Działania niepożądane
Epitrigine 100 mg tabletki 100 mg
Lek Epitrigine, zawierający lamotryginę, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Najczęściej obserwowanymi działaniami są bóle głowy (bardzo często) oraz wysypka skórna (8-12% pacjentów, bardzo często), która u 2% wymagała odstawienia leku. Wysypka może mieć charakter grudkowo-plamisty i pojawiać się w ciągu pierwszych 8 tygodni terapii, z ryzykiem ciężkich reakcji, takich jak zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka czy zespół DRESS. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują zmiany hematologiczne (neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, trombocytopenia, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), limfohistiocytozę hemofagocytarną (HLH) oraz zespół nadwrażliwości polekowej (DRESS), które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej i przerwania terapii. Lamotrygina może również nasilać objawy parkinsonizmu oraz wywoływać objawy pozapiramidowe u pacjentów z chorobą Parkinsona.
- Działania niepożądane leku Epitrigine 100 mg tabletki
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych leku Epitrigine
- Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
- Zaburzenia hematologiczne
- Zespół nadwrażliwości
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Wysypka skórna
- Czynniki ryzyka wystąpienia wysypki
- Zaburzenia układu kostnego
- Objawy przedawkowania leku
- Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Epitrigine 100 mg tabletki
Lek Epitrigine, zawierający jako substancję czynną lamotryginę, podlega rygorystycznej ocenie bezpieczeństwa stosowania na każdym etapie terapii. Profil działań niepożądanych został ustalony w oparciu o dane z kontrolowanych badań klinicznych oraz doświadczenia kliniczne w leczeniu padaczki i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem ich częstości występowania, ciężkości oraz implikacji klinicznych.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały skategoryzowane według standardowych definicji częstości występowania, co pozwala na precyzyjną ocenę ryzyka związanego z terapią. Przyjęto następującą klasyfikację:<sup data-drug="Epitrigine 100 mg tabletki" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały pogrupowane według częstości występowania, określonej w następujący sposób: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (2
- Bardzo często: występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
W przypadku wystąpienia różnic w kategoriach częstości między danymi z badań klinicznych w padaczce i w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, przyjęto klasyfikację wskazującą na częstsze występowanie działania niepożądanego.3
Tabela działań niepożądanych leku Epitrigine
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i istotność kliniczna |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmiany hematologiczne¹, w tym neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, trombocytopenia, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza | Bardzo rzadko | Mogą, ale nie muszą być związane z zespołem nadwrażliwości polekowej z eozynofilią oraz objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) |
| Limfohistiocytoza hemofagocytarna (HLH) | Bardzo rzadko | Stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Limfadenopatia¹ | Nieznana | Może być objawem zespołu nadwrażliwości | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Zespół nadwrażliwości² | Bardzo rzadko | Potencjalnie zagrażający życiu zespół reakcji ogólnoustrojowych |
| Hipogammaglobulinemia | Nieznana | Obniżenie poziomu przeciwciał | |
| Zaburzenia psychiczne | Agresja, drażliwość | Często | Wpływ na funkcjonowanie społeczne pacjenta |
| Splątanie, omamy, tiki (ruchowe i/lub głosowe) | Bardzo rzadko | Zaburzenia funkcji poznawczych i percepcji | |
| Koszmary senne | Nieznana | Wpływ na jakość snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często | Najczęściej zgłaszane działanie niepożądane |
| Senność, zawroty głowy, drżenie, bezsenność, pobudzenie | Często | Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Ataksja | Niezbyt często | Zaburzenia koordynacji ruchowej | |
| Oczopląs, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Rzadko | Wymaga różnicowania z infekcyjnym zapaleniem opon | |
| Chwiejny chód, zaburzenia ruchowe, nasilenie objawów choroby Parkinsona³, objawy pozapiramidowe, choreoatetoza, zwiększenie częstości napadów padaczkowych | Bardzo rzadko | Szczególne znaczenie u pacjentów z wcześniej rozpoznaną chorobą Parkinsona | |
| Uwaga: Lamotrygina może nasilać objawy parkinsonizmu u pacjentów z wcześniej rozpoznaną chorobą Parkinsona, a w pojedynczych przypadkach może wywoływać objawy pozapiramidowe i choreoatetozę u pacjentów bez pierwotnego schorzenia. | |||
| Zaburzenia oka | Podwójne widzenie, niewyraźne widzenie | Niezbyt często | Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Zapalenie spojówek | Rzadko | Reakcja zapalna oka | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, biegunka, suchość w jamie ustnej | Często | Wpływ na komfort terapii i odżywianie |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niewydolność wątroby, zaburzenie czynności wątroby⁴, zwiększenie wartości wyników badań czynnościowych wątroby | Bardzo rzadko | Zaburzenia czynności wątroby są zwykle związane z reakcjami nadwrażliwości, choć zgłaszano także pojedyncze przypadki bez widocznych oznak nadwrażliwości |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka skórna⁵ | Bardzo często | W badaniach klinicznych u 8-12% pacjentów; u 2% pacjentów konieczne odstawienie leku. Ryzyko ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu Stevens-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenia, osteoporoza, złamania | Nieznana | Obserwowane przy długotrwałym leczeniu. Mechanizm działania lamotryginy na metabolizm kostny nie został poznany |
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia hematologiczne
Zmiany hematologiczne obejmujące neutropenię, leukopenię, niedokrwistość, trombocytopenię, pancytopenię, niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę występują bardzo rzadko. Należy jednak pamiętać, że mogą one stanowić składową zespołu nadwrażliwości, co wymaga szczególnej czujności klinicznej.4
Limfohistiocytoza hemofagocytarna (HLH) to bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej i przerwania terapii. Klinicyści powinni zachować szczególną ostrożność u pacjentów z objawami sugerującymi aktywację immunologiczną.5
Zespół nadwrażliwości
Zespół nadwrażliwości (określany również jako zespół nadwrażliwości polekowej z eozynofilią oraz objawami ogólnoustrojowymi – DRESS) jest potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem terapii lamotryginą. Obejmuje szereg różnorodnych objawów układowych takich jak:6
- gorączka
- uogólnione powiększenie węzłów chłonnych
- obrzęk twarzy
- nieprawidłowości w wynikach badań krwi
- zaburzenia parametrów czynnościowych wątroby i nerek
Należy podkreślić, że wczesne objawy nadwrażliwości (gorączka, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych) mogą wystąpić bez towarzyszącej wysypki. Zespół wykazuje różny stopień nasilenia zmian klinicznych i w rzadkich przypadkach może prowadzić do rozsianego krzepnięcia śródnaczyniowego oraz niewydolności wielonarządowej.7
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Zaburzenia czynności wątroby są zwykle związane z reakcjami nadwrażliwości, jednak zgłaszano także pojedyncze przypadki bez widocznych oznak nadwrażliwości. Monitorowanie parametrów wątrobowych, szczególnie w początkowym okresie terapii, jest istotnym elementem nadzoru klinicznego.8
Wysypka skórna
Wysypka skórna jest najczęściej występującym działaniem niepożądanym, dotyczącym 8-12% pacjentów przyjmujących lamotryginę w porównaniu do 5-6% pacjentów otrzymujących placebo. U 2% pacjentów wysypka skórna była przyczyną odstawienia leku.9
Wysypka ma zwykle charakter grudkowo-plamisty i pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych ośmiu tygodni od rozpoczęcia leczenia. W większości przypadków ustępuje po odstawieniu lamotryginy.10
Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki wysypki o znacznym nasileniu, stanowiącej potencjalne zagrożenie dla życia, w tym:11
- zespołu Stevens-Johnsona
- martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka (zespół Lyella)
- zespołu DRESS
Pomimo tego, że u większości pacjentów objawy ustępują po odstawieniu leczenia lamotryginą, u niektórych następuje nieodwracalne bliznowacenie, a w rzadkich przypadkach może dojść do zgonu.12
Czynniki ryzyka wystąpienia wysypki
Ogólne ryzyko wysypki ma ścisły związek z następującymi czynnikami:13
- stosowanie dużych dawek początkowych lamotryginy
- zbyt szybkie zwiększanie dawki, niezgodne z zaleceniami
- jednoczesne podawanie walproinianu
Zaburzenia układu kostnego
Przy długotrwałym leczeniu lamotryginą informowano o przypadkach zmniejszenia gęstości mineralnej kości, osteopenii, osteoporozy oraz złamań kości. Mechanizm działania lamotryginy na metabolizm kostny nie został dotychczas poznany. Te powikłania wymagają szczególnej uwagi u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rozwoju osteoporozy.14
Objawy przedawkowania leku
Donoszono o przyjęciu dawki 10 do 20 razy większej od maksymalnej dawki terapeutycznej, w tym o przypadkach zgonów. Przedawkowanie lamotryginy może powodować następujące objawy:15
- oczopląs
- ataksja
- zaburzenia świadomości
- uogólnione kloniczno-toniczne napady padaczkowe (tzw. grand mal)
- śpiączka
U pacjentów, którzy przedawkowali lek obserwowano również poszerzenie zespołu QRS (opóźnienie przewodzenia wewnątrzkomórkowego). Poszerzenie QRS powyżej 100 milisekund może wiązać się z cięższą toksycznością, co wymaga szczególnej uwagi kardiologicznej podczas monitorowania pacjenta.16
Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania