepatotoksyczność
Czynność nerek
Przetoka
Nieprawidłowy proces gojenia się ran
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy
Nadwrażliwość i (lub) obrzęk naczynioruchowy
Napady drgawkowe
Zespół ostrego rozpadu guza
Zakażenia
Hipoglikemia
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania